7. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine.

2.Davacı vekili, Toplu İş Sözleşmesi uyarınca ödenmeyen kıdem teşvik pirimi ile gecikme ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece kıdem teşvik priminin kabulüne, emekli olduğu tarihte hesaplanabilir, ihtilafsız bir kıdem teşvik pirimi miktarı bulunmadığı, bilirkişi hesabı gerektiği, bu durumda gecikme ücreti istenemeyeceği gerekçesiyle bu talebin reddine karar verilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık gecikme ücreti alacağının istenmesinin yargılama şartına bağlı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında geçerli olan 01.01.2013-31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan Toplu İş Sözleşmesi 15.maddesinde ücretin ödenme zamanı düzenlenmiştir. TİS 15/A maddesine göre “İşten ayrılmalarda işçilerin bu Toplu Sözleşme ve ilgili kanun hükümleri uyarınca almaları gereken her türlü hakları işten çıkış işleminin yapıldığı gün ödenir. Emeklilik halinde ödemenin zamanı ilgili sosyal güvenlik kurumundan getireceği belgenin işverene verildiği gündür. Bu durumda tevsik yazısının işverene verildiği tarihi takip eden ilk işgünü içinde ilgili işçiye hakları ödenir.” TİS 15/B maddesinde “İşten ayrılmalarda ilgili işçilerin her türlü haklarının ödenmesi A bendinde hükümlenen ödeme süresini aşarsa işçiye gecikilen her bir gün için çalıştığı kabul edilerek ve çalışmaksızın bir normal gündelik ödenir.” hükmü bulunmaktadır. Davacının davalı işyerinde 29/05/2013 tarihine kadar 24 yıl 3 ay 24 gün çalışarak emekli olduğu hususunda uyuşmazlık yoktur.

Davacı emekli olarak ayrıldığını iddia ettiğinden TİS 15/A maddesindeki açık düzenleme gereği emeklilik belgesinin işverene verildiği tarihi takip eden gün itibariyle her türlü alacağının ödenmesi gerekir. Nitekim davacıya kıdem tazminatı, izin ve kıdem teşvik ikramiyesi ödemeleri emeklilik aşamasında yapılmıştır. Ödeme zamanının gelmesi dışında Mahkemece kabul edildiği üzere teşvik priminin hesaplanabilirliği, ihtilafsız olması, bilirkişi incelemesi gerekmesi gibi koşullar TİS 15.maddede düzenlenmediğinden gecikilen her gün için TİS 15/B maddesine göre günlük bir yevmiyenin gecikme ücreti olarak verilmesi gerekir. Ödenecek gecikme ücreti cezai şart niteliğinde olduğundan çıplak yevmiye üzerinden hesaplanmalıdır. Maddenin düzenlenişinden davalının temerrüde düşürülmesi ve alacağın bir an önce ödenmesinin amaçlandığı dikkate alındığı, işlemesi gereken faizden çok daha fazla oranda bir alacağın gecikme ücreti adı altında kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Ancak cezai şart niteliğinde olmakla hakkaniyete uygun bir indirim yapılmalı, indirim yapıldıktan sonra kalan miktar davalı temerrüde düşülseydi alınması gereken faizin aşağısında olmamalıdır. Mahkemenin TİS 15/A ve B maddelerinde düzenlenmeyen gerekçelerle alacağın esası yönünden değerlendirme yapmaksızın gecikme ücreti alacağını reddetmesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir.