6. Hukuk Dairesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacı ve davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, 31.12.2011 tarihinde başlayan dönemde aylık kira parasının 30.000 TL olarak tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, hak ve nesafet uygulamasına göre aylık 26.226 TL kira parasına hükmedilmiş, hüküm davacı ve davalı vekillerince temyiz edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı Yasanın 2 ve 3.maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı Yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesi ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tespiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tespiti bir sınırlamadır ve hakim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.

Davadaki hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tesbite dayanak olarak taraflarca gösterilen emsal kira sözleşmelerinin hatalı değerlendirdiği, ayrıca re’sen emsal araştırması yapılmadığı gibi dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasının tespit edilmediği de anlaşılmaktadır.

Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasının ne miktar olacağını belirlemeyen bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve Yasaya, Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup, bozma nedenidir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.