21. Hukuk Dairesi

T. C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2021/1252 Esas 2023/1489 Karar

GEREKÇELİ KARARIN

Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Şubesi nezdinde davalı ... .... ve Tic. A.Ş. lehine, davalılar .... A.Ş., ... San. Ve Tic. A.Ş (eski ünvan), .... Ve Tic. A.ş. (yeni ünvan) ve ...'in müteselsil kefaleti ile nakit ve gayrinakit kredi hesapları açıldığını, krediler kullandırıldığını, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine kredi hesapları kat edilerek ihtarname tebliğine rağmen tanınan süre içerisinde borç ödenmediğinden ...

2.İcra Müdürlüğü'nün 2016/14849 E. sayılı dosyasında davalılar aleyhine başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazları sonucunda durdurulduğunu iddia ederek davalıların ...

2.İcra Müdürlüğü'nün 2016/14849 E. sayılı takip dosyasına yaptıkları itirazlarının iptali ile icra takibinin takip talebindeki kayıt ve şartlarla devamına, İİK.m.67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen cevap dilekçesi sunmamışlardır.

Mahkemece; davacı bankanın ... Şubesi nezdinde davalı ... .... ve Tic. A.Ş. lehine, davalılar .... A.Ş., .... Ve Tic. A.Ş.( eski ünvanı ... San. Ve Tic. A.Ş.) ve ...'in müteselsil kefaleti ile nakit ve gayrinakit kredi hesapları açıldığı, krediler kullandırıldığı, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine davacı banka tarafından kredi hesapları kat edilerek borcun ödemesi için noterden ihtarname keşide edildiği, asıl borçlu olan davalı şirkete 10.10.2016 tarihinde ihtarnamenin tebliğ edildiği, ihtarnamede tanınan süre içerisinde borcun ödenmemesi nedeniyle asıl borçlu yönünden 12.10.2016 tarihinde, kefiller yönünden ise takip tarihinde temerrüdün oluştuğu, davacı bankanın takip tarihi itibarıyla davalı asıl borçlu ... ..., ve Tic. A.Ş'den 1.423.616,66 TL asıl alacak, 15.936,97 TL faiz/vergi ve 863,96 TL Masraf olmak üzere toplam 1.440.417,59 TL alacaklı olduğu, kefalet limitinin 5.000.000,00TL olması nedeniyle davalı kefillerin kefalet limitleri dahilinde asıl borcun tamamından asıl borçlu şirket ile birlikte kendi temerrütlerinin sonucuyla sorumlu oldukları, davalı kefillerin 1.423.616,66 Tl asıl alacak, 9.664,57 TL işlemiş faiz/vergi ve 863,96 TL masraf olmak üzere toplam 1.434,145,19 TL alacak tutarından asıl borçlu olan davalı şirketle birlikte sorumlu oldukları, davacı bankanın asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren yıllık %22,68 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi talep edebileceği, davacı bankanın, davalılardan asıl borçlu firmaya vermiş olduğu ve henüz ibraz edilmemiş 12 adet çek yaprağından sorumlu olabileceği tutar toplamı olan 740,00 TL x 12 Adet = 8.880,00 TL’nin ve davacı bankaca, muhatabı ... Organize San. Bölgesi Müteşebbis Teş. Başk., lehdarı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan, 04.05.1993 tarihli, 1924 nolu, 100,00 TL teminat tutarlı, icra takip tarihi itibarıyla meri olan ve davacı bankaya iade edilmemiş söz konusu teminat mektubu bedeli olan 100,00 TL’nin de depo edilmesini davalı asıl borçlu ... .... ve Tic. A.Ş. talep etmekte haklı olduğu, alacağın likit olduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak koşuluyla, ...

