. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 10/10/2019 tarihinde davalı ... idaresinde bulunan ... caddesi istikametinden ... caddesi istikametine doğru seyreden ... plakalı otomobil ile ... sokak istikametinden ... caddesi istikametine doğru seyreden davalı ... idaresindeki ... plakalı otomobil ... sokak kavşağında, araçların ön kısımlarının çarpması ve çarpma etkisiyle ... plakalı aracın sola doğru savrulması ile yolun sağında kısa süreli bekleyen ... idaresindeki ... plakalı araca çarpması neticesiyle gerçekleşen kaza sebebiyle ... plakalı araç içerisinde bulunan davacı ...'in yaralandığını, meydana gelen kaza sonucunda olay yeri inceleme ekipleri ve trafik ekipleri tarafından tanzim edilen, trafik kazası tespit tutanağında yapılan değerlendirmede; ... plakalı araç sürücüsü ...'un 2918 sayılı KTK 53-1.B (sola dönüş kuralına riayet etmemek) maddesini ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın aynı kanunun 52-1.A (kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak) maddesini ihlal ettiği sebebiyle kusurlu olduklarının tespit edildiğini, Konya .Asliye Ceza Mahkemesi ...

E. Sayılı ve taksirle yaralama suç konulu dosyasında alınan 25/04/2020 tarihli trafik bilirkişi raporunda ...'un asli, ...'ın tali kusurlu olduğu;

yine mahkemece alınan 25/11/2020 tarihli Trafik İhtisas Dairesi raporunda da ...'un asli ve ...'ın tali kusurlu olduğu sonucuna varıldığını, kaza sırasında ... plakalı araçta yolcu olan davacının ise bir kusuru söz konusunun olmadığını, ayrıca davacının dava konusu kaza sebebiyle faturalandırılamayan kaçınılmaz tedavi ve bakım giderleri için 100 TL, kazanç kaybı için 100 TL, çalışma gücünün azalması veya kaybolması nedeniyle oluşan zarar bedeli için 100 TL, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar karşılığı olarak 100 TL'nin davalı sigorta şirketleri bakımından sigorta poliçesi limiti ile sınırlı olmak ve temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte diğer davalılardan ise olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile verilmesini talep ettiği, 30.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesini, ... plakalı ve ... plakalı araçların araç tescil kaydını, davalı ... ve davalı ...'ın taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmektedir.

