15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Lehdarı davalı ..., keşidecisi ..., müteselsil kefili davacı şirket, düzenleme tarihi 30/03/2022, ödeme tarihi 15/06/2022, bedeli 15.000.000,00TL olan bononun, dava dışı ... tarafından düzenlenerek davalı ...'ya verildiğini, ... tarafından bono bedelinin tahsili amacıyla ...

26.İcra Dairesi ... sayılı icra takibinin başlatıldığını, takibe karşı ...

30.İcra Hukuk Mahkemesinin ...E sayılı dosyasında dava ikame edildiğini,

Keşideci ... nın bononun tanzim tarihinde, davacı şirketin 12/03/2022 tarihinde ölen hissedarı ...'nın kızı olduğunu Davalı tarafından tarafları ve miktarı aynı olan başka bir bononun ... 23. İcra Dairesi ...esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, anılan takibe karşı ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından menfi tespit davası ikame edildiği, ... 15. İcra Hukuk Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyası ile itiraz davası açılarak takip miktarının %15'i oranında teminat karşılığı takibin durdurulmasına karar verildiğini, anılan teminat icra dosyasına teminat mektubu şeklinde 13/06/2022 tarihinde yatırılarak takip durdurulduğunu, teminatın yatırılıp takibin durdurulması için geçen sürede 10/06/2022 tarihinde davalı tarafından müvekkili şirketin menkul ve gayrimenkul malları ile 3'üncü kişilerdeki hak ve alacakları haczedildiğini, takibin durması nedeniyle daha fazla aşama kaydedemeyen davalı tarafından bu defa işbu davaya konu takip dosyasından takip kesinleştikten hemen sonra müvekkili şirketin mal varlığına haciz uygulandığını, 02/02/2023 tarihinde şirket merkezindeki tüm menkul mallarının haczedildiğini, Yapılan Genel Kurul ile dava dışı ...' nın yönetim görevinin sona erdiğini, alacaklı ... ile borçlu ... nın işbirliği halinde davacı şirketin içini boşaltmak ve faaliyetlerini engellemek amacında olduğunu belirterek ; ... 26. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası sayılı takibin durdurulmasına dair tedbir kararı verilmesine, aksi durumda dosyaya yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi teminen İİK m. 72 vd uyarınca icra dosyasına tedbir konulmasına, keşidecisi ..., lehdarı ..., düzenleme tarihi 30/03/2022, ödeme tarihi 15/06/2022, bedeli 15.000.000,00TL olan bono ve bu bono dayanak yapılarak 16.184.178,08 TL. takip çıkışlı olarak başlatılan ... 26. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine, Takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davalı aleyhinde tazminata hükmedilmesine, kötü niyetli davalı aleyhinde 6100 sayılı HMK 329. Maddedeki yaptırımlara hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle;

Davaya konu senedin hukuka uygun bir şekilde düzenlenip, taraflar arasındaki borç ilişkisinden doğduğunu, ...'nın yöneticisi-yetkilisi olduğu davacı şirketin senette kefil konumunda olduğunu, davacı şirket ile ... arasındaki ihtilaf sebebiyle müvekkili ... ya dava yöneltilmesinin davacının kötü niyetini gösterdiğini,

Davacı şirketin mevcut yetkilisi ....hakkında sahte imza ile yapılan genel kurullara ve bu kurullarda alınan kararlara ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sor. sayılı dosyasında soruşturma yapıldığını, bu dosyada alınan 24.03.2022 tarihli Grafoloji Bilirkişi Raporunda; ... Anonim Şirketi'nin genel kurul toplantılarında ...'ya ait gibi görünen imzaların aslında "...isimli şahsın eli mahsulü olmadığı yönünde" kanaate varıldığını, iddianame düzenlenerek kamu davası açıldığını, Kambiyo senedinin sebepten mücerret olduğu ve senedin şekil şartlarında sakatlık olmadığı ve takibin usul ve yasaya uygun bir şekilde düzenlendiği dosya kapsamında sabit olduğundan; Davanın reddine, davacı aleyhine alacağın % 40 ından aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Dava İİK 72 maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Dava dışı ... tarafından düzenlenerek, lehdarı davalı ... ya verilen, müteselsil kefili (avali) davacı şirket ... A.Ş olan, düzenleme tarihi 30/03/2022, ödeme tarihi 15/06/2022, bedeli 15.000.000,00TL olan bononun icra konulduğu ...

26.İcra Dairesi ... sayılı takip dosyasında davacı... A.Ş nin borçlu olmadığının tespiti, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davalı aleyhinde tazminata hükmedilmesi, ayrıca davalı aleyhinde 6100 sayılı HMK 329. Maddedeki yaptırımlara hükmedilmesi istemi konusunda olduğu tespit edilmiştir. Davalının usule ilişkin itirazları yönünden ; Davalının arabuluculuk dava şartı itirazının dava tarihinde İİK 72 gereğince açılan menfi tespit davası zorunlu arabuluculuğa tabii olmadığından, Pasif husumet dava şartı itirazının davalı ile bono keşidecisi arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından reddine karar verilmiştir.

Huzurdaki dava açıldıktan sonra ...

