11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki şube olarak tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Hatay Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazısı ile davalı şirketin "Hatay Havalimanı Apran İçi Antakya/Hatay" adresinde bulunan şubesini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 33 üncü maddesi ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36 ncı ve 118 inci maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak tescile davet edildiğini, davalı şirket kanuna uygun olan bu davete süresi içinde icap etmediğini ve ticaret siciline gerekli olan şube tescili işlemlerini yaptırmaktan kaçındığını, davalı şirketin Hatay Havalimanı Şubesi'nde THY Opet Havacılık Yakıtları adı altında faaliyet göstermekte ve açılan bu şubede hava yolu taşımacılığı için yakıt satışı yapıldığını, bu işlemin ticari bir iş olduğunun açık olduğunu, davalı şirketin bu şubesinin kendi başına ticari muamele yapan bir işyeri olduğunun açık olduğunu ileri sürerek davalı şirketin (Hatay Havalimanı Şubesi) "Hatay Havalimanı Apran İçi Antakya/Hatay" adresinde bulunan ticari işletmesinin ...'ne resen şube tescilinin yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının Türkiye genelinde jet yakıtı alım ve satım faaliyeti yürüten bir anonim şirketi olduğunu, şirketin merkezi İstanbul ilinde olduğunu, ticari faaliyetlerinin tamamının merkezden yürütüldüğünü, şirket mal alımını Türkiye'deki veya yurtdışındaki jet yakıtı üreticilerinden almakta olduğunu, aldığı yakıtı havayolu şirketlerine sattığını, sicil bölgesinde bulunan birimin fonksiyonunun şirketin faaliyeti içerisinde sadece yakıtın depolama ve ikmal işlerini yürüttüğünü, işyerinde sadece birkaç çalışan mevcut olduğunu, Yargıtay'ın vermiş olduğu birçok kararda da belirtildiği üzere bir birimin şube niteliğine sahip olması için kendi başına ticari muamele yapıyor olmasının araştırılması gerektiğini, davaya konu Akaryakıt Depolama ve İkmal Tesisi, müvekkil şirket tarafından satılan iet yakıtının depolanması ve uçaklara ikmali hizmetinin sunan fiziki havaalanlarında yer alan bir birim olup kendi basına ücüncü kişiler ile bağımsız ticari ilişkiye girip mal ve hizmet sunmadığı için şube niteliğine haiz olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gelen müzekkere cevapları, dava dilekçesi ve savunma ile aldırılan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davalının Hatay Havalimanı Apron içinde faaliyet gösterdiği, hava araçlarına yönelik ihrakiye teslimi yapıldığı, çalışan işçilerin satış işlemi yapmadığı, fatura düzenlemediği, şube olmanın gerektirdiği merkezden bağımsız olarak kendi başına faaliyet göstermediği, ayrı bir muhasebesinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince yeterli inceleme yapılmadığını, sadece bilirkişi raporunun dikkate alınarak işbu hukuka aykırı kararın verildiğini, bilirkişi raporunda davalı tarafın yer aldığı tesiste herhangi bir muhasebe işlemi yapılmadığının, faturanın düzenlenmediğinin, tahsilat yapılmadığının tespit edildiği, ancak Yargıtayın bir işyerinin şube niteliğine sahip olup olmadığının tespitinde kendi başına hukuki işlem yapma kıstasını aradığını, davalı kurumun vergi dairesine tescil ettirildiğini, anılan adreste hava yolu taşımacılığı için satış yapıldığını, tüketicilerle borç doğurucu işlemlerin yapıldığını, tahsilatların yapıldığını savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince davalı şirketin Hatay Havalimanı Apran İçi Antakya/Hatay olarak faaliyet gösteren adresinde bilirkişilerce inceleme yapıldığı ve bilirkişilerce düzenlenen raporda, tesisteki faaliyetin akaryakıt ikmali olduğu, tesiste çalışan personellerin görevlerinin akaryakıtı muhafaza etmek ve merkezin talimatları doğrultusunda uçaklara ikmalini yapmak olduğunun tespit edildiği, davalıya ait olan Hatay Havalimanı Apraniçi Antakya/HATAY adresindeki tesiste herhangi bir muhasebe işlemi yapılmadığı, fatura düzenlenmediği, tahsilat yapılmadığının tespit edildiği belirtilmiş olup, somut olayda davalıya ait olan Hatay Havalimanı Apraniçi Antakya/HATAY adresindeki tesiste merkezden bağımsız olarak ticari faaliyet yürüttüğü, dış ilişkide merkezden bağımsız hareket ettiği, bu haliyle şube niteliğinde olduğunun ispat edilemediği mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleriyle kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirketin belirtilen adresteki işletmesinin şube olarak tescili istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin birinci alt bendi, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun dokuzuncu maddesi, Ticaret Sicil Tüzüğü'nün 118 inci maddesi.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.