Danıştay 2. Daire Başkanlığı

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/13632 E.  ,  2023/2143 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen .. günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, … Merkez Mahallesi, … mevkiinde bulunan .. pafta, … parsel sayılı Hazineye ait 4.240,70 m² yüzölçümlü taşınmazın üzerinde şantiye sahası ve kavşak inşaatı yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 21/07/2007-31/12/2008 tarihleri arasındaki dönem için 119.619,24-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 25/05/2016 günlü, E:2015/2072, K:2016/3996 sayılı bozma kararına uyularak … İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; dava konusu taşınmazın, aynı davacı tarafından aynı kullanım şekli nedeniyle daha önceki dönem için (01/06/2007-20/07/2007) düzenlenen ecrimisil ihbaranamesinin iptali istemiyle Mahkemelerinin E:… sayısına kayden açılan davada, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2007 yılı için yıllık ecrimisil bedelinin 78.000,00-TL olarak belirlendiği, bu belirleme doğrultusunda davanın reddi yolundaki mahkeme kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 08/09/2014 günlü, E.2010/5032, K.2014/4817 sayılı kararı ile onandığı, bu durumda, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Mahkemelerinin E:… sayılı dava dosyasındaki bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, ecrimisil ihbarnamesinin 2.210,17-TL'lik kısmının iptaline, 117.409,07-TL’ye ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, mahkeme kararının işlemin iptaline yönelik kısmının bozulması istenilmektedir.

Müdahil (Davacı Yanında) tarafından; aynı bölgede bulunan ve mülkiyetleri davalı idareye ait olan parsellerin, özel şahıslar tarafından işgaliyle ilgili herhangi bir işlem yapılmayıp, kamu işi için geçici bir süre işgal edildiği belirtilen dava konusu yerle ilgili olarak ecrimisil talep edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğu ileri ileri sürülerek, mahkeme kararının davanın reddine yönelik kısmının bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının, davacı şirketin iflasına karar verilmiş olması nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında; dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemişse varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı; aynı maddenin 2. fıkrasında ise; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği; "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller": başlıklı 31. maddesinin 1. fıkrasında ise; ehliyet konusunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygunlanacağı hükme bağlanmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun "Dava Şartları" başlıklı 114. maddesinin 1. fıkrasının d bendinde tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, dava şartları arasında sayılmış ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "I. Sınırlı devam etme" başlıklı 52. maddesinde sona eren tüzel kişinin kişiliğinin, ehliyetinin tasfiye amacıyla sınırlı olmak üzere tasfiye sırasında da devam edeceği düzenlenmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 184. maddesinde; iflasın açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün mallarının hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil edeceği ve alacakların ödenmesine tahsis olunacağı, iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen malların masaya gireceği, müflis namına gelen mektupların iflas idaresi tarafından açılacağı ve sair mevrudelerin de masaya gönderilmesinin posta idaresine bildirileceği;

194.maddesinde; acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabileceği, dava durduğu müddetçe zamanaşımı ve hakkı düşüren müddetlerin işlemeyeceği;

218.maddesinde; iflas dairesince defteri tutulan mallar bedelinin tasfiye masraflarını koruyamayacağı anlaşılırsa basit tasfiye usulünün tatbik olunacağı;

226.maddesinde de; masanın kanunî mümessilinin iflas idaresi olduğu, idarenin masanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmakla mükellef olduğu, hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

İcra ve İflas Kanunu'nda hüküm altına alınan kurallarda belirtildiği üzere, iflasın açılması ile müflisin masaya giren malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlanmakta, iflas kapanıncaya kadar bu mallar üzerindeki her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hüküm ifade etmemekte olup, müflis şirketin tasarruf yetkisi iflas masasına ve masanın kanunî mümessilliği de iflas idaresine geçmektedir. Dava dosyası ve UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, … Asliye Ticaret Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, davacı şirketin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 177/4. maddesi uyarınca iflasına karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, davacı şirketin iflas etmesi halinde, tasarruf yetkisi iflas masasına ve masanın kanunî mümessilliği de iflas idaresine geçeceğinden, İdare Mahkemesince gerekli araştırma yapılarak, davacı şirketin iflasının kesinleştiği sonucuna ulaşılması halinde, uyuşmazlıkta 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. madde hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.DAVALI İDARENİN VE MÜDAHİLİN (DAVACI YANINDA) TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,

2.... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/c fıkrası uyarınca DAVACI ŞİRKETİN İFLAS ETMESİ NEDENİYLE BOZULMASINA,

3.Yukarıda belirtilen husus gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine,

4.2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/04/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, davacı şirket adına düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır.", 2. fıkrasında "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir. " hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan madde metninin değerlendirilmesinden; davanın açılmasından sonra ve esas hakkında karar verilmesinden önce ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davanın sürdürülmesine yönelik yolun belirlendiği; kararın verilmesinden sonra ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması durumunun ise medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanma ehliyetinin son bulmasının dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekeceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, temyiz incelemesi aşamasında davacı şirketin, 2004 sayılı Kanun'un 177/4. maddesi uyarınca iflasına karar verildiği, şirketin niteliğinde değişiklik olduğu, davalı idarenin temyiz talebinin incelenebilmesi için takibin yenilenmesi gerekmekte olup; İdare Mahkemesince, bu aşamaya ilişkin olarak dosyanın öncelikle işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve sonrasında ise tekemmülün sağlanması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği oyuyla, kararın bozulması yönündeki Daire kararına katılmıyorum.