14.ATM nin ...değişik iş sayılı dosyasında verilen tedbir kararı ile şirket yönetim kurulu başkanının tedbiren görevden alındığı ve yönetim kayyımı olarak ...'nın atandığı taraflarca bildirilmiştir. Mahkememizce 02/10/2023 tarihli celsede atanan yönetim kayyımı tarafından verilmiş vekaletname ibrazı için davacı vekiline süre verilmiştir. Ancak ...

14.ATM nin 12/10/2023 tarihli ... değişik iş sayılı ek kararı ile yapılan itirazı kabul etmiş, kayyım atama kararını kaldırmıştır.Davacı vekili 23/10/2023 tarihli dilekçesi ile mahkeme kararını sunmuş görevinin devam ettiğini, yeni vekalet ibraz etmeyeceğini bildirmiştir.

Daha sonra ... 6 ATM... esas sayılı dosyasında verilen 12/12/2023 tarihli ara karar ile davacı şirkete yönetim kayyımı atanması talebinin reddedildiği ibraz edilen karar ile anlaşılmıştır.Davalı vekili 21/12/2023 tarihli celse de davacı şirkete bu defa denetim kayyımı atandığını belirterek kayyımın muvafakatının alınmasını istemiş, ancak mahkememizce yönetim kayyımı atanmadığı dikkate alınarak bu talep kabul edilmemiştir.

Davalı tarafın tanık dinletme isteminde ise; dava değerinin tanıkla ispat sınırının üzerinde bulunması, davacının açıkca muvafakat etmemesi, daha önce bu istemin bildirilmemiş olması nedeniyle iddia ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında istem reddedilmiştir. Esas yönünden yapılan incelemede; Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, ...

26.İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasının bir örneği uyap üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

İcra dosyasının incelenmesinde; Alacaklının ..., borçluların ...Şirketi, ..., takip dayanağının keşidecisi ..., lehdarı ..., müteselsil kefil / avalisti ...Tic A.Ş olan düzenleme tarihi 30/03/2022, ödeme tarihi 15/06/2022, bedeli 15.000.000,00TL olan bono olduğu, takibin 15.000.000,00-TL asıl alacak, 45.000,00-TL komisyon, 1.139.178,08-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.184.178,08-TL üzerinden başlatıldığı görülmüştür.

Takibe dayanak bono üzerinde yapılan incelemede; Keşidecinin ..., müteselsil kefilin ... Şirketi, lehtarın ..., düzenleme tarihinin 30.03.2022, ödeme gününün 15.06.2022 olduğu , takip borçlusu ... bono düzenleme tarihi olan 30.03.2022 gününde müteselsil kefil ...Şirketini münferiden imza ve temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce bilirkişi ... davacının ticare defterlerini incelemekle görevlendirilmiş, düzenlenen 01/12/2023 tarihli bilirkişi rapor alınmıştır. Alınan raporda özetle ;Davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre sahibi lehine delil teşkil edecek nitelikte olduğu,Dava dışı ...' nın davacı şirkette 28.09.2020 tarihinden 02.02.2023 tarihine kadar münferiden imzaya yetkili Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yaptığının görüldüğü,

16.09.2020 tarihinde yapılan 2020 yılı Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında dava dışı ...' ya Yönetim Kurulu Üyesi olarak şirketi münferit imzası ile temsil etme yetkisi verildiği, 16.09.2020 tarihinden sonra ticaret sicili tarafından tescil edilen olağan ve olağanüstü genel kurullarda dava konusu olan düzenleme tarihi 30/03/2022, ödeme tarihi 15/06/2022. bedeli 15.000.000 TL olan bonoyla ilgili davacı ...A.Ş. tarafından kefil/aval vermesi için dava dışı şirket temsilcisi ...' ya verilmiş bir izine rastlanılmadığı gibi dava konusu senedin ödeme tarihinden önce dava dışı şirket temsilcisi ...' nın davacı şirkete zarar verici işlemlerde bulunduğunun tescil edilemeyen 09.06.2022 tarihli Genel Kurul da tespitinin yapıldığının anlaşıldığı, Davacı şirketin 2022 yılına ait yasal defterlerinde 321 Borç Senetleri Hesabında her hangi bir kayıt var olmadığından davacı şirket 2022 yılında hiç kimseye Borç Senedi düzenlemediği,

Davacı şirketin 2022 yılına ait yasal defterlerinde 25 Maddi Duran Varlıkları ve 26 Maddi Olmayan Duran Varlıkları Hesabında dava konusu borç senediyle alakalı her hangi bir işlem ve kaydın var olmadığı, Davacı şirketin 2022 yılına ait yasal defterlerinde ... Hesaplarda davacı şirketin kefil olduğuna dair her hangi bir kayıt var olmadığından 2022 yılında hiç kimseye yada kuruma kefil olmadığı, kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

TTK'nın 369. maddesinde "(1) Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar."

