6. Hukuk Dairesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davacılar tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava,19.01.2012 tarihinde başlayan dönemde aylık kira parasının brüt 3.000 TL olarak tespiti istemine ilişkindir.Mahkemece hak ve nesafet uygulamasına göre aylık brüt 600.-TL kira parasına hükmedilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.

Dava konusu taşınmaz, İzmir ili Menemen ilçesinde,Gümüşhane merkezde, mandıra işletmesi niteliğindedir.Hükme esas alınan bilirkişi raporunun sadece inşaat mühendisi tarafından hazırlandığı,taraflarca gösterilen emsal kira sözleşmelerinin tümünün ayrıntılı olarak değerlendirilmediği,ayrıca re’sen emsal araştırması yapılmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca,Hakim tarafından yapılacak hak ve nesafet indiriminin de makul ölçüde olması gerekmektedir. Mahkemece öncelikle en az bir tanesi emlak işlerinden anlayan(emlak danışmanı,mülk bilirkişisi,emlakçı vs.gibi) bilirkişiden oluşan bilirkişiler aracılığıyla yerinde keşif yapılmalı,tarafların dosyaya sunmuş oldukları emsal sözleşmeler ile bilirkişilerce re'sen yapılacak emsal araştırması sonucu kiralananın yeniden boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasının bilimsel ölçülere dayalı ve gerekçeli, yargıtay denetimine elverişli bir şekilde belirlenmesi,bilirkişilerce belirlenen rakam üzerinden yukarıda açıklanan Y.İ.B.K. gözetilerek Hakim tarafından makul bir hak ve nesafet indirimi yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yukarıda açıklanan yönleri içermeyen, yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilmesi,eksik incelemeyle ve makul olmayan ölçüde hak ve nesafet indirimi yapılması usul ve yasaya Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırıdır. Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.