17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Tarafımızca dava konusu ihtilafa ilişkin olarak dava şartı olan arabuluculuk uyuşmazlık çözüm yoluna 26.05.2023 tarihinde başvurulduğunu, 19/07/2023 tarihinde sonlanan arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden olduğunu dava dışı ... San ve Tic A.Ş. Emtianın taşıması sırasında doğabilecek rizikoları Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığını, sigortalı balıkesir elektromekanik firması dava dışı ... LTD firmasından satın aldığı ahşap cinsi emtianın Çin'den Türkiye'ye taşıma işi için davalılardan ... firması ile anlaştığını, sigortalı firma tarafından sigortalanan emtia ... Ltd firmasından 20.04.2022 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında satın alındığını emtianın 20.04.2022 tarih ve ... numaralı fatura muhteviyatı 148 Ahşap Sandık 180 adet 38.386,00 Kg Brüt 41.270,00 Kg elektrik motorları ve elektrik motor parçaları emtiasının Çin 'den Türkiye'ye kadar olan denizyolu nakliyesinin organize edilmesi için sigortalı tarafından davalı ... firması görevlendirilmiş olup davalı ... tarafından sözkonusu taşıma diğer davalı Unitex'e devredildiğini, sözkonusu emtianın ... isimli gemiyle davalılar sorumluluğunda taşınması sırasında meydana gelen yangın neticesinde sigortalı emtia hasarlandığını, net zarar miktarı olan 1.209.638,00 TL müvekkilce sigortalısına tazmin edildiğini böylelikle müvekkilinin 6102 sayılı TTK m 1472 uyarınca sigortalısının kanuni halefi olduğunu, davalılardan ... ve ... meydana gelen zarardan taşıyıcı olarak sorumlu olduğunu, davalı ... huzurdaki davada fiili taşımayı üstlenen olarak sorumlu olduğunu, davalı ... taşımanın yapıldığı geminin acentesi olduğunu huzurdaki dava konusu hasar emtianın sözkonusu gemi ile taşınması sırasında meydana geldiğini davalı ... diğer davalılar ile birlikte huzurdaki davadan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı Metropole denizcilik taşımanın yapıldığı geminin ... kulüp sigortacısı ... 'ın Türkiye temsilcisi olarak sorumlu olduğunu, beyan etmekle, toplam 1.209.638,00 TL maddi tazminat alacağının ödeme tarihi olan 20.09.2022 tarihinden itibaren avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan ve davalıya ait araç ve gayrimenkul kayıtları üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak HMK m. 389 ve m. 392 uyarınca ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... gemi acenteliğinin ilgili taşımada taşıyan sıfatına haiz olmadığını, müvekkili tarafından düzenlenen bir konişimento bulunmadığını, müvekkil ... 'nin Türkiye deki acentesi olduğunu zararın yangın sonucu olduğunu, kabul anlamına gelmeme kaydıyla müvekkilin veya acenteliğini yaptığı ... 'nin fiili veya akdi taşıyan olarak kabul edilmesi halinde dahi zarardan sorumluluğu bulunmadığını, geminin klaslı olduğunu yola, yüke ve deniz elverişli olduğunu bu sebeple müvekkile karşı dava sadece izafeten yöneltilebileceğini bu durumun ıslah ile düzeltilemeyeceğini davanın doğrudan ... A.Ş.'ye açılmış olmasından dolayı pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini, müvekkili şirket ile davacının sigortalısı arasında herhangi bir taşıma ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin davacı sigortalısı ile hiçbir ilişkisi bulunmadığını, ... 'ye yapılan bir ihbar da bulunmadığını ve bir tespit imkanı da verilmediğini, yapılan ekspertiz raporu hasarın davacı sigortalı tarafından öğrenilmesinden 22 gün sonra yapıldığını, afaki ve soyut değerlendirmeler içerdiğini, eksper raporu kabul edilmemesi gerektiğini, beyan etmekle davanın reddini yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan ...ne dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

Dava; Nakliyat Sigorta Poliçesi kapsamında, dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet hükümleri gereğince davalılara rücu edilmesi istemine ilişkin olup davalılar hakkındaki dava Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek eldeki esasa kaydı yapılmıştır.

Davada husumet ehliyeti dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise def'î değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsa bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin taşıyan sıfatının bulunmadığını, taşıyanlar silsilesi içerisinde bulunan ...'nin acentesi olduğunu, bu nedenle müvekkiline karşı husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürmüş olup, davacı vekili de dava dilekçesinde, davalı ...'in taşımanın yapıldığı geminin acentesi olduğunu açıkça beyan etmiştir.

TTK'nın 102.maddesine göre acente; "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen kimse" olarak tanımlanmıştır. TTK m. 105' de; "Acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya veya bunları kabule yetkilidir, bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir" düzenlemesine yer verilmiştir.

TTK 105 vd. maddeleri uyarınca acentenin acente sıfatıyla yaptığı işlemler, adına hareket ettiği kişi hakkında hüküm doğuracaktır. Anılan yasal düzenlemelere gereğince, eldeki dosyada taşıyanın acentesi olan davalı ...Ş.'ye karşı doğrudan dava yöneltilmesi mümkün değildir. Dava dilekçesinde, davalı ... A.Ş.'nin taşımanın yapıldığı ... gemisinin ... 'ın Türkiye temsilcisi olduğu belirtilerek, diğer davalılarla birlikte bu şirketten de yükte meydana gelen zararın tahsili talep edilmiştir.

Dava ehliyeti HMK'nın 51. maddesinde kişinin kendisinin veya yetkili kılacağı bir temsilci aracılığı ile bir davayı takip etme ve usul işlemlerini yapma ehliyeti olarak ifade edilmiştir.

TBK'nın 547 ve devamı maddelerinde düzenlenen ticari temsilci, ancak temsil ettiği şirket adına işlem yapmaya, dava açmaya ve açılan davada şirketi temsil etmeye yetkilidir. Dolayısıyla temsilci, kendi adına dava açamayacağı gibi temsilciye karşı doğrudan dava yöneltilmesi de söz konusu olamayacaktır. Bu nedenle eldeki dosyada davalı ... A.Ş.'ye karşı "temsilci" sıfatından dolayı doğrudan dava yöneltilmemesi mümkün gözükmemektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ...ile ... A.Ş.'nin iş bu dava da pasif husumet ehliyetleri bulunmadığından, her iki davalı hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1.Davalılar ... A.Ş. ve ... A.Ş. hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

2.Dosya tefrik edildiğinden 269,80.-TL Başvurma harcı, 269,80..-TL Peşin harç olmak üzere toplam 539,60-TL nin davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,

3.Davalı ... vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,

4.Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/11/2023 Başkan ... ✍e-imzalıdır. Üye ... ✍e-imzalıdır. Üye ... ✍e-imzalıdır. Katip ... ✍e-imzalıdır.