Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2022/49 E.  ,  2023/684 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Osmaniye ili, Merkez ilçesi, … Köyü'nde bulunan mülkiyeti Hazine'ye ait … ada …parsel sayılı taşınmazın satılmasına yönelik 08/07/2021 tarihinde yapılan ihalenin ve bu ihalenin iptal edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; 2886 sayılı Devlet İhale Kanun'a göre yapılan ihalelerde, ita amirlerinin ihaleyi onaylamayıp iptal etme hususunda takdir yetkisine sahip oldukları, ita amirinin bu konudaki takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanması, ihalenin yapılmaması veya iptal edilmesi noktasında makul ve meşru sebepleri dikkate alarak karar vermesi gerektiği;

İhaleye davacı ve …’nin katıldığı, ihalenin 300.000,00-TL bedel ile …'in uhdesinde kaldığı, davacı tarafından, 16/07/2021 tarihli dilekçeyle, "İhale öncesinde … tarafından, ihaleye girmemesi için tehdit edildiği, ihale sürecinde … ve … adlı şahısların ihale salonuna girmeye çalıştığı, davacı tarafından, kendisi ve babası adına endişe içerisinde iken ihaleyi terk etmek zorunda kaldığı iddialarıyla dava konusu ihalenin iptal edilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğu, yapılan başvurunun, "İhale işlemlerinin hazırlık aşamasında ve öncesinde ihale komisyonuna herhangi bir problemin yansımadığı, ihale evraklarının diğer ihaleler gibi hazırlandığı, ihalenin gün ve saatinde normal olarak başlandığı, ihalenin katılan iki kişi arasında pey sürerek devam ettiği, …'ye vekâleten davacının en son 290.000,00-TL teklifte bulunarak ihaleden çekildiği ve çekildiğine dair imzasının alındığı, …'in ise en son 300.000,00-TL teklifte bulunduğu, ihalenin …’nin uhdesinde kaldığına yönelik olarak imza attığı, bu şekliyle ihalenin sonuçlandığı, tarafların ihale tamamlandıktan sonra dışarı çıktıkları ihale sonrası yaşanan olayların ihale komisyonunun kararını etkilemeyeceği, sonrasında yaşananların Savcılığa intikal ettiği, bundan sonrasının Savcılığı ilgilendirdiğinden dolayı ihaleyi iptali gerektirecek bir bulgunun olmadığı" gerekçesiyle reddedildiği;

