8. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşmasız, davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekili tarafından ise duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşma isteğinin ise değerden reddine karar verildikten karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Kadastro sırasında, Samsun ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 113 ada 2, 165 ada 3, 166 ada 8, 186 ada 1, 187 ada 1, 188 ada 1, 4, 190 ada 3, 218 ada 13, 18 ve 240 ada 2 parsel ... muhtelif yüzölçümündeki taşınmazlar, ... Paşa Vakfına ait 1228 tarihli vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmakta olup, vakıf mallarının kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile iktisaplarının mümkün bulunmadığı belirtilerek Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı adına tespit edilmiştir.

2.Davacı ... vekili dava dilekçesinde, çekişmeli taşınmazların vakıf malı olmayıp, murislerinden kendisine kaldığını ve uzun süredir zilyetliğinde bulunduğunu ileri sürerek taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile adına tescilini istemiştir. II. CEVAP

Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; çekişmeli taşınmazların Hazinedar Zade Süleyman Paşa vakfına ait olup, vakfıye kapsamında kaldığını, vakfiye sınırlarının 1/25000 ölçekli haritada yer aldığını, vakıf mallarının zilyetlikle iktisabı mümkün olmayıp kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği ile edinim koşulları bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 15.06.2012 tarihli ve 2007/800 Esas, 2012/60 Karar ... kararı ile çekişmeli taşınmazların vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmadığı ve davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile kadastro tespitlerinin iptali ile davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 05.03.2013 tarihli ve 2012/13632 Esas, 2013/2312 Karar ... kararıyla; İlk Derece Mahkemesince yapılan uygulamada Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfına ait hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsamadığının belirlendiği gibi dosya içerisinde bulunan Kavak Asliye Hukuk Mahkemesinin 1973/128 Esas, 1991/318 Karar ... dosyasında Vakıflar Genel Müdürlüğünün vakfiye kapsamında kaldığı iddiasıyla açtığı tescil davasında dava edilen taşınmazların bu yerlere ilişkin vakfiye kapsamı belirlenemediğinden davasının reddine karar verildiği, bu kararın Yargıtay 8. Hukuk Dairesince onanarak kesinleştiği, dolayısı ile dava konusu taşınmazların bu haliyle söz konusu vakfiye kapsamında kalmadığının anlaşıldığı ve bu hususun İlk Derece Mahkemesinin de kabulünde olduğu; öte yandan hükme dayanak alınan Prof. Dr. ... Erten, Prof. Dr. ... Küçükgör ve Doç. Dr. ... ... tarafından hazırlanan müşterek rapor içeriği dikkate alındığında, çekişmeli taşınmazların bu vakfiye kapsamında kaldığı kabul edilse dahi, üzerinde vakfa ait cami, medrese, yapı, kalıntı bulunmayan gayri sahih nitelikteki vakıf arazilerinin Devlete ait miri arazi niteliğinde olması nedeniyle vakıf kullanımında olmayan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle kazanılmasının mümkün olduğu, ancak somut olayda çekişmeli taşınmazlara ilişkin olarak Vakıflar Genel Müdürlüğü ile gerçek kişiler arasında düzenlenmiş kira sözleşmeleri sunulduğu halde, İlk Derece Mahkemesince bu sözleşmelerin uygulanmadığı, bu kapsamda dava konusu taşınmazlara ait olup olmadıkları, ait ise kiralayan gerçek kişiler ile davacı taraf arasında akdi, fiili ve irsî irtibat olup olmadığı, halefiyet yoluyla bu kişileri bağlayıp bağlamayacağı hususlarının değerlendirilmediği; ayrıca raporu hükme esas alınan ziraat bilirkişi raporlarında çekişmeli taşınmazların eğimi belirtilip ekili veya ekili olmadığı bildirildikten sonra bir kısım taşınmazlar yönünden “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulmadığı toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha üstünde olduğundan, profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmamasından anlaşılmaktadır”, bir kısım taşınmaz için ise “davalı parselde kadimden beridir tarımsal faaliyette bulunulduğu toprak profil derinliğinin pulluk tabakasının daha altında olduğundan, profilin bitki üretimi ve gelişimi için yeterli düzeyde bulunmasından anlaşılmaktadır” denilip, sonuç kısmında ise “dava konusu parsellerin tarım arazisi olarak kullanıldıkları ve halen ekilip biçildikleri kanaatine varıldığı” bildirildiğine göre bu haliyle ziraat bilirkişi raporunun çekişmeli taşınmazların niteliği konusunda yetersiz olduğu halde bu rapor ile yetinildiği açıklanarak; İlk Derece Mahkemesince davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne çekişmeli taşınmazlarla ilgili tüm kira sözleşmeleri, kira bedelleri ödenmiş ise makbuzları ile kiraya ilişkin tüm belgeleri sunmak üzere süre verilmesi, daha sonra yerel bilirkişiler, tutanak bilirkişileri, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ile teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılması, ibraz edilen kira sözleşmelerinin yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanması, mahalli bilirkişi ve tanıklardan zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl, ne şekilde devam ettiği sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı açık yanıtlar alınıp tespit tarihine kadar davacı taraf yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi, ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı yönünde rapor alınması, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereğine değinilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile çekişmeli 165 ada 3, 166 ada 8, 186 ada 1, 187 ada 1,188 ada 1, 4, 190 ada 3, 218 ada 13 ve 18 parsel ... taşınmazların vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmadığı ve bu taşınmazlar yönü ile davacı taraf yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği, 113 ada 2 ve 240 ada 2 parsel ... taşınmazların ise vakfiye hudutnamesinin kapsamında kalmakta olup, vakfın türü gözetildiğinde bu taşınmazların zilyetlikle iktisabının mümkün bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 165 ada 3, 166 ada 8, 186 ada 1, 187 ada 1, 188 ada 1, 4, 190 ada 3, 218 ada 13 ve 18 parsel ... taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 113 ada 2 ve 240 ada 2 parsel ... taşınmazların ise tespit gibi Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kısmen ret kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, vakfın hudutnamesinin tarihinin 1812 yılı olup, bu taşınmazların bölgede olmadığı ve bilinemediğinin bilirkişi beyanları ile sabit olduğunu, hudutnamenin uygulama imkanının da bulunmadığını, teknik bilirkişi raporunda vakfın hudutname içerisinde kalmadığının belirlendiğini ileri sürerek hükmün bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili temyiz başvuru dilekçesinde, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarının gerçeğe aykırı olup, taşınmazların vakfiye kapsamında kaldığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, Hazinedar Zade Süleyman Paşa vakfının sahih vakıf olduğunu ve lehe vekalet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek ve resen dikkate alınacak sebeplerle hükmün bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çekişmeli taşınmazların tespit maliki Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfının hukuki niteliğinin ne olduğu, dayandığı vakfiye kaydı ya da hudutnamenin çekişmeli taşınmazları kapsayıp kapsamadığı, bu kapsamda çekişmeli taşınmazların zilyetlikle kazanılıp kazanılamayacağı ve taşınmazlar zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden ise zilyetlikle kazanım koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 3402 ... Kadastro Kanunu’nun (3402 ... Kanun) 14 üncü maddesi.

