6. Hukuk Dairesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava taraflar arasındaki tesis kira sözleşmesi ile fason üretim sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle davacı alacaklı tarafından yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 15.11.2008 başlangıç tarihli tesis kira sözleşmesi ile 24.02.2009 tarihli fason üretim sözleşmesi konularında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı alacaklı belirtilen sözleşmelere ve ticari defterlere dayanarak 10.02.2010 tarihinde başlattığı icra takibi ile 30.910,18 TL'nin tahsilini istemiş, davalı borçlu süresinde yaptığı itirazında ve yargılama sırasındaki savunmalarında kendisinin de davacı şirketten alacaklı olduğunu belirtmiş, takas-mahsup talebinde bulunmuş, mahkemece hükme dayanak buhar kazanının davalı tarafça kiralanana monte edildiği, buhar kazanı nedeni ile davacı alacaklının sebepsiz zenginleşmiş olacağı bu nedenle davacının, davalıdan tahsili gereken alacağı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Sözleşmenin 5. maddesinde "DOĞA, faaliyeti için gerekli gördüğü münferit ve taşınabilir yatırımları yapabilecek, mevcut tesislerin bir parçası olarak öngörülen ve sonradan ayrıştırılıp taşınamayacak şekilde projelendirilmesi gereken tesis yatırımlarını P.. ile mutabık kalmak ve yazılı onayını almak şartıyla yapabilecektir" düzenlemesi bulunmakta, makine mühendisi bilirkişinin 11.04.2011 tarihli ek raporunda ise bahsi geçen buhar kazanının bir kısmının taşınabilir olduğu fakat bir kısmının kurulu beton kaideye sabitlenmiş ve taşınamaz olduğu, buhar kazanının bir bütün olarak kullanımının mümkün olduğu, yeniden kullanımının ancak eksik kalan kısımlarının imalatı, yerine montajı ve bağlantıları yapılarak mümkün olduğu, buhar kazanının lüks masraf olmayıp firmanın üretimde ihtiyacı olan ısıtma enerjisini sağladığı zaruri masraf olduğu, sevk irsaliyesi ve faturalarda belirtilen 88.500.00 TL toplam bedelin dava tarihi itibari ile piyasa rayicine uygun olduğu, toplam bedel üzerinden kullanım nedeni ile yaklaşık değer düşüklüğü maliyeti % 30 olarak düşünüldüğünde 26.550.00 TL olarak hesaplanabileceği, taşınabilir ve taşınamaz olarak belirtilen her iki kısmında maliyetinin toplam bedelin, yaklaşık yarısı olan 44.000 TL olarak değerlendirilebileceği tespit edildiği bildirilmiştir. Bu durumda davalı, bilirkişi raporuna göre takas-mahsup define dayanak buhar kazanının bir kısmını söküp götürebilirse de bir kısmı nedeniyle davacı alacaklının sebepsiz zenginleşeceği açıktır. Kiracı tarafından akdi ilişkinin devamı sırasında kiralanana değer arttırıcı masraf ve harcamaların yapılması durumunda TBK. 526 ve sonraki maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre masraf ve harcamaların kiraya verenden istenebilmesi mümkündür. Ancak TBK 77. maddesi gereğince bu bedelin kiralayandan istenebilmesi için kiracının yaptığı giderlerin mal varlığından çıkarak kiralayanın mal varlığına geçmiş olması ve kiralananın tahliye edilmiş olması gerekir. Somut olayda kiralananın tahliye edilip edilmediği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş kiralananın tahliye tarihinin araştırılıp, tahliye tarihi belirlendikten sonra takas-mahsup definin dikkate alınması, kiralananın tahliye edilmiş olmaması halinde faydalı masrafa ilişkin takas-mahsup iddiası dinlenemeyeceğinden bu talebin reddedilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik araştırma ile hüküm kurulması doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.