6. Hukuk Dairesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira bedelinin tespiti istemidir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili dilekçesinde, davalının 11.10.2000 başlangıç tarihli, 31.12.2002 sona erme tarihli kira sözleşmesi ile müvekkillerinin kiracısı olduğunu, davalının 01.01.2009-31.12.2009 döneminde kira parasını 2000,00 TL ödeyeceğini belirtmesine ve buna ilişkin banka hesabı açılmasına rağmen hali hazırda kira parası ödemediğini kira parasının rayiçlerin çok altında kaldığını belirterek 01.01.2012 tarihinde itibaren başlayan dönemde kira bedelinin aylık 1500,00 TL tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı cevap dilekçesinde kira bedelinin davacı tarafından alınmaması üzerine Mahkemeye başvurarak, tevdii mahalli tayini ettirdiklerini, kira bedelinin tevdii mahalline ödenmesine ilişkin karar aldıklarını, ancak davacıların Vakıflar Bankası Isparta Şubesinde hesap açmadıklarından kira bedelini ödeyemediklerini, yeni dönem için talep edilen 1500,00 TL kira bedelinin afaki olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece kira bedelinin aylık 1490,68 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.

Mahkemece, kira bedelinin tespiti istenen dava konusu kiralananın son dönem kira parası taraflara açıklatılmadan kira bedelinin tespitine ilişkin hüküm kurulması doğru olmadığı gibi hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu kiralananın 48,75 m2 olduğu, emsal olarak gösterilen taşınmazın ise 400,00 m2 olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca emsal kira sözleşmesi 01.10.2004 tarihli olup, son dönem kira parasının ne şekilde belirlendiği de açık değildir. Bu nedenle emsal olarak gösterilen kira sözleşmesinin hem başlangıç tarihi, hem de metre kare olarak büyüklüğü davaya konu taşınmaz yönünden emsal niteliği bulunmamaktadır. Bu nedenle bilirkişi raporu da hüküm kurmaya elverişli görülmemiştir.

Ayrıca yargılama giderlerinin hesaplanmasında da son dönem kira bedeli ile tespiti istenen ve tespite karar verilen miktarlar arasındaki farklar nazara alınacağından, öncelikle son dönem kira bedeli taraflara açıklatılarak bundan sonra yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde yapılacak keşif neticesinde alınacak bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.