Davalı ... sigorta vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin davacıdan 14/06/2021 tarihli mail ile Erişkinler için Engelllik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu, ifade tutanakları, alkol raporu, ceza mahkemesi kararı, gelir belgesi ve kimlik fotokopisinin talep edildiği ancak davacı tarafın davalı sigorta şirketine iletmediği bu nedenle davalı şirkete tam ve eksiksiz başvuru yapılmadığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle karar verilmesini, davacının bir başkasının bakımına muhtaç olup olmadığının tespiti için adli tıp kurumundan ve aktüer bilirkişiden rapor alınmasını talep ettikleri, müvekkili şirketin ancak tahkim başvurusunun yapıldığını tarihten itibaren işleyecek faizden sorumlu tutulabileceği gibi nedenlerle KTK 97. Madde gereği yerine getirilmesi icap eden sigorta kuruluşuna başvuru şartının davacı tarafça usulüne uygun bir şekilde yerine getirmemiş olmaması nedeniyle HMK 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazların kabul görmemesi halinde esasa ilişkin itirazlar dikkate alınarak davanın esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davalı ...'ın mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın hatır taşıması hukuki durumunda bulunan kişinini emniyet kemerini takmaması nedeniyle göğsünden yaralanan kişinin açtığı dava olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan kendisi ve ...'un müştereken ve müteselsilen talep ettiği, davalılar olarak manevi tazminat yönünden diğer davalı ile arasında müşterek ve müteselsilen sorumluluk doğuracak bir hukuki dayanağın bulunmadığını, müşterek ve müteselsilen sorumluluğun kanuni dayanağı olan veya olması gereken bir sorumluluk türü olduğunu, kanunda genel düzenleme ile değil kanuni ve sınırlı sayıda düzenlenmiş hukuki ve kanuni dayanak bulunmadan böyle bir talepte bulunulduğunu, bu halde davacının 25/06/2021 tarihli dilekçesi dikkate alınarak bu istemin ıslahına da muvafakatinin bulunmadığını, ayrıca davacının maddi tazminat talebinin belirsiz olarak açılmış ise de kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması ve kaybolması nedeniyle oluşan zararın, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararların Borçlar Kanununda, Karayolları Trafik Kanununda , Yargıtay Kararlarında ve Sigorta Genel Şartlarında hukuki dayanağı bulunmayan kalemler gösterildiğini, 25/06/2021 tarihli dilekçe de maluliyete ilişkin raporlara veya klinik tıp verilerinin yargılama delili olarak sunulduğunu her bir talebe ayrı ayrı harca esas bedel gösterildiğini istem sonucunun değiştirilmesine muvafakatinin bulunmadığı gibi sebeplerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın dava öncesinde davacı tarafından müvekkili şirkete başvuru yapıldığı iletilen evrakların kapsamında yapılan medikal değerlendirmede davacının kalıcı bir sakatlığı olmadığının tespit edildiğini, başvurucunun maluliyet oranının ve kusur durumunun adli tıp kurumunun 3. İhtisas dairesi tarafından tespitinin gerektiğini, tazminat hesabının aktüer hesaplama konusunda uzman ve hazine listesinde yer alan bir aktüer bilirkişi tarafından yapılmasının gerektiği gibi sebeplerle davacının kaza sebebiyle engellilik durumunun oluşmadığından davanın reddine, dava konusu kaza sebebiyle uğradığı maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile tespitini ve tazminat hesabına ilişkin raporun Hazine Müsteşarlığı listesinde yer alan uzman aktüerden alınmasını, temerrüde düşmemiş ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş olan müvekkil şirketin aleyhine yargılama giderini faize ve vekalet ücretine hükmolunmamasını, hükmolunması halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderini, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasına, davacının müvekkili şirket bakımından poliçe teminatı dışında bulunan taleplerin reddine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davalı ...'un mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada kusurunun bulunmadığını, davacının kazancının olmadığını, ekonomik geleceğinin sarsılması ve çalışma gücünün azalması ya da kaybolmasının söz konusu olmadığını, davacının kaza öncesinde engelli olduğunu ve engelli raporunun bulunduğunun ayrıca manevi tazminat talebinin yersiz, haksız ve fahiş olduğu gibi nedenlerle açılanan davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görülmektedir.

Davalı ...'ın mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ve yapılan açıklamalar ışığında davanın hem maddi istence ve hem de manevi istence yönünden hem usul ve hem de esas yönünden hukuka aykırı davranıldığını, davacının meydana gelen trafik kazasında davalılardan ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı otomobilde yolcu olarak bulunduğunu, araç hususi otomobil olduğundan davacının hatır taşıması ile bu araçta bulunduğu, emniyet kemerini takmayan davacının göğüs kısmından yaralandığını, hatır taşıması ile müterafik kusura ilişkin hususlarda dava dilekçesinde bir açıklama yapılmamış olmasının 6100 sayılı yasanın 29. Maddesine aykırılık oluşturduğunu, ayrıca manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesini de talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 10/10/2019 tarihinde davalı ... idaresindeki ... plakalı otomobil ile davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması nedeniyle ... plakalı araçta bulunan davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi zararının bulunup bulunmadığı,dava konusu trafik kazasındaki kusur durumuna göre davacının uğradığı zararın türü ve miktarının ne olduğu, zararın davalılardan tazmin edilip edilemeyeceği; edilebilir ise ne miktarlarda tazmin edilebileceği hususlarına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış, SGK İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacıya herhangi bir gelir veya yardım bağlanıp bağlanmadığı araştırılmış, davadaki gerçek şahısların ekonomik ve sosyal durumları kolluk birimleri vasıtası ile araştırılmış, davalı sigorta şirketlerine müzekkere yazılarak poliçe ve bu poliçe kapsamında müracaat ve ödeme olup olmadığı sorulmuş, Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davaya karışan araçların kaza tarihinden bugüne kadar maliklerini ve özelliklerini gösterir trafik sicil kayıtları dosya arasına alınmış, davacının hastane evrakları ilgili kurumlara müzekkere yazılarak dosya arasına alınmış, Konya . Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası fiziken dosya arasına alınmıştır. ... plakalı araç için davalı ... A.Ş.'nin 03/09/2019-03/09/2020 tarihli ... poliçe numaralı, kaza tarihinde geçerli 390.000,00TL sürekli sakatlık/ölüm teminat limitli ve 390.000,00TL sağlık gideri teminat limitli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği anlaşılmıştır. ... plakalı araç için davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin 28/06/2019-28/06/2020 tarihli ... poliçe numaralı, kaza tarihinde geçerli 360.000,00TL sürekli sakatlık/ölüm teminat limitli ve 360.000,00TL sağlık gideri teminat limitli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce meydana gelen kazada tarafların kusur durumunun oransal olarak (yüzdelik) olarak belirlenmesine yönelik rapor tanzimi için dosya Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığına gönderilerek; tarafların kazadaki kusur durumlarının oransal olarak belirlenmesi hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen 06/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalı sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile gündüz vakti, meskun mahalde seyri esnasında olay mahalli kavşaktan sola dönüşü sırasında; yola gereken dikkatini vermesi, yolu etkin bir şekilde kontrol edip karşı yönden düz seyreden otomobile ilk geçiş hakkını verdikten sonra dönüşünü gerçekleştirmesi gerekirken, bu hususa riayet etmeyip sola dönüş yaparak düz seyreden otomobil ile çarpışmaları sonucu meydana gelen olayda asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile olay mahalli kavşağa yaklaştığını dikkate alarak seyrini kontrollü ve müteyakkız şekilde sürdürmesi hususlarına riayet etmeyip sola dönüşe geçen araca karşı zamanında etkin tedbir almadığı kazada tali kusurlu olduğu, olayda; davalı sürücü ...'un %80(Yüzde Seksen) oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'ın %20(Yüzde Yirmi) oranında kusurlu olduğu şeklinde tespitlere yer verildiği görülmektedir. Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda yer alan tespitlerin kaza tespit tutanağı ve ceza dosyasına sunulan Ankara ATK Ankara Trafik İhtisas Dairesinin 25.11.2020 tarihli rapor ile örtüşmesi nedeni ile , ayrıca Yüksek Mahkemenin denetimine elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığı da anlaşılmakla Mahkememizce hükme esas alınmasına karar verilmiştir.

