11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalılar ... Faktoring A.Ş. ve ... Faktoring A.Ş. yönünden reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. arasında 11.03.2018 tarihinde "Taşınır Mal Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, sözleşmeye göre davalı şirketin, davacı şirkete teslim etmesi gereken mallar karşılığında davacı şirket tarafından avans olarak, Ziraat Bankası Gimat Ankara Girişimci Şubesi, 0014683 numaralı 21.12.2018 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli, 0014684 numaralı 21.01.2019 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çeklerin keşide edilerek davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.'ne teslim edildiğini, ancak davalı şirketin malları teslim etmediğini, hatta içinde bulunduğu ekonomik durum nedeniyle sözleşme konusu malları teslim edemeyeceğini, çeklerin ciro edilerek davalı ...Ş.'ye ve davalı ...Ş.'ye temlik ettiği beyan ettiğini, davalı ... şirketlerinin çekleri geçerli bir faturaya dayalı olarak temlik almadığını, çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek davacı şirketin söz konusu çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun (6361 sayılı Kanun) 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına uygun olarak dava konusu çeki devraldığını, aynı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacının davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. ile arasındaki ilişkiden kaynaklanan def'ileri davalı ... şirketine karşı ileri süremeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalının yetkili hamil olduğunu, çekin temlik cirosu ile devredildiğini, davacı keşidecinin diğer şirketlerle olan ilişkisinden doğan iddialarını davalıya karşı ileri süremeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; işbu davanın 12.12.2018 tarihinde ikame edildiğini, davacı tarafça 21.12.2018 ve 21.01.2019 keşide tarihli çeklerle ilgili olarak menfi tespit talep edildiğini, dolayısıyla davanın ikame edildiği tarih itibariyle henüz davacı ifa borcunu yerine getirmemişken davalıdan ifa talep edilerek, davalının edimini yerine getirmediğinden bahsedildiğini, davalı adına keşide ettiği çeke dayalı olarak davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını iddia eden davacının söz konusu iddiasını ispat külfeti altında bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre dava konusu çeklerin düzenlenen sözleşme gereği davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.'ne verildiği, davalının, davacı taraf ile imzalamış oldukları sözleşme nedeniyle üzerine düşen edimi yerine getirmediği, çeklerin piyasaya sürüldüğü, her bir çekin ayrı ayrı diğer davalılar faktoring şirketlerine verildiği, çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle davacının davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.'ne açtığı menfi tespit davasının kabulüne, dava konusu çeklerden, Ziraat Bankası Gimat Ankara Girişimci Şubesi'ne ait, 0014683 numaralı, 21.12.2018 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çek ... Faktoring A.Ş.'ye, Ziraat Bankası Gimat Ankara Girişimci Şubesi'ne ait, 0014684 numaralı 21.01.2019 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çek ... Faktoring A.Ş.'ye diğer davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. tarafından faktoring işlemi ile ciro edilerek teslim edildiği, davalı ... şirketleri tarafından sunulan belgeler incelendiğinde, ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. tarafından çeklerle birlikte fatura da sunulduğu ve faktoring şirketlerinin davalı ... Dövme ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.'ne ödemeleri yaptığı gerekçesiyle davacı tarafından davalı ...Ş. aleyhine, 21.12.2018 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekten dolayı açılan davanın çek diğer davalı ... şirketine verildiğinden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, 21.01.2019 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekten dolayı açılan davanın reddine, davacı tarafından davalı ...Ş. aleyhine, 21.01.2019 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekten dolayı açılan davanın çek diğer davalı ... şirketine verildiğinden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, 21.12.2018 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekten dolayı açılan davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece faktoring işlemlerinin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığının tespit edilmediğini, davalı ... şirketleri tarafından ibraz edilen faturaların, dava konusu çeklerle hiçbir ilgisi bulunmadığını, davalı ... şirketlerince, davacıdan faturaların teyidinin alınmadığını, faktoring işlemlerinin usule uygun yapılmadığını, tüm itirazlarına rağmen yerel mahkeme tarafından yaptırılan bilirkişi incelemesinde, bu hususun üzerinde hiç durulmadığını, somut olayda 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmünün uygulama yeri bulunmadığını, dava konusu çeklerin avans çeki oldukları ve bedelsiz kaldıklarının yerel mahkeme tarafından açıkça tespit edildiğini, 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 687 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü birlikte değerlendirildiğinde, kambiyo senedinin tarafları arasındaki defilerin, alacağın temliki hükümleri uyarınca, faktoring şirketlerine karşı da ileri sürülebileceği, eda edilmeyen bir borç karşılığı olan çeklerin, yasal olarak faktoring şirketleri tarafından temlikinin mümkün olmadığını, davalı ... şirketleri yönünden davanın reddine karar verilmesi neticesinde, davacı tarafından, davaya konu çek bedelleri ve ferilerinin, cebri icra tehdidi altında, davalı ... şirketlerine ödenmek zorunda kalındığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne, çek bedellerinin faktoring şirketlerine ödenmiş olması sebebiyle istirdatına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi, 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrası, 6102 sayılı Kanun'un 687 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.