20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketi tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait olan ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlâlli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5.

Fıkrasında (25/05/2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 18. Maddesinde tadil edildiği haliyle) “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesi getirilerek Müvekkil Şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, davalının borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz sonrası takibin durdurulduğunu, beyan ederek; davalının .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ekinde konulan dayanak belge ve fotoğrafların 6100 sayılı HMK 200.madde bağlamında davayı ispata yeterli senet hükmünde olmadığını, müvekkil araçlarının ... kullanmak olup müvekkil şirketine ait ... sisteminin bağlı bulunduğu banka şubesinden ,geçiş ihlali ve ceza tahakkuk ettirilen tarihlerde bakiye olup ,olmadığının, sonraki 15 gün içinde yeterli bakiye bulunup bulunmadığının sorulması gerektiğini beyan ederek; davanın görevsiz mahkemede ikame edilmesi nedeniyle esasa girilmeden usulden reddi ile yetkisizliğine karar verilmesine, davacının hukuki dayanaktan uzak davasının esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve provizyon sorguları, ... plakalı araçların eski-yeni sahiplik bilgileri ve araçların kullanım amacını gösterir araç tescil bilgileri, ... hesap hareketleri, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı. .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 11.816,75 TL borcun ödenmesi amacıyla 11/10/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 19/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 22/10/2021 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Karayolu Taşımacılığı alanında uzman mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20/11/2022 tarihli Bilirkişi Raporuna göre; dava dilekçesinde Ek3 olarak bahsedilen ihlalli geçişlere ait fotoğraf görüntülerinin dosyada bulunmadığının görüldüğü, davacı ... A.Ş.’nin 27.07.2022 tarihli yazı ekinde dosyaya sunmuş olduğu CD,nin incelenmesinde; davaya konu olan davalıya ait oldukları tespit edilen 1- ..., 2- ..., 3-..., 4-..., 5- ..., 6- ... plakalı araçlarla yapıldığı iddia edilen ihlalli geçişlerin dökümleri belirtilmiş ancak tarihlerin karşılarında kaç TL oldukları bulunmadığından hesaplama yapılamadığı, hesaplamanın yapılabilmesi için ... A.Ş.’ ye müzekkere yazılarak davalıya ait olan 1- ..., 2- ..., 3-..., 4- ..., 5-..., 6-... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihlerindeki ödenmeyen ücretlerinin tarih tarih belirtilerek dökümlerinin CD ile dosyaya tevdii edilmiş olması gerekmekte olduğu, ... Bankası ... şubesine de müzekkere yazılarak davalıya ait 1- ..., 2- ..., 3-..., 4-..., 5-..., 6- ... plakalı araçların geçiş tarihlerindeki hesap hareketlerini gösterir hesap dökümlerinin istenmesi gerektiği," şeklinde ön rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan provizyon sorgusunun okunaklı olmadığı anlaşıldığından, icra takibine konu edilen ihlalli geçişler yönünden okunaklı provizyon sorgusunu ve ihlalli geçiş görüntülerini CD halinde dosyaya sunmak üzere kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde bilirkişi ön raporunda istenen belgelerin sunulduğu ve dosyanın rapor hazırlamak üzere bilirkişiye verildiği, Karayolu Taşımacılığı alanında uzman mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 20/03/2023 tarihli Bilirkişi Ek Raporuna göre; "Davacının işletmeciliğinde olan otoyollardan dava konusu olan davalı ... Limited Şirketine ait 1- ..., 2- ..., 3-..., 4-..., 5-..., 6- ... plakalı araçlarla 05.04.2021 -16.09.2021 tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu ve dosyada fotoğrafları bulunan yukarıda plakası belirtilen aracın ihlalli geçişlerinden dolayı davacının alacaklı olduğu, dava dosyasında bulunan, bilgi ve belgelerin incelenmesinde ve ihlalli Geçiş fotoğrafları bulunan davaya konu olan ihlalli geçişleri yapan araçların köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği, bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, Toplam 2.363,35 TL borcun otoyol geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 9.453,40 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 11.816,75 TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre, (2.363,35 TL ödenmeyen geçiş ücreti) + 9.453,40 TL (4 kat cezası) + Faiz 280,31 TL + 50,46 TL kdv = 12.147,52 TL, 11.10.2021 icra takip tarihi itibariyle davalı yönünden Toplam alacağın bulunduğu, davacı taraf tarafından ödemesiz geçişlerin yapıldığı tarihi izleyen 15 gün içerisinde geçiş ücretinin usulünce ödenmemesi halinde geçiş ücretine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un 30/5 maddesinde “4046, 3465 ve 3996 sayılı” kanunlar çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre Toplam 2.363,35 TL bakiyenin köprü geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, Dosya muhteviyatındaki ihlalli geçiş dökümleri ve fotoğraflarının örtüştüğü, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 9.453,40 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 11.816,75 TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, ... tarafından Sayın Mahkemenin müzekkeresine cevap verilerek davaya konu araçların ihlalli geçişlerine ait 01.08.2018-28.12.2022 tarihleri arasındaki cari hesap hareketlerini gösteren ekstrelerin dosyaya sunulmuş olduğu görülmüş olup, ekstrelerin her birinde davaya konu olan araçların her birine ayrı ayrı 14.03.2022 Tarihinde ... etiketinin satıldığı ve ilk bakiye yüklemelerinin aynı gün yapılmış olduğu görülmüş olup ihlalli geçiş tarihlerinde ... kayıtlarının bulunmadıklarının anlaşılmış olunduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporlarında ... Bankası kayıtlarının incelenmediği, davalı tarafın itirazlarının karşılanmadığı bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olmadığından karayolu taşıma alanı uzmanı bilirkişiden yeni bir rapor alınmasına karar verilmiş, Karayolu Taşımacılığı alanında uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 09/08/2023 tarihli Bilirkişi Raporuna göre; "Davaya konu ihlâlli olduğu iddia edilen 141 adet geçiş için Karayolları Genel Müdürlüğü, ... Genel Müdürlüğü Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı ve .C. ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından verilen bilgilere göre incelendiğinde ..., ..., ..., ..., ..., ... plaka sayılı araca ait 141 adetlik geçiş için, geçiş anında geçişi karşılayacak araç plakalarına tanımlı HGS üyeliklerinin olmadığı, araçlara tanımlı ... üyeliklerinin olduğu, geçiş anında ... üyeliklerinin ilgili geçişleri karşılayacak bakiyeleri olmadığı ve geçiş sonrası 15 gün içinde de hesap bakiyesinin uygun hale getirilmediği sonuç bölümünde bu geçişler “ihlâlli geçiş” olarak belirtildiği, ..., ..., ..., ..., ..., ... plaka sayılı araca ait 141 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 2.363,35 TL geçiş ücret, 9.453,40 TL 4 katı ceza olmak üzere toplam 11.816,75 TL olarak hesaplandığı, davaya konu ihlâlli geçişler için .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasında talep edilen tutarın 11.816,75 TL olduğu, dava dosyasında harca esas değerin 11.816,75 TL olarak talep edildiği, talep edilen tutar ile hesaplanan tutarın uyumlu olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporunda davalının araçlarına ilişkin hesap bakiyelerinin incelendiği ve davalı tarafın itirazlarının karşılandığı, düzenlenen raporun hükme ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla davalı tarafın itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir. Dava, davalının otoyol geçiş tutarı ve 6001 sayılı Kanun gereğince tahakkuk ettirilen ceza tutarının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali davasıdır.

İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir. Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarından kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.

Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 11.816,75 TL borcun ödenmesi amacıyla 11/10/2021 tarihinde 7 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyasında evrak bulunmadığı, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 17/03/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin görev itirazının her iki tarafın tacir olduğu ve ticari işletmesini ilgilendirmesi nedeniyle TTK 4/1 maddesi gereğince asliye ticaret mahkemeleri görevli olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davalı vekilinin dava dilekçesinin tebliğine ilişkin tebligatın usulsüz olduğu yönündeki itirazının; ... BAM .... HD'nin 2019/... E. 2019/...

K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere;

itirazın iptali davası takip hukukundan kaynaklı bir dava olmayıp genel mahkemelerde görülen özel bir dava türü olduğundan ve dava dosyasında vekaletname bulunmaması halinde icra dosyasında vekaletnamesi bulunan vekile değil de asile tebligat zorunlu olduğundan yapılan tebligat usul ve yasaya uygun olduğundan bu hususta yapılan itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

İİK'nın 50/1. maddesi uyarınca, para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile uygulanır. 6100 sayılı HMK 10. maddesi gereğince sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda dava ve icra takibi, sözleşmenin yerine getirileceği (ifa edileceği) yerde açılabilir. Sözleşmenin yerine getirileceği yer tarafların açık ya da örtülü isteklerine göre belirlenir. Aksi durumda ise sözleşmenin yerine getirileceği yer Türk Borçlar Kanunu’nun 89. maddesi gereğince tespit edilir.

Uyuşmazlık sözleşmeden doğan bir para borcuna ilişkin olup, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa, bu para borcu alacaklının ödeme zamanındaki ikametgahında ödenir.

Davalı taraf icra takibinin yetkisine ve Mahkemenin yetkisine itirazda bulunmuşsa da davacı, icra takibinde ve davada sözleşme ilişkisi nedeniyle doğan para alacağının tahsilini talep ettiği ve alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olması nedeniyle davalının yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve ... maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarihli 2017/2049 E. 2019/489 K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 2017/... Esas- 2018 / ... Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek hesaplama yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı şirkete ait ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçları ile ihlalli geçişler yaptığı, köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği, davalının tüzel kişi tacir olduğu ve aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, davalının ihlalli geçiş ücretinden ve cezasından sorumlu olduğu, davalı şirkete ait araçların hesap bakiyelerinin incelenmesinde geçiş anında ... üyeliklerinin ilgili geçişleri karşılayacak bakiyeleri olmadığı ve geçiş sonrası 15 gün içinde de hesap bakiyesinin uygun hale getirilmediği, ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine dair davalı tarafın borcunun bulunmadığına dair yazılı delilin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle davacı tarafın icra takibine konu alacağı talep etmesinde haklı olduğu, bilirkişi raporu ile davacının köprü geçiş ücreti ve geçiş ücretinin ödenmemesinden kaynaklanan 2.363,35 TL geçiş ücreti , 9.453,40 TL 4 katı ceza olmak üzere toplam 11.816,75 TL icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın bulunduğu, davacının alacağının bulunduğu ve ceza tutarını 6001 Sayılı Yasanın 30/5 maddesine göre davacının cezayı talep etme hakkı olduğu, düzenlenen bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alınarak davacı tarafça açılan davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.

Anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.)Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile;

a)Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına,

b)Hükmolunan asıl alacağın %20'si (2.363,35 TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

2.)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 807,20-TL harçtan daha önceden ödenen 142,72-TL peşin harç düşüldükten sonra eksik kalan 664,48-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.)Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 11.816,75-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

4.)Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı ve 142,72-TL peşin olmak üzere toplam ‭223,42‬-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5.)Davacı tarafından yatırılan 4.200,00-TL Bilirkişi ücreti ve 483,00-TL posta giderinden ibaret toplam 4.683,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

6.)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,

7.)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2023 Katip ...