2.İcra Müdürlüğünün 2016/14849 sayılı takip dosyasında; davalı ... ....San.ve Tic.A.Ş.nin 1.423.616,66 TL asıl alacak, 15.936,97 TL işlemiş faiz, 863,96 TL masraf olmak üzere toplam 1.440.417,59 TL üzerinden takibe yaptığı itirazın iptaline, takibin belirlenen tutarlar üzerinden asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren yıllık %22,68 oranında faiz yürütülmek suretiyle ve faizin %5 gider vergisi ile birlikte asıl borçlu şirketten tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine; davalı kefiller ... .....A.Ş., .....A.Ş.ve ...'in 1.423.616,66 TL asıl alacak, 30.664,57 TL işlemiş faiz, 863,96 TL masraf olmak üzere toplam 1.434.145,19 TL üzerinden takibe yaptıkları itirazın iptaline, takibin belirlenen tutarlar üzerinden asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren yıllık %22,68 oranında faiz yürütülmek suretiyle ve faizin %5 gider vergisi ile birlikte davalı borçlu şirketlerden tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit nitelikte olduğundan kabul edilen nakdi alacak tutarı üzerinden % 20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ayrıca asıl borçlu şirketin gayri nakdi alacağa itirazının iptaline, 8.980,00 TL gayri nakdi alacağın davacı bankadan açılacak vadesiz bir hesapta depo edilmek üzere davalı asıl borçlu ... ....San.ve Tic.A.Ş.den tahsili için takibin devamına, diğer davalılar yönünden gayri nakdi alacağa ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; işbu dava açılmadan ve takip tarihinden önce tasfiye hesaplarına gelen tutarların TBK'nun 100.maddesi gereğince düşüldüğünü, bu nedenle bilirkişi raporunda yapılan ödemelerin tamamının ana paradan mahsubunun hatalı olduğunu, kefillerin de gayrinakdi alacağın deposundan sorumlu tutulması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesi gereği takipte talep edilen toplam alacağın dikkat edilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince asıl alacak ve faiz kalemleri ayrı ayrı değerlendirildiğinden banka alacağının daha az hesaplandığını, hükmedilen toplam miktarın 1.455.145,19 TL olmasına rağmen kararda toplama hatası yapılarak 1.434.145,19 TL olarak belirtildiğini bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ve kefalete ilişkin ek protokol, hesap ekstrleri, hesap kat ihtarnamesi, masraflara ilişkin belgeler, vs deliller dosya arasında mevcuttur. ...

2.İcra Müdürlüğü nün 2016/14849 sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı banka tarafından Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesine ve ihtarnameye dayalı olarak davalılara başlatılan ilamsız icra takibinde asıl borçlu ... .... ve Tic. A.Ş. yönünden 1.474.108,03 TL asıl alacak, 45.550,73 TL işlemiş faiz, 2.277,54 TL BSMV, 863,96 TL masraf olmak üzere 1.522.800,26 TL toplam alacaktan 53.375,38 TL takip öncesi tahsilatın mahsubu ile toplam 1.469.424,88 TL nin, 1.453.123,95 asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %22,68 oranında faiz yürütülmek suretiyle asıl borçludan tahsili, ayrıca 12 adet çek yaprağı için bankaca ödenmesi garanti edilen 8.880,00 TL’nin ve ... Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Teşekkül Başkanlığı na hitaben düzenlenen ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine düzenlenen ve halen meri bulunan teminat mektubu bedeli toplamı 100,00 TL nin nakdi teminat olarak depo edilmesi, borçlular ..., Ali ..., .... ve Tic. A.Ş. ve ... ... Maiz, San. ve Tic. A.Ş. Yönünden 1.474.108,03 TL Asıl Alacak 32.077,60 TL İşlemiş Faiz 1.603,88 TL İşlemiş Faizin Gider Vergisi 863,96 TL Masraf olmak üzere toplam 1.508.653,47 TL alacak tutar 53.375,38 TL takip öncesi tahsitat tutarı mahsup ile toplam1.455.278,09 TL alacağın 1.444.749,56 asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %22,68 oranında faiz yürütülmek suretiyle adı geçen borçlulardan tahsilinin talep edildiği, takibin davalıların süresinde itirazları sonucu takibin durduğu, eldeki davanın İİK'nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Beyoğlu 48. Noterliğinin 06/10/2016 tarih 129836 yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesinin incelenmesinde; davalı asıl borçlu şirkete ait kredi hesaplarının 03/10/2016 tarihi itibariyle kat edildiği, toplam 1.474.372,12 TL nakit alacağın 24 saat içinde ödenmesi, 12 adet çek yaprağı garanti tutarı olan toplam 8.880 TL ile mer'i teminat mektubu bedeli olan 100 TL'nin 24 saat içerisinde depo edilmesinin talep edildiği, ihtarnamenin davalı şirketin genel kredi sözleşmesinde yazılı adresine gönderildiği ve 10/10/2016 tarihinde bila tebliğ iade edildiği ve kefillere de tebliğ edilemediği görülmüştür.

