. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Seydişehir ilçesinde nakliyecilik yaptığını, davalı şirketle de ticari münasebetinin buradan kaynaklandığını, müvekkili tarafından davalı şirkete ekte sunulan 12.05.2022 tarihli ... fatura numaralı 9.107,67 TL bedelli ve 09.05.2022 tarih 9.327,89 TL bedelli 09/05/2022 tarihli ... nolu faturadan anlaşılacağı üzere yük taşıma işini toplamda 18.435,56-TL karşığılı gereği gibi yerine getirdiğini, bununla birlikte davalı üzerine düşen yükümlülük olan bedel ifasını gerçekleştirmediğini, müvekkilinin iyi niyetli bir çok girişiminin sonuçsuz kaldığını, müvekkili adına Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve davalı tarafından iş bu takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, davalının ilçede bulunan bir çok nakliyeciyi mağdur ettiğini ve takiplerine itiraz ettiği gibi müvekkili tarafından başlatılan takibe de haksız olarak itiraz ettiğini, bu nedenlerle davalının Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptalini, haksız ve kötü niyetli itiraz eden borçlu aleyhinde toplam alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalının cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; İtirazın iptali davası olup, İ.İ.K.'nun 67. maddesi gereğince yasal bir yıllık süre içinde açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği ve takipteki kadar davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, tüm belgeler dosya arasına alınmıştır.

Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının yapılan incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine toplam 19.179,50 TL alacaktan kaynaklı ilamsız takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 09.05.2022 tarihli ve 12.05.2022 tarihli faturalardan kaynaklı olduğu, Örnek 7 ödeme emrinin borçluya 17.08.2022 tarihinde e tebliğ yolu ile tebliğ edildiği, borçlu tarafından 22.08.2022 tarihinde süresinde yapılan itiraz sonucunda icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce davanın taraflarına ticari defterlerini sunmaları hususunda meşruhatlı bir şekilde ihtarların yapıldığı ancak davanın taraflarınca ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesine göre; “Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” İspat yükü kenar başlıklı HMK'nın 190. maddesine göre; “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”

Belirtilen yasa hükümleri karşısında, alacağın tahsili için girişilen icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında kural olarak ispat yükü davacı alacaklıya aittir. Bununla birlikte itirazın iptali davasında davalı borçlunun ödeme savunmasında bulunması ya da borcu ortadan kaldıran diğer itirazları ileri sürmesi halinde ispat yükü yer değiştirecek ve davalıya geçecektir. Somut dava dosyasında da borçlu taraf icra takibine yaptığı itirazında davacı ile olan ticari ilişkilerini ikrar etmiş ancak borcun karşılığının ödendiğini beyan etmiş olmakla ispat yükü davalı tarafa geçmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222. Maddesi; MADDE 222 - (1) "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. " hükmünü amirdir. Yine belirtmek gerekir ki; HUMK'daki ve HMK'daki yazılı belge ile (ki belge kişinin kendi aleyhine olarak kendisi tarafından düzenlenir) ispat ilkesinin yegâne istisnasının tacirlerin basireti ilkesinin sonucu olan ticari defterler olduğu asla nazardan kaçırılmamalıdır.

Tacir basiretlidir, defterlerinde sadece ve sadece gerçekler yazılıdır. Defter delilini delil yapan tacirle ilgili basiret ilkesidir. Basiret ilkesi olmasaydı, defter delili diye bir delil olmazdı. Tacir basiretlidir, tacir basireti gereği her işi gibi defterlerini de yasalara göre tutar, silahların denkliği ilkesi önemli bir ilkedir, ticari defterler hasmın defterlerine hasretme durumu hariç, her iki tacirinde ticari işletmesi ile ilgili davalarda delil olabilir. Yine HMK'nın 222 ve devamı maddelerine göre defterlerin sahibi lehine delil olabilmesi için uyuşmazlığın ticari işten kaynaklanması, uyuşmazlığın tacirler arasında çıkmış olması, ticari defterlerdeki kayıtların birbirini doğrulaması, ticari defterlerin kanuna uygun olarak tutulmuş olması gerekir.

Mahkememizce davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilen isticvap davetiyesine rağmen davalı tarafça ticari defterlerin sunulmadığı görülmektedir. Bu halde davalı kendi ticari defterlerine göre davacının takipteki tutar kadar borçlu olmadığını, borcun ödendiğini ispat edememiştir.. Dosyadaki deliller itibari ile davalı ödemeye dair herhangi bir yazılı delil sunmamış, cevap dilekçesi de sunmadığından Mahkememizce davalı tarafa yemin delili hatırlatılmamıştır. Tüm bu açıklamalar doğrultusunda takibe konu alacağın hesaplanabilir nitelikte olduğu, davacı tarafın davalıdan takibe dayanak faturalardan kaynaklı olarak toplam 18.435,56 TL alacaklı olduğunun sabit olduğu, takipten önce davalı şirketin temerrüde düşürüldüğüne dair dosyada herhangi bir bilgi, belge bulunmadığından davacının takip talebinde istemiş olduğu işlemiş faiz miktarları yönünden davacının davası haklı bulunmamış, takipteki toplam alacak miktarından işlemiş faiz miktarları düşürülerek bulunan 18.435,56 TL 'lik kısım yönünden icra takibine karşı davalı tarafın itirazında haksız olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu miktar tutarında takibin devamına karar verilmiştir.

Davacı vekili ayrıca dilekçesinde %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde; Madde 67 – (Değişik: 18/2/1965-538/37 md.) (Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik: 9/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Hükmünü amirdir.

İİK.'nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının İcra Hakimliğıne başvurmadan, alacağını mahkemede dava ederek, haklı çıkması yasal koşullardandır. Borçlunun kötü niyetli itiraz etmiş bulunması şart değildir. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra kovuşturmasına itiraz eden ve işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Bunlardan ayrı olarak alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli sabit veya belirlenmek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte ve böylece borçlu tarafından tahkik ve tayin edilmesi mümkün nitelikte olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir.

Açıklanan yasal kuralların ışığında takip konusu alacak değerlendirildiğind;, tarafların tacir olduğu, fatura alacağının likit ve belirlenebilir olduğu, borçlunun takibe haksız olarak itiraz ettiği görülmekle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekeceği kanaatine varıldığından takibe konu alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına davalının mahkum edilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.)Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; davalı borçlunun Seydişehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin asıl alacak miktarı olan 18.435,56 TL üzerinden devamına, asıl alacak olan 18.435,56 TL'ye takip tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2.)Davalı(borçlunun) takibe itirazında haksız olduğu anlaşılmakla 2004 Sayılı Kanunun 67/2. Maddesi gereğince; asıl alacak miktarı olan 18.435,56 TL'nin %20 si oranında hesaplanan 3.687,11 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3.)Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin HUAK 18/A-11 maddesi uyarınca arabuluculuk görüşmesine katılmayan davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4.)Davacı tarafından karşılanan 80,70-TL başvuru harcı, 415,03-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet suret harcı, 66,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 573,23-TL'nin HUAK 18/A-11 maddesi gereğince davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5.)Davalı tarafından karşılanan yargılama giderinin HUAK 18/A-11 maddesi gereğince kendi üzerinde bırakılmasına,

6.)Davacı vekili yararına AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7.)Davalı vekili yararına HUAK 18/A-11 maddesi gereğince vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

8.)Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair; tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi.12/10/2023