Akabinde davacının meydana gelen trafik kazası nedeni ile maluliyeti oluşmuş ise maluliyet oranının tespiti için Konya BAM . Hukuk Dairesinin benimsediği uygulama nazara alınarak Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre rapor düzenlenmesi için davacının Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp ABD Başkanlığına sevk edildiği, Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp ABD Başkanlığının 07.10.2022 tarih ve ... sayılı raporunda ...'in sürekli işgöremezliğinin; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre %28,2, Geçici işgöremezliğinin 3 (üç) ay, bakıcıya ihtiyaç duyacağı sürenin 1 (dört) ay, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin ise 2.000,00 TL olduğunun bildirildiği görülmektedir.

Akabinde dosya aktüerya bilirkişisine verilerek rapor alınmıştır. Aktüerya bilirkişisi tarafından düzenlenen 23/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 10/10/2019 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 3 ayda iyileşen bu sürecin ilk 1. Ayında bakıma ihtiyaç duyan ve %28,2 oranında malul kalan davacının, 10.10.2019-10.01.2020 Tarihleri Arası 3 aylık Süre ile Sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının = 6.367,76 TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi zararının TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre =1.248.788,681, PMF- 1931 Yaşam Tablosuna göre = 1.044.784,72 TL, 10/10/2019 - 10/11/2019 Tarihleri arası 1 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararın = 2.558,40 TL, fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının = 2.000,00 TL olduğu, 05/12/2022 tarihli “İBRANAME. FERAGATNAME VE MAKBUZ" belgesi gereğince davalı sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ZMSS ile sigortalayan ... Sigorta AŞ. tarafından davacıya 08.12.2022 tarihinde "geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve tedavi/bakıcı gideri" talebine ilişkin olarak 390.000,000 asıl alacak ödendiği ve ... Sigorta A.Ş.'nİn ibra edildiği ve bu ibradan sirayet nedeni ile diğer davalıların da yararlanacağı, eldeki davanın 27.05.2021 tarihinde ödeme tarihinden önce açıldığı ve ödemenin, yargılama aşamasında yapıldığı anlaşıldığından, yapılan bu ödeme, Yargıtay . Hukuk Daİresi’nin 10.04.2014 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile aynı Dairenin 12.01.2015 tarihli ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı doğrultusunda, yarar ve zararın denkleştirilmesi İlkesi uygulanmadan ve faiz ile güncelleme işlemi yapılmadan doğrudan indirilmesi gerekir. Ancak ibranamenin yorumu ile İbranın sirayeti konusu hukuki nitelikte bulunduğundan, yapılan ödemenin hangi kalem zararlardan mahsup edileceğinin takdir ve yetkisinin Mahkemesine ait olduğu sonuç ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmektedir.