22/08/2019 tarihli bankacı bilirkişi raporunda özetle; davacı banka ile davalı asıl borçlu şirket arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında, davalı asıl borçlu ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. firmasına 23.06.2016 tarihinde 917-YV005907 nolu, 1.323.000,00 TL tutarlı ticari kredi kullandırıldığı, hesabın kat edildiği 03.10.2016 tarihine kadar söz konusu kredi borcuna istinaden hiçbir ödeme yapılmadığı, 03.10.2016 hesap kat tarihinden sonraki bir tarih olan 07.11.2016 tarihinde 52.610,75 TL ve 23.11.2016 tarihinde 764,40 TL olmak üzere toplamda 53.375,15 TL ödeme yapıldığı, davacı bankaca söz konusu ödemenin dava konusu 1.323.000.00 TL’lik kredinin anapara borcundan düşüldüğü, davacı bankaca, davalı asıl borçlu ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. firmasına 23.06.2016 tarihinde 21738380907 nolu, 85.000,00 TL tutarlı spot kredi kullandırıldığı, vade tarihi olan 01.09.2016 tarihinde kredi borcunun ödenmediği, 03.10.2016 tarihinde hesabın kat edildiği, davacı bankaca, muhatabı ... Organize San. Bölgesi Müteşebbis Teş. Başk., lehdarı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan, 04.05.1993 tarihli, 100,00 TL teminat tutarlı, organize sanayiinde tahsis edilmiş arsa bedelini teminen kesin teminat mektubu verildiği, toplam 12 adet çek yaprağının davacı bankaya ibraz edilmediği, davalılardan müteselsil kefil ..., .... ve Tic. A.Ş. ve .... A.Ş. yönünden 12.10.2016 tarihinde temerrüdün oluştuğu, davacı bankanın takip tarihi itibarıyla davalı asıl borçlu ... ..., ve Tic. A.Ş'den 1.423.616,66 TL asıl alacak, 15.936,97 TL faiz/vergi ve 863,96 TL masraf olmak üzere toplam 1.440.417,59 TL, davalı müteselsil kefiller Mahmut ..., .... ve Tic. A.Ş. ve ... ... Malz. San, ve Tic. A.Ş'den; 1.423.616,66 Tl asıl alacak, 9.664,57 TL işlemiş faiz/vergi ve 863,96 TL masraf olmak üzere toplam 1.434,145,19 TL alacaklı olduğu, asıl alacak kısmına takip tarihinden itibaren yıllık %22,68 temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi talep edebileceği, davacı bankanın, davalılardan asıl borçlu firmaya vermiş olduğu ve henüz ibraz edilmemiş 12 adet çek yaprağından sorumlu olabileceği tutar toplamı olan (25.11.2016 icra takip tarihi itibarıyla) 740,00 TL x 12 Adet = 8.880,00 TL’nin ve davacı bankaca, muhatabı ... Organize San. Bölgesi Müteşebbis Teş. Başk., lehdarı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan, 04.05.1993 tarihli, 1924 nolu, 100,00 TL teminat tutarlı, icra takip tarihi itibarıyla meri olan ve davacı bankaya iade edilmemiş söz konusu teminat mektubu bedeli olan 100,00 TL’nin de depo edilmesini davalılardan asıl borçlu firmadan talep edilebileceği bildirilmiştir.

