8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

1.Kadastro sırasında, Ardahan ili Göle ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 154 ada 97, 103 ve 153 parsel ... sırasıyla 6.426.45, 6.265,45 ve 5.165,46 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, komisyon kararıyla, mera vasfı ile orta malı olarak sınırlandırılmışlardır.

2.Davacı ... dava dilekçesinde; Ardahan ili Göle ilçesi ... Köyünde yapılan kadastro çalışmaları sırasında Dağ (Kazo) ve Soğuk Pınar Mevkiinde bulunan 127 ada 256, 154 ada 97 ve 153 parsel ... taşınmazlarının davalılar adına tespit edildiğini, söz konusu taşınmazları 30 yılı aşkın süredir kendisinin kullandığını ve taşınmazların tapulu olduklarını, taşınmazlar üzerinde ne davalıların ne de üçüncü şahısların bir hakkının bulunmadığını, söz konusu taşınmazların babasından kendisine intikal ettiğini ileri sürerek, kadastro tespitin iptali ile taşınmazların adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine cevabında; davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 09.04.2013 tarih ve 2006/121 Esas 2013/70 Karar ... kararıyla; "davanın kısmen kabulüne, Ardahan ili Göle ilçesi ... Köyü 127 ada 256 parsel ... taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile fen bilirkişi raporunda E harfi ile gösterilen 14,534.00 metrekarelik kısım ifraz edilerek aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfıyla davacı ... oğlu 1961 doğumlu ... adına tapuya kayıt ve tesciline, belirtilen kısım ifraz edildikten sonra kalan yerin aynı ada ve parsel numarası altında tespit gibi tesciline; dava konusu olmadığı anlaşılan Ardahan ili Göle ilçesi ... Köyü 127 ada 114 parsel ... taşınmaz hakkında karar verilmesine yer olmadığına; Ardahan ili Göle ilçesi ... Köyü 154 ada 97, 103 ve 153 parsel ... taşınmazların tespit gibi özel siciline kaydedilmek üzere mera olarak sınırlandırılmasına," karar verilmiştir.

. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 09.04.2013 tarih ve 2006/121 Esas 2013/70 Karar ... kararı, davalı Hazine vekili ile davacı tarafından temyiz edilmiştir.

2.Temyiz incelemesi neticende, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 24.03.2014 tarih ve 2013/11501 Esas, 2014/3173 Karar ... ilamıyla; "Davalı Hazinenin dava konusu 127 ada 256 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede; Mahkemece, çekişmeli taşınmazın hükme dayanak yapılan fen bilirkişisi raporunda (E) harfi ile gösterilen bölümünün davacının dayandığı tapu kaydının kapsamında kaldığı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulduğu, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesine göre haritası olan tapu kayıtlarının kapsamının haritasına göre belirlenmesi gerektiği, davacı tarafından dayanılan 27.11.1995 tarih 19 sıra numaralı tapu kaydı tescil ilamı ile oluştuğu halde sözü edilen ilam ve krokisi uygulanmadığından yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli bulunmadığı belirtilerek, sağlıklı sonuca varılabilmesi için öncelikle davacı tarafın dayandığı tescil dosyasının getirtilmesi, tescil dosyası bulunmaz ise tescil ilamı ile oluşan tapu kaydının haritası ile getirtilmesi, çekişmeli taşınmaza komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen komşu köylerde ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik yerel bilirkişi kurulu ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ile tescil dosyasındaki tanıkların katılımıyla yeniden keşif yapılması, keşifte davacının dayanağı tapu kaydına esas alınan tescil ilamı ve haritasının teknik bilirkişi aracılığı ile zemine uygulanarak 3402 ... Kadastro Kanunu’nun 20/A maddesi uyarınca kapsamının haritasına göre belirlenmesi, tapu kaydının kapsamı dışında kalan bölümler yönünde ise tapu kaydının oluştuğu tarih ile tespit tarihi arasında 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığı göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi; davacının çekişmeli 154 ada 97, 103 ve 153 parsel ... taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise, davacının, babasının eklemeli zilyetliğine dayandığı ve babası adına belgesizden tespit edilen taşınmaz miktarının yüz dönümü aştığı gerekçesiyle ret kararı verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli olmadığı, dava konusu taşınmazın davacıya babasından hangi tarihte ve ne şekilde intikal ettiğinin araştırılıp davacının taşınmazda bağımsız olarak zilyetliğinin 20 yıla ulaşıp ulaşmadığı belirlenmediği gibi, kadastro tespitinde mera olarak sınırlandırılan taşınmazların kadim mera olup olmadığının da yöntemince araştırılmadığı, ayrıca dava konusu taşınmazlar üzerinde sürdürüldüğü iddia edilen zilyetliğe ilişkin araştırmada yapılmadığı açıklanarak, sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin onaylı tutanak suretleriyle dayanağı olan belgeler getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulunun katılımıyla keşif icra edilmesi, keşif sırasında dava konusu taşınmazların fiilen de kadim mera olup olmadığı hususu üzerinde durulması, dinlenilecek bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazların ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınması, dava konusu taşınmazların davacının zilyetliğinde bulunduğunun tespiti halinde mahalli bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların davacıya babasından hangi tarihte ve ne şekilde intikal ettiğinin, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığının sorulup saptanması, bilirkişi ve tanık sözlerinin komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmesi, ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, taşınmazların niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması, çekişmeli taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilip, fen bilirkişisine sınırlarının fotoğraflar üzerinde kabaca işaretlettirilmesi ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmesi, dava konusu taşınmazlarda davacının bağımsız olarak zilyetliğinin 20 yıla ulaştığının tespiti halinde eklemeli zilyetlikten söz edilmeyeceğinin göz önüne alınması, bağımsız zilyetlik süresinin 20 yıla ulaşmaması halinde ise, belgesiz olarak davacının babası tarafından edinilen belgesiz taşınmazların da değerlendirilmeye alınması ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilerek ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