TTK'nın 371. maddesinde "(1) Temsile yetkili olanlar şirketin amacına ve işletme konusuna giren her tür işleri ve hukuki işlemleri, şirket adına yapabilir ve bunun için şirket unvanını kullanabilirler. Kanuna ve esas sözleşmeye aykırı işlemler dolayısıyla şirketin rücû hakkı saklıdır. (2) Temsile yetkili olanların, üçüncü kişilerle, işletme konusu dışında yaptığı işlemler de şirketi bağlar; meğerki, üçüncü kişinin, işlemin işletme konusu dışında bulunduğunu bildiği veya durumun gereğinden, bilebilecek durumda bulunduğu ispat edilsin. Şirket esas sözleşmesinin ilan edilmiş olması, bu hususun ispatı açısından, tek başına yeterli delil değildir. "

TTK'nın 395. maddesinde "(1) Yönetim kurulu üyesi, genel kuruldan izin almadan, şirketle kendisi veya başkası adına herhangi bir işlem yapamaz; aksi hâlde, şirket yapılan işlemin batıl olduğunu ileri sürebilir. Diğer taraf böyle bir iddiada bulunamaz. " hükümleri düzenlenmiştir. Somut olayda; Davaya konu bonoların düzenlendiği tarihte dava dışı ...' nın davacı şirketi münferiden temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olduğu , Bono lehdarı ... nın davalı keşideci ...'nın kız kardeşi, aynı zamanda davacı şirketin 12/03/2022 tarihinde ölen hissedarı ...'nın kızı ve mirasçısı olduğu Davaya konu 30/03/2022 düzenleme tarihli, 15/06/2022 vade tarihli, 15.000.000,00 TL bedelli bonoda davacı şirketin müteselsil kefil yapıldığı, Davacı şirket adına kefalet imzasının aynı zamanda bono keşidecisi olan ... tarafından atıldığı Şirketi münferiden temsile yetkili yönetim kurulu üyesi ... nın TTK 395 md gereğince şirketi davaya konu bono ile borçlandırmak için genel kuruldan izin almadığı bilirkişi raporu tespitleri ile anlaşılmıştır. Senedin ön yüzünde yer alan ve “müteselsil kefil” ibaresi ile birlikte ... AŞ'nin kaşesi altında yönetim kurulu üyesi ... tarafından atılan imzanın, ... AŞ'yi temsilen verilmiş bir “aval” beyanı niteliğinde olduğu tereddütsüzdür. Zira TTK 701/2'de belirtildiği üzere, "aval içindir ” veya somut bonoda olduğu gibi “müteselsil kefil” şeklinde avalle eş anlamlı başka bir ibare, bono bedelinin ödenmesinin aval yoluyla teminat altına alınması anlamına gelmektedir (TTK 700/1). Kimin için verildiği ayrıca belirtilmeyen avalin düzenleyen lehine verilmiş sayılacağını öngören TTK 701/4 hükmü nazara alındığında; somut bonoda “müteselsil kefil” ibaresi ile ... AŞ'yi temsilen atılan imzanın, ... AŞ tarafından düzenleyen ... lehine aval verilmesi niteliği taşıdığı sabittir.

Bono yu keşideci olarak düzenleyen ...'nın, münferiden temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı ... AŞ'yi de temsil ederek, kendisi (düzenleyen) lehine aval beyanında bulunmasının “temsilcinin kendisiyle işlem yapması” yasağı içinde kaldığı, temsilcinin kendisiyle işlem yapmasının yasak olması nedeniyle yapılan avalin temsil olunan davacı şirketi bağlamayacağı, temsil yetkisinin kötüye kullanılması nedeniyle aval işleminin TTK md. 395 uyarınca batıl olduğu Davalı alacaklının bononun dayanağı olan borç ilişkisinin davacı şirketin işletme konusu dışında olduğunu bildiği,

TTK 371/2 maddesi gereğince takip konusu bonodaki müteselsil kefil / aval şerhinin geçerli olmadığı belirlenmiş

Davacı şirketin dava konusu bonodan dolayı borçlu olmadığı sabit bulunmuştur. Davalı taraf davacı şirket hakkında başlattığı takip ile icrai haciz uygulamış olup İİK 72 gereğince kötüniyet koşulları oluşmuştur. Davanın kabulü ile, davacının talebi gereğince kötü niyet tazminatına karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M /

1.Davalı tarafın denetim kayyımının icazetinin alınması ve tanık dinletme taleplerinin dava değeri, iddia ve savunmanın genişletilmesi ve TTK hükümleri dikkate alınarak reddine,

2.Davanın kabulü ile keşidecisi ... lehdarı ... müteselsil kefili (avali) davacı ... A.Ş olan, düzenleme tarihi 30/03/2022, ödeme tarihi 15/06/2022, bedeli 15.000.000,00TL olan bononun icra konulduğu ... 26. İcra Dairesi ...sayılı takip dosyasında davacı ... A.Ş nin borçlu olmadığının tespitine,

16.184.178,08 TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacı lehine davalıdan tahsiline,

3.Davacının diğer disiplin cezası ve HMK 329 taleplerinin yasal koşulları oluşmadığından reddine,

4.Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 467.841,78-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan 276.565,21 TL ilk gider 5.335,25 TL tebligat, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 281.900,46-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6.HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Davacı ve davalı vekilin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/12/2023