Soruşturma kapsamında davacıdan alınan ifadede özetle; "Babası ile ihale saatini bekler iken … isimli tarla komşuları olan şahsın yanına gelerek 'Pişmiş aşa su katma, bura benim, burayı ben alacağım, ihaleye girme, sonu kötü olur.' dediği, kendisinin de bir şey söylemediği ve ihalenin yapılacağı salona girdiği, ihalenin açık artırma usulüyle olduğu, ...'in de ihaleye katıldığı ve taşınmazı satın almak için kendisi gibi pey sunduğu, bu esnada ihale salonunun kapısının açıldığı, tanımadığı iki erkek şahsın içeri girdiği, şahıslardan birinin kendisine 'Dışarı gel' dediği, kendisinin de 'İhalede olduğunu, çıkamayacağını' söylediği ve gitmediği, ihalenin 300.000,00-TL bedel ile ...'de kaldığı, ihale bitimi koridorda bekleyen babasının yanına gittiği, arkasından ...'in geldiği, kendisinin ve babasının göğsüne eliyle vurarak 'Ben 183.000,00-TL'lik yeri, 300.000,00-TL'ye senin yüzünden almak zorunda kaldım, 125.000,00-TL fazladan ödedim, Devlete ödeyeceğim fazladan 125.000,00-TL'yi bir hafta içinde getireceksiniz, yoksa ikinizi de öldürürüm.' dediğini, aynı iki erkek şahsın da kendisinin üzerine yürüdüğünü" belirttiği, davacının babası …'nin alınan ifadesinde özetle; "İhale saatini beklediği esnada ...'in yanına geldiği, kendisine 'Burayı alırsan, bundan sonra sen benim düşmanımsın, burayı sana mezar yaparım.' dediğini, kendisinin de 'Ben parayla geldim buraya, sen de silahla geldiysen, ben devlete güveniyorum' dediği, daha sonra ...'in kendisinin yanında oğluna 'Mesajı babana verdim, gereği neyse yapın.' dediğini, ihale bittikten sonra ...'in kendilerine '125.000,00-TL fark attırdın, ikiniz de buradasınız bir haftaya kadar bu 125.000,00-TL'yi vermez iseniz ikinizi de öldürürüm.' dediğini, bu esnada bağrışma olduğunu ve görevli polislerin geldiğini" belirttiği, soruşturma kapsamında ...'den alınan ifadede özetle; "İhalenin normal şekilde yapıldığı, ihale yerine tek başına gittiği, ihale öncesinde aralarında herhangi bir tartışmanın olmadığı, ….'nin ihaleye katılarak ihale bedelini yükselttiği, ilgili kişilere tehditte bulunmadığını" belirttiği, ...'nin ifadesinde özetle; "İhaleye girmeden önce kimsenin arasında herhangi bir tartışma olmadığı, ihale esnasında ….'nın oğluna seslenilmesini istediği, ihalenin başladığını böyle bir şeyin olmayacağını söylediği, …'nin kapıyı araladığı, bu esnada ihale başkanının kapıyı geri kapatın dediği, hakaret ve tehdit bulunmadığını" belirttiği, …'nin ifadesinde ise özetle; "İhale başladığı esnada ... ve … ile sohbet ettikleri, ...'nin, oğlunu içeriden çağırmasını söylediği, bunun üzerine kendisinin de ...'yi çağırdığı, bu esnada ihale komisyonundan birinin, 'İhale devam ediyor, buradan dışarı çıkamaz.' dediğini, kendisinin hakaret ve tehditte bulunmadığını" belirttiği, Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı'nca, şüpheliler ..., … ve … hakkında, ihaleye fesat karıştırmak suçu nedeniyle "Şüphelilerin üzerine atılı suçu işlediğine dair kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren olguların ve tutuklama nedeninin bulunduğu anlaşılmakla, şüphelilerin üzerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti, mevcut delil durumu, suça dair yasada cezanın üst haddi dikkate alınarak" tutuklanması talebiyle Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği'ne sevk edildiği, … Sulh Ceza Hakimliği'nin … tarih ve … sayılı kararı ile, şüpheliler hakkında tutuklama talebinin reddi ile soruşturma evresinin sonuna kadar haftanın Cuma günleri ikametgahına en yakın karakola müracaat ederek imza atmak suretiyle adlî kontrol altına alınmaları ile soruşturma ve kovuşturma süresi boyunca yurt dışı çıkış yasağı konulmasına karar verildiğinin görüldüğü;

Bu itibarla, dava konusu ihale ilgili olarak, davacının, ihalenin sona ermesinden hemen sonra ..., ... ve … adlı kişilerin ihaleye girmelerine yönelik engelleyici ve önleyici davranışlarda bulunulduğuna dair iddiaları üzerine Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturma başlatıldığı, soruşturma sürecinin devam ettiği, soruşturma sürecinde ihaleye fesat karıştırmak suçu ile ilgili kuvvetli suç şüphesinin olduğunun belirtildiği, soruşturmaya konu iddiaların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 83. maddesinde öngörülen yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, 2886 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen ilkelere aykırılık teşkil ettiği, ihale sürecindeki iddiaların savcılık soruşturması ve incelemeye konu olması ile Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kuvvetli suç şüphesinin bulunulduğuna ilişkin tespitleri karşısında ihaleyi yapma, teklifleri değerlendirme, karlılık ve verimlilik bakımından en uygun teklifi belirleme ve ihaleyi iptal etme konularında takdir yetkisi bulunan davalı idarenin, anılan yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idareye savunma hakkı tanınmadığı, dosya tekemmül etmeden karar verildiği, davacının ihaleye katıldığı, 18 defa pey sürdüğü, ihaleden kendi isteğiyle çekildiği, ihale sürecinin hukuka uygun şekilde yürütüldüğü, davacının dürüstlük kurallarına uygun davranmadığı, iddiaların soyut mahiyette olduğu, rekabet ilkesine riayet edildiği, ihalenin iptalinin idareye yönelik olumsuz izlenim yaratacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından, ihaleye girmeleri hâlinde başına kötü şeyler geleceği konusunda tehdit edildiği, ihale sırasında ihale salonundan çıkarılmaya çalışıldığı, ihaleye fesat karıştırıldığı, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davalının temyiz isteminin reddine,

2.Dava konusu işlemlerin iptali yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,

5.Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 20/02/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.