6. Hukuk Dairesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı faydalı ve zorunlu imalat bedelinin tahsili davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı şirket vekili Av. F.. S.. geldi. Davacı asil G.. D..'in de duruşma gününden haberdar olduğu ve mazeret beyan ettiği 14.11.2014 tarihli dilekçesi okundu. Hazır bulunanın sözlü beyanı dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, kiralanana yapılan faydalı ve zorunlu imalat masrafları toplamı 60.000 TL'nin tahsiline ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 42.668 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde, boşanmış olduğu eşi S.. D.. ile davalı şirket arasında düzenlenen, ancak davalı kiraya verenin de davacı hakkında kira alacaklarının tahsili için icra takibi yapıp, kiralananın tahliyesi için dava açarak, karar almak suretiyle taşınmazdaki kiracılığını örtülü olarak kabul etmiş olduğu 01.09.2009 başlangıç tarihli ve beş yıl, opsiyonlu beş yıl süreli kira sözleşmesine dayanarak kiralanana yapmış olduğu faydalı ve zorunlu imalat masraflarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ile davacının eski eşi S..D..arasındaki sözleşmede kiralananın boş arazi olarak halı yıkama, oto yağlama ve yıkama, çay ve tost salonu ile otopark olarak kiraya verildiği, sözleşmenin teslim olunan demirbaş eşya bölümüne göre, taşınmaz üzerinde bulunan 60 m2 kapalı alanın teslim edildiği belirtilmiştir.

Sözleşmenin özel şartlar bölümü 3. maddesinde yapılan her türlü masrafın kiracıya ait olduğu, kiraya verenden talep edilemeyeceği kararlaştırılmıştır. Dosya kapsamı itibariyle kiracılık süreci içinde davalı kiraya veren tarafından davacı hakkında Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2010 / 1697 Esas, 2012 / 194 Karar sayılı dosyasında kira paralarının ödenmemesi nedeniyle yapılan icra takibine itirazın iptali ve kiralananın tahliyesi için dava açılmış, mahkemece de davanın kabulüne karar verilmesi üzerine, tanık beyanlarına göre kiralanan icra marifeti ile tahliye edilmiştir. Bununla birlikte davacı taşınmaz henüz kendi tasarrufunda iken kiralanan üzerine yargılama sırasında alınan 08.06.2012 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği şekilde, var olan 60 m2 alanlı kapalı alanı kaldırarak kahvehane ve tost salonu olarak kullandığı tek katlı 85.93 m2 alanlı bina, 33 m2 alanlı gölgelik ve 12.50 m2 alanlı müştemilat amaçlı yapı inşa etmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olup olaya uygulanacak 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre kural olarak kiracı kendi ihtiyacı için ve işinin gereği olarak kiralanana yapmış olduğu değer artırıcı imalat bedelini kiraya verenden isteyebilir. Kira sözleşmesinin kiracı tarafından sözleşmeye ve yasaya aykırı davranışları sonucu feshedilmiş olması, yapılan imalatlar açısından sonuca etkili değildir. Yargı kararı ile kira sözleşmesinin feshedilmesi ve kiralananın tahliye edilmesi sonucu yapılan bir kısım imalatlar davalı kiraya verenin tasarrufunda kalacak ve mal varlığında bir artışa yol açacaktır. Buna karşılık, aynı miktarda davacı kiracının zararı söz konusu olacaktır. Diğer yandan dosya kapsamından 85.93 m2 alanlı yapıya 02.12.2009 tarihinde yapı ruhsatı alındığı anlaşılmakla birlikte, diğer bütünleyici parçaların kaçak olup olmadığı, ruhsata bağlanıp bağlanmadığı, bu hususta davacı kiracının bir girişiminin bulunup bulunmadığı ve davalı kiraya verenin yapılan imalatlara rıza gösterip göstermediği, tahliye sonrasında yapılanları benimseyip benimsemediği belli değildir. Mahkemece bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

Kabul şekline göre de; davacı kiracının kira paralarını geç ödemesi ve resmi makamlara sunulmak üzere sahte belge düzenlemesi, tespit edilen ve hüküm altına alınan imalat bedellerinden müterafik kusur kapsamında indirim yapılmasını gerektirecek hususlar olmadığı halde, bu yönde uygulama yapılarak alacak miktarının % 20 oranında indirilmesi de usul ve yasaya aykırıdır.