Dosya kapsamından, davacı banka ile davalı asıl borçlu ... ve Ticaret A.Ş. Arasında 11.09.2012 tarihli ve 5.000.000,00 TL kredi limitli Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi akdedildiği, diğer davalılar ... ... Malz. San. ve Ticaret A.Ş.’nin, ...’in ve dava dışı... ...’in de söz konusu sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıkları, ... ...’in, ...’in eşi olarak, yukarıda belirtilen kefaletine 11.09.2012 tarihli belge ile muvafakat verdiği, 22.10.2015 tarihli Ek Protokolde, ... ... Malz. San. ve Ticaret A.Ş.’nin, ... ve... ...’in, 11.09.2012 tarihli genel kredi ve teminat sözleşmesi’ne müteselsil kefil olduğu, 22.06.2016 tarihli Ek Protokolde, .... ve Ticaret A.Ş.’nin 11.09.2012 tarihli genel kredi ve teminat sözleşmesi’ne müteselsil kefil olduğu, 22.06.2016 tarihli Kefalete İlişkin Ek Protokol kapsamında sorumlu oldukları kefalet limitinin 5.000.000,00 TL olduğu, davacı bankaca Beyoğlu 48. Noterliğinin 06.10.2016 tarihli ve 129836 yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek davalı asıl borçlu ... .... ve Tic. A.Ş.’den firmanın muaccel hale gelen 917-YV005907 nolu taksitli ticari krediden kaynaklanan toplam 1.382.416,73 TL’nin ve 217238380907 nolu spot krediden kaynaklanan toplam 91.691,30 TL'nin 24 saat içerisinde ödenmesinin, aksi halde yasal takip işlemlerinin başlatılacağının ihtar edildiği, ihtarnamenin davalı asıl borçlu şirketin genel kredi sözleşmesinde de yazılı adresinde 10/10/2016 tarihinde bila tebliğ iade edildiği, verilen 24 saatlik atıfet süresi sonunda asıl borçlu şirketin 12/10/2016 tarihinde temerrüde düştüğü, davalı müteselsil kefillere gönderilen ihtarnamenin tebliğ edilememesi nedeniyle kefiller yönünden temerrüdün takip tarihi olan 25/11/2016 tarihinde oluştuğu, böylelikle davalıların ödenmeyen kredi borçları nedeniyle sorumlu oldukları anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesinde;

Hukuk Genel Kurulu'nun 06/11/2018 tarih ve 2018/19-689 Esas 2018/1624 Karar sayılı emsal içtihatında ".....5411 sayılı Bankalar Kanunu’nda “gayri nakdi kredi” kavramı tanımlanmamıştır. Ancak, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca; muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması hâlinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmak; çekin karşılığının kısmen bulunması durumunda ise, kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili bu hususun, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti, sözü edilen Kanun gereğince bankalara yükletilmiş olduğundan, borçlunun bankadaki mevduatının bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için yasal sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur. Banka ile müşterisi arasında yapılan teminat mektubu veya çek hesabı açma sözleşmelerinde banka lehine risk gerçekleşmeden teminat mektubu bedeli veya karşılıksız çek bedelinden bankanın ödemek zorunda kalacağı meblağın depo edilmesini isteme yetkisi, söz konusu alacağın mevcut olduğunu göstermediği gibi, istenebilir olduğunu da göstermez (Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun, 27.12.2017 tarih, 2016/1 E., 2017/6 K. sayılı kararı).

Tüm bu açıklamalardan ve yasal düzenlemelerden ortaya çıkan sonuç, kefaletin verildiği anda borcun belirli ya da belirlenebilir olması gerektiği, kefalet sözleşmelerindeki belirlilik ilkesi uyarınca kefil olunan açısından belirli yani ferdileştirilmiş bir borcun varlığının arandığı, kefilin yalnızca kefalet limiti ve kendi temerrüdünün hukuki sonuçları ile bağlı olduğu, Çek Kanununun ödeme yükümlülüğü maddesi uyarınca, hesap sahibi ile banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayrinakdî kredi sözleşmesi hükmünde bulunduğu, henüz risk gerçekleşmeden alacağın mevcudiyetinden de söz edilemeyeceği, belirsiz alacak için kefalet sözleşmesi kurulamayacağı, bu nedenle çek depo bedelinden hesap sahibinin sorumluluğunun bulunduğu ancak kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefilin risk altındaki çek yaprakları nedeniyle bankanın Çek Kanunu uyarınca ödemesi gereken asgari miktarlarla ilgili olarak depo talebinden sorumlu olabilmesi için kredi sözleşmesinde bu yönde açık bir hüküm bulunması gerektiğidir. Eldeki kredi sözleşmesinde ise depo talebinin müteselsil kefilleri de kapsayıp kapsamayacağı hususunda açık bir hüküm bulunmamaktadır....", denilmiştir.

Hukuk Genel Kurulunun içtihatı ile birlikte somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinde kefillerin gayri nakit depo isteminden sorumlu olduklarına dair hüküm bulunmadığı gibi henüz risk gerçekleşmeden alacağın mevcudiyetinden de söz edilemeyeceğinden ilk derece mahkemesince davacının gayri nakit depo talebine ilişkin davasının kefiller yönünden reddine karar verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 20/03/2018 tarih ve 2016/16494 esas sayılı ile 2018/1375 karar sayılı emsal içtihatı).