3.Bozma sonrası yapılan yargılama sırasında, İlk Derece Mahkemesince, eldeki davanın konusu olan 154 ada 97, 103 ve 153 parsel ... taşınmazlar hakkındaki dava, ana dava dosyasından tefrik edilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozma ilamına Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; "dava konusu taşınmazın davacıya babasından hangi tarihte, ne şekilde intikal ettiği araştırılıp davacının taşınmazda bağımsız olarak zilyetliğinin 20 yıla ulaşıp ulaşmadığının araştırıldığı, dosya üzerinden yapılan incelemede, dava konusu taşınmazın zilyetliğinin davacının babasından davacıya, babasının ölümüyle geçmiş olduğu, babasının kadastro tespitinden yaklaşık olarak 5, 6 yıl önce vefat ettiği, bu anlamda davacının dava konusu taşınmazlar üzerinde tek başına zilyetliğinin babasının ölümüyle (keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler, tespit bilirkişileri ve davacı tanıklarının beyanları esas alındığında) başlamış olduğu dikkate alınarak davanın reddine, Ardahan ili Göle ilçesi ... Köyü 154 ada 97, 103 ve 153 parsel ... taşınmazların tespit gibi özel siciline kaydedilmek üzere mera olarak sınırlandırılmasına," karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri Davacı temyiz dilekçesinde özetle;

dava konusu yerlerin babasından kendisine intikal ettiğini, mera olmadığını, bazı yıllarda nadasa bıraktıklarını beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu' nun (3402 ... Kanun) 14 ve 17 nci maddeleri,

3.Değerlendirme

1.İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak, dosya üzerinden yapılan incelemede, dava konusu taşınmazların zilyetliğinin davacıya, babasının ölümüyle geçmiş olduğu, davacının babasının kadastro tespitinden yaklaşık olarak 5 - 6 yıl önce vefat ettiği, bu anlamda davacının dava konusu taşınmazlar üzerinde tek başına zilyetliğinin babasının ölümüyle başlamış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, bu görüşe katılma olanağı bulunmamaktadır.

Şöyle ki; hükmüne uyulan bozma ilamında, dava konusu taşınmazda, davacının bağımsız olarak zilyetliğinin 20 yıla ulaşıp ulaşmadığının belirlenmediğine değinildikten sonra, kadastro tespitinde mera olarak tespit gören taşınmazlara ilişkin mera araştırmasının ve davacının zilyetliğine ilişkin araştırmanın da yeterli olmadığı belirtilerek, yöntemince nasıl araştırma yapılacağına dair yol gösterilmiştir. Ancak, İlk Derece Mahkemesince, hükmüne uyulan bozma ilamında belirtilen yönteme aykırı şekilde bozma öncesi mahallinde icra edilen keşfe ve bu keşifte alınan beyanlara göre karar verilmiş ve böylelikle bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamkadır.

2.Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle çekişmeli taşınmazlara komşu parsellerin kadastro tespit tutanaklarının ve dayanağı olan belgelerin onaylı suretleri getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve tespit bilirkişileri ile 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulunun katılımıyla keşif icra edilmeli ve yapılacak bu keşif sırasında, dava konusu taşınmazların fiilen kadim mera olup olmadığı hususu üzerinde durulmalı; dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, çekişmeli taşınmazların ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı; dava konusu taşınmazların davacının zilyetliğinde bulunduğunun tespiti halinde, mahalli bilirkişi ve tanıklardan, dava konusu taşınmazların davacıya babasından hangi tarihte, ne şekilde ve hangi nedene dayalı olarak (taksim, satış, bağış vs.) intikal ettiği, taşınmazların öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı hususları ayrıntılarıyla sorulup saptanmalı; yerel bilirkişi ve tanık sözleri, komşu parsel tutanak ve dayanaklarıyla denetlenmeli; ziraat mühendisleri bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazların niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; çekişmeli taşınmazların her yönünden tüm özelliklerini gösterir fotoğrafları çektirilip, fen bilirkişisine sınırları, fotoğraflar üzerinde kabaca işaretlettirilmeli ve keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli; dava konusu taşınmazlarda davacının bağımsız olarak zilyetliğinin 20 yıla ulaştığının tespiti halinde eklemeli zilyetlikten söz edilmeyeceği göz önüne alınmalı; bağımsız zilyetlik süresinin 20 yıla ulaşmaması halinde ise, davacının babası tarafından kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla belgesizden edinilen taşınmaz bulunup bulunmadığına dair (davacının babası adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmazların miktarları Tapu Müdürlüğü, Kadastro Müdürlüğü ve Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak) araştırma yapılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

3.İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, hükmüne uyulan bozma ilamının gerekleri yerine getirilmeden, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, dava konusu taşınmazlar, komisyon kararı sonucunda mera olarak tespit edilmesine rağmen, hükümde, tespit gibi özel siciline kaydedilmek üzere mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi de usul ve yasaya uygun bulunmadığından hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin harcın istek halinde temyiz eden ...'a iadesine,

1086... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.