3.Değerlendirme

1.Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğüne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekilinin çekişmeli 165 ada 3, 166 ada 8, 186 ada 1, 187 ada 1, 188 ada 1, 4, 190 ada 3, 218 ada 13 ve 18 parsel ... taşınmazlara yönelik temyizi yönünden; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne İzafeten Samsun Bölge Müdürlüğü vekili'nin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2.Davacı ... vekilinin çekişmeli 113 ada 2 ve 240 ada 2 parsel ... taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; İlk Derece Mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Yargıtay bozma ilamında, tespit maliki Hazinedar Zade Süleyman Paşa Vakfının gayri sahih vakıf olduğuna, taşınmazların vakfiye kapsamında kalmadığına ve çekişmeli taşınmazların bu vakfiye kapsamında kaldığı kabul edilse dahi üzerinde vakfa ait cami, medrese, yapı, kalıntı bulunmayan gayri sahih nitelikteki vakıf arazilerinin devlete ait miri arazi niteliğinde olması nedeniyle vakıf kullanımında olmayan bu nitelikteki taşınmazların zilyetlikle kazanılması mümkün bulunduğuna işaret edilerek zilyetlikle iktisap koşullarının davacı taraf yararına gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılmasına değinilmiş olup, bozma ilamına uyulduğuna göre açıklanan hususlarda davacı taraf yararına usuli müktesep hak oluştuğu kuşkusuzdur.

Diğer yandan, dosya kapsamı ile de çekişmeli taşınmazların vakıf malı olduğu ve davalı tarafın dayandığı vakfiyenin çekişmeli taşınmazları kapsadığı somut olarak ortaya konulamadığı gibi, çekişmeli 113 ada 2 ve 240 ada 2 parsel ... taşınmazlar üzerinde davacı ... yararına zilyetlikle kazanım koşullarının gerçekleştiği de belirlenmiştir.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne ve çekişmeli 113 ada 2 ve 240 ada 2 parsel ... taşınmazların kadastro tespitlerinin iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğundan hükmün bu taşınmazlar yönü ile bozulmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü vekilinin çekişmeli 165 ada 3, 166 ada 8, 186 ada 1, 187 ada 1, 188 ada 1, 4, 190 ada 3, 218 ada 13 ve 18 parsel ... taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile, bu taşınmazlara ilişkin usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

2.Davacı ... vekilinin çekişmeli 113 ada 2 ve 240 ada 2 parsel ... taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının bu taşınmazlar yönünden 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesi yollaması ile 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,

İstek halinde peşin harcın temyiz eden davacıya iadesine, 80,70 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 189,15 TL'nin temyiz eden Vakıflar Genel Müdürlüğünden alınmasına,

1086... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.