Yine, her ne kadar davacı vekilince dava ve takip tarihinden önce tasfiye hesaplarına gelen ödemelerin TBK'nun 100.maddesi gereğince öncelikle faiz ve fer'ilerden düşülmesi gerekirken ödemelerin tamamının ana paradan mahsubu ve taleple bağlılık ilkesi değerlendirilirken takipte talep edilen toplam alacağın dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiği ileri sürülmüş ise de; dava konusu icra takibinin açıklamalar kısmında takip tarihinden önce yapılan ödemelerin asıl alacağa mahsup edildiği belirtilmiş olup bilirkişi raporunda da söz konusu ödemelerin davacı bankaca banka kayıtlarında asıl alacağa mahsup edildiği belirlendiğinden bilirkişi raporunda da bankanın söz konusu uygulaması gözetilerek hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gibi, itirazın iptali davalarının takibe sıkı sıkıya bağlı olması, davacı yanca takip talebinde asıl alacak ve fer'ilerine ilişkin kalemlerin ayrı ayrı belirtilmiş olması karşısında hüküm kurulurken söz konusu kalemlerin ayrı ayrı değerlendirilerek her bir kaleme ilişkin talebi aşmayacak şekilde hüküm kurulmasında da hukuka aykırı bir yön bulunmadığından davacı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte, davacı yanca dava konusu icra takibinde alacağın dayanağının taraflar arasındaki genel kredi sözleşmeleri, teminat mektubu, çekler ve banka kayıtları, Beyoğlu 48. Noterliğinin 06/10/2016 tarih ve 129836 yevmiye nolu hesap kat ihtarnamesi olduğu takip talebinde açıkça yazılmış olup, takibin dayanağını oluşturan 06/10/2016 tarihli hesap kat ihtarnamesinde nakit alacaklara 917 YV005907 nolu ticari kredi ile 217238380907 nolu spot kredi ve teminat mektubu komisyon alacağından kaynaklandığı belirtilmiştir.

İcra takip talebinde açıklamalar kısmında talep edilen işlemiş faiz kalemlerinin asıl borçlu yönünden muacceliyet tarihinden temerrüt tarihine kadar işleyen akdi faiz ve temerrüt tarihi ile takip tarihi arasında işleyen temerrüt faizi toplamından, kefiller yönünden ise muacceliyet tarihinden takip tarihine kadar işleyen akdi faizden ibaret olduğu açıklanmıştır.

Bu durumda itirazın iptali davalarının takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu ve taleple bağlılık ilkeleri gözetilerek asıl borçlu şirket yönünden muacceliyet tarihi itibariyle mevcut olan ana para alacağına temerrüt tarihine kadar akdi faiz, temerrüt tarihi ile takip tarihine kadar temerrüt faizi hesaplanmak suretiyle; kefiller yönünden ise muacceliyet tarihi itibariyle mevcut olan ana para alacağına takip tarihine kadar akdi faiz hesaplanmak suretiyle (kapitalize yapılmaksızın) işlemiş faiz alacağının tespiti gereklidir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, itirazın iptali davasının takibe sıkı sıkıya bağlı niteliği ve taleple bağlı ilkesi dikkate alınmaksızın muacceliyet tarihi olan 03/10/2016 tarihindeki ana para tutarına temerrüt tarihine kadar hesaplanan akdi faiz ve BSMV eklenmek suretiyle (kapitalize edilerek) tespit edilen asıl alacağa temerrüt tarihi ile takip tarihi arasında temerrüt faizi uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması ve ilk derece mahkemesince de hesaplanan bu tutara hükmedilmesi taleple bağlılık ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Bu husus kamu düzenine ilişkin olduğundan Dairemizce re'sen gözetilmiştir.

Yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda Dairemizce re'sen yapılan hesaplamada asıl borçlu şirketin 917 YV005907 nolu taksitli ticari kredi nedeniyle 03/10/2016 hesap kat tarihinde mevcut 1.383.094,63 TL ana para tutarına temerrüt tarihi olan 12/10/2016 tarihine kadarki 8 günlük süre için %15,12 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle 4.647,20 TL akdi faiz ve 232,36 TL akdi faizin BSMV'si; asıl alacak tutarına 12/10/2016 temerrüt tarihinden 52.610,75 TL miktarlı ödemenin yapıldığı 07/11/2016 tarihine kadarki 26 günlük süre için %22,68 temerrüt faiz oranı uygulanmak suretiyle 22.344,74 TL temerrüt faiz ve 1.117,23 TL temerrüt faizinin BSMV'si; 52.610,75 TL tutarlı ödemenin ana para alacağından mahsubu ile bakiye 1.330.483,88 TL asıl alacak tutarına 07/11/2016 tarihinden 764,40 TL miktarlı ödemenin yapıldığı 23/11/2016 tarihine kadarki 16 günlük süre için %22,68 temerrüt faiz oranı uygulanmak suretiyle 13.227,56 TL temerrüt faizi ve 661,37 TL temerrüt faizinin BSMV'si; 764,40 TL tutarlı ödemenin ana para alacağından mahsubu ile bakiye 1.329.719,48 TL asıl alacak tutarına 23/11/2016 tarihinden takip tarihi olan 25/11/2016 tarihine kadarki 3 günlük süre için %22,68 temerrüt faiz oranı uygulanmak suretiyle 2.478,74 TL temerrüt faizi ve 123,93 TL temerrüt faizinin BSMV'sinden sorumlu olduğu,

Yine, asıl borçlu şirketin 217238380907 nolu spot kredi nedeniyle 03/10/2016 hesap kat tarihinde mevcut 89.017,62 TL ana para tutarına temerrüt tarihi olan 12/10/2016 tarihine kadarki 8 günlük süre için %14,55 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle 283,82 TL akdi faiz ve 14,19 TL akdi faizin BSMV'si; asıl alacak tutarına 12/10/2016 temerrüt tarihinden takip tarihi olan 25/11/2016 tarihine kadarki 45 günlük süre için %22,68 temerrüt faiz oranı uygulanmak suretiyle 2.523,65TL temerrüt faizi ve 126,18 TL temerrüt faizinin BSMV'sinden sorumlu olduğu,

Davalı müteselsil kefillerin ise, 917 YV005907 nolu taksitli ticari kredi nedeniyle 03/10/2016 hesap kat tarihinde mevcut 1.383.094,63 TL ana para tutarına 52.610,75 TL miktarlı ödemenin yapıldığı 07/11/2016 tarihine kadarki 34 günlük süre için %15,12 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle 19.480,03 TL akdi faiz ve 974 TL akdi faizin BSMV'si; 52.610,75 TL tutarlı ödemenin ana para alacağından mahsubu ile bakiye 1.330.483,88 TL asıl alacak tutarına 07/11/2016 tarihinden 764,40 TL miktarlı ödemenin yapıldığı 23/11/2016 tarihine kadarki 16 günlük süre için %15,12 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle 8.818,37 TL akdi faizi ve 440,91 TL akdi faizin BSMV'si; 764,40 TL tutarlı ödemenin ana para alacağından mahsubu ile bakiye 1.329.719,48 TL asıl alacak tutarına 23/11/2016 tarihinden takip tarihi olan 25/11/2016 tarihine kadarki 3 günlük süre için %15,12 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle 1.652,49 TL akdi faiz ve 82,62 TL akdi faizin BSMV'sinden sorumlu oldukları,

Yine, müteselsil kefillerin 217238380907 nolu spot kredi nedeniyle 03/10/2016 hesap kat tarihinde mevcut 89.017,62 TL ana para tutarına takip tarihi olan 25/11/2016 tarihine kadarki 53 günlük süre için %14,55 akdi faiz oranı uygulanmak suretiyle 1.880,71TL akdi faiz ve 94,03TL akdi faizin BSMV'sinden sorumlu oldukları anlaşılmıştır.

Dairemizce re'sen yapılan hesaplamalar, itirazın iptali davasının takibe sıkı sıkıya bağlı olduğu hususu ve taleple bağlılık ilkesi gözetilerek yapılan değerlendirmede; davacı bankanın davalı asıl borçlu şirkettten 917 YV005907 nolu taksitli ticari kredi nedeniyle takip tarihi itibariyle 1.383.094,63 TL asıl alacak, akdi faiz ve temerrüt faizi toplamı 42.698,24 TL işlemiş faiz, 2.134,91 TL faizin BSMV'si; 217238380907 nolu spot kredi nedeniyle takip tarihi itibariyle 89.071,62 TL asıl alacak, toplam 2.807,47 TL işlemiş faiz, 140,37 TL faizin BSMV'sinden ibaret alacaklı olduğu,

Davacı bankanın davalı müteselsil kefillerden ise; 917 YV005907 nolu taksitli ticari kredi nedeniyle takip tarihi itibariyle 1.383.094,63 TL asıl alacak, 29.950,89 TL işlemiş akdi faiz, 1.497,54 TL faizin BSMV'si; 217238380907 nolu spot kredi nedeniyle takip tarihi itibariyle 89.071,62 TL asıl alacak, toplam 1.880,71 TL işlemiş akdi faiz, 94,03 TL faizin BSMV'sinden ibaret alacaklı olduğu hesaplanmıştır.

Her ne kadar takip talebinde nakit alacağın hangi kredilerden kaynaklandığı açıkça belirtilmemiş ise de, gerek bilirkişi raporundaki tespitlerden gerekse davacı bankanın takip dayanağı yaptığı hesap kat ihtarnamesi içeriğinden takip konusu nakit alacak tutarının 917 YV005907 nolu taksitli ticari kredi ve 217238380907 nolu spot kredilerden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, sonuç olarak davacı yanın davalı asıl borçlu şirketten takip tarihi itibariyle talep edebileceği toplam nakit asıl alacak tutarının 1. 472.166,25 TL, işlemiş akdi ve temerrüt faiz toplamının 45.505,71‬ TL ve BSMV toplamının 2.275,25 TL olduğu; davalı kefillerden talep edebileceği toplam nakit asıl alacak tutarının 1. 472.166,25 TL, işlemiş akdi faiz toplamının ‬31.831,6‬ TL ve BSMV toplamının 1.591,58‬ TL olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte davacı yan takip talebinde , işbu takip öncesinde tahsil edilen 53.375,38 TL'nin 20.984,08 TL'sinin asıl alacağa, 32.391,30 TL'sinin faiz, gider vergisi ve masraf borcuna mahsup edildiğini (1.474.108,03 TL - 20.984,08 TL = 1.453.123,95 TL) belirterek asıl borçlu şirketten toplam 1.469.424,88 TL nakit alacağı bulunduğunu açıklamış, 1.453.123,95 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22,68 oranında temerrüt faizi uygulanmasını talep etmiştir.

Aynı şekilde kefiller yönünden, işbu takip öncesinde tahsil edilen 53.375,38 TL'nin 29.358,47 TL'si asıl alacağa, 24.016,91 TL'si faiz, gider vergisi ve masraf borcuna mahsup edildiğini (1.474. 108,03 TL - 29.358,47 TL = 1.444.749,56 TL) belirterek müteselsil kefillerden toplam 1.455.278,09 TL nakit alacağı bulunduğunu açıklamış, 1.444 .749,56TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %22,68 oranında temerrüt faizi uygulanmasını talep etmiştir.

Hal böyle olunca, söz konusu açıklamalar karşısında davacının davalı asıl borçlu şirketten 1.469.424,88 TL olan toplam talebinin 1.453.123,95 TL'sinin asıl alacağa, 16.300,93 TL'sinin ise faiz, BSMV masraf borcuna ilişkin olduğu; davalı kefillerden 1.455.278,09 TL olan toplam talebinin 1.444.749,56 TL'sinin asıl alacağa, 10.528,53‬ TL'sinin ise faiz, BSMV masraf borcuna ilişkin olduğunun kabulü gereklidir.

Gayri nakit depo talebine ilişkin olarak ise, bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere halen mer'i olan ve davacı bankaya iade edilmemiş teminat mektubu bedeli 100 TL'nin asıl borçlu şirket tarafından depo edilmesini teminen takibin devamına karar vermek gerektiği kanaatine varılmış, Dairemizce yeniden hesaplama yapılmış olması karşısında davacı vekilinin hükümde maddi hata yapıldığına ilişkin istinaf itirazları yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir. Öte yandan, gayri nakdi çek kredisi yönünden açılan davada ise; 5941 sayılı Çek Kanunu'nun geçici 3. maddesinin 4. fıkrasında; "Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/6/2018 tarihinde sona erer." hükmüne yer verilmiştir.

Bilindiği üzere 31/01/2012 tarihli ve 6273 sayılı Yasa'nın 2. Maddesi ile değişik 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrasında; "Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer." hükmüne yer verilmiştir.

Gayri nakdi alacağın deposu yönünden sözleşmede davalı kefiller yönünden herhangi bir düzenleme bulunmadığından davalı kefiller sorumlu tutulamaz sözleşmeye göre gayri nakdi alacaktan yalnızca asıl borçlunun sorumluluğu bulunmakta olup, davacı banka ile davalı müşteri arasında 12/09/2012 tarihinde genel kredi sözleşmesi imzalanmış olduğuna göre dava ve takip konusu çek yapraklarının bu tarihten sonra basılmış olduğunun kabulü gerekir.

Bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere takip konusu 12 adet çek yaprağının müşteri nezdinde olduğu ve davacı bankanın 8.880,00 TL depo talep hakkı bulunmakta ise de, 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrası gereğince, çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erdiğinden Dairemiz karar tarihi gözetildiğinde 5 yıllık sürenin dolduğu gözetildiğinde bankanın dava konusu çeklerden ötürü ödemekle yükümlü olduğu herhangi bir sorumluluğu kalmadığından bu talep yönünden davalı şirket hakkında açılan davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A)1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile,

Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2021 tarih ve2017/420 Esas 2021/54 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

3.Davanın KISMEN KABULÜNE,

4.Davacı tarafından davalılar aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğünün 2016/14849 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinde davalıların itirazlarının kısmen iptali ile;

a)Takibin davalı şirket yönünden 1.453.123,95 TL asıl alacak, 16.300,93 TL işlemiş faiz, BSMV ve masraf toplam olmak üzere toplam 1.469.424,88 TL üzerinden ve 1.453.123,95 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %22,68 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV'si işletilmek sureti ile devamına,

b)Takibin davalı kefiller yönünden 1.444.749,56 TL asıl alacak, 10.528,53‬ TL faiz olmak üzere toplam 1.455.278,09 TL üzerinden ve 1.444.749,56 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %22,68 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV'si işletilmek sureti ile devamına, Fazlaya ilişkin isteminin REDDİNE,

Hükmedilen toplam 1.469.424,88 TL'nin % 20 oranında olan 293.884,97‬ TL icra inkar tazminatının (davalı kefiller ..., ... ve ... 291.055,61 TL'sinden sınırlı sorumlu olmak üzere) davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

c)Davalı şirketin teminat mektubu bedelinin depo edilmesine ilişkin itirazının iptaline, takibin teminat mektubu bedeli olan 100,00 TL gayrınakit alacağın depo edilmesini teminen takip talebindeki koşullarla davalı şirket yönünden devamına,

d)Asıl borçlu şirket hakkında çek sorumluluk bedellerinin deposu yönünden açılan davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,

e)Kefiller yönünden gayrinakit depo talebinin reddine,

5.Alınması gereken 100.376,41 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 17.746,99 TL harcın mahsubu ile icra dosyasına yatırılan 7.347,12 TL harcın mahsubu ile 75.282,3‬0 TL harcın davalılardan (davalı kefillerin 74.315,94‬ TL'den sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

6.Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 17.746,99 nispi harç, ile 31,40 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 17.778,39‬ TL harcının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

7.Davacı tarafından yapılan tebligat, posta ve bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.128,00 TL yargılama giderinin davanın red/kabul oranına göre 1.117,14 TL'lik kısmının davalılardan (davalı asıl borçlu şirketin 1.128,00 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8.Davalı tarafça yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

9.Davanın kabul edilen kısmı yönünden, istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre takdir ve tayin olunan 189.553,99 TL vekalet ücretinin (davalı asıl borçlu şirketin 189.553,99 TL'den, davalı kefillerin ise 188.422,25 TL'den sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

10.Davanın reddedilen kısmı yönünden, istinaf karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre takdir ve tayin olunan 14.146,79 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,

11.Taraflar tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve istekleri halinde yatırana iadesine, C)1-Davacı taraftan istinaf karar harcı olarak alınan 59,30 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,

2.Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile dosyanın istinafa gönderim giderinin 54,50 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 216,60 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3.İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/10/2023 Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-... ... ... ... ... Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.