Mahkememizce davalı ... sigorta tarafından yapılan 390.000,00 TL tutarındaki ödemenin her bir zarar kaleminden orantılama suretiyle mahsup edilerek bakiye zarar tutarının tespiti hususunda ek rapor tanzim edilmesi istendiği, 11/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; ödeme tenzili sonrası davacının TRH - 2010 Erkek Mortalite Tablosu'na göre yapılan hesaplama sonucu; Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının = 4.396,34 TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının = 862.171,35 TL, İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının = 1.766,34 TL, Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının = 1.380,81 TL, PMF - 1931 Yaşama Tablosu'na göre yapılan hesaplama sonucu; Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının = 4.015,39 TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının = 658.821,05 TL, İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının =1.613,28 TL, Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının = 1.261,16 TL olduğu sonuç ve kanaatini bildirir rapor sunulduğu görülmektedir. Bilirkişi ek raporu denetime elverişli, ayrıntılı , gerekçeli ve yöntemine uygun olarak hazırlandığından Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan 07.12.2023 tarihli bedel arttırım dilekçesinde özetle;100,00-TL olan bakıcı ve tedavi gideri taleplerini toplamda 2.947,15 TL artırarak 3.147,15-TL'ye , 200,00-TL olan sürekli iş göremezlik tazminatı taleplerini 861.971,35 -TL artırarak 862.171,35-TL'ye ,100,00-TL olan geçici iş göremezlik alacağı taleplerini 4.296,34 TL artırarak 4.396,34 -TL'ye ,toplamda 400,00 TL olan belirttiği kalemlere ilişkin taleplerinin 869.314,84 TL arttırarak 869.714,84'ye çıkardıklarını, sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatı taleplerinin davalı sigorta şirketi bakımından teminat limiti dikkate alınarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle , sigorta teminat limitinin karşılamadığı kalan bakiyenin diğer davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan 12.12.2023 tarihli dilekçesinde özetle; ekte sundukları ibraname uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden davadan feragat ettiklerini, diğer davalıları yönünden davalarına devam ettiklerini, feragat nedeni ile karşı tarafa vekalet ücreti verilmemesini talep etmiştir.

HÜKME ESAS ALINAN YASAL DÜZENLEMELER 2918 sayılı KTK'nın 85/1. Maddesine göre; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. 2918 sayılı KTK'nın 85/5. Maddesine göre; İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur. 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesine göre; Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.

Anayasa Mahkemesi’nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/7/2020 tarihli ve ... E, ... K sayılı Kararı ile, 2918 sayılı KTK'nın 90/1. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesine göre; İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesine göre; Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre; Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesine göre; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesine göre; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. 6098 sayılı TBK'nın 53. Maddesine göre; Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır:

1.Cenaze giderleri.

2.Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.

3.Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar. 6098 sayılı TBK'nın 55. Maddesine göre; Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.

Anılan yasal düzenlemelere istinaden bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur. Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır. Somut dava dosyasında talep, cevap, cevabi yazılar, kusur raporu, maluliyet raporu, aktüerya bilirkişisi tarafından sunulan kök ve ek rapor , bedel arttım dilekçesi , ibraname , yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve tüm dosya kapsamı gereğince Mahkememizce yapılan değerlendirmede; A- DAVALI ... SİGORTA A.Ş. YÖNÜNDEN;

Mahkememizce davacı vekili tarafından sunulan 12.12.2023 tarihli dilekçede ... Sigorta A.Ş. Yönünden davadan feragat edilmiş olduğu bildirildiğinden açılan davanın davalı ... sigorta yönünden davadan sonra 08.12.2022 tarihinde yapılan ödeme sebebi ile feragat uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, ibraname gereğince davalı sigorta lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir. B-DAVALI ... SİGORTA A.Ş YÖNÜNDEN; ... plakalı araç için davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin 28/06/2019-28/06/2020 tarihli ... poliçe numaralı, kaza tarihinde geçerli 360.000,00TL sürekli sakatlık/ölüm teminat limitli ve 360.000,00TL sağlık gideri teminat limitli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinin düzenlendiği; aktüerya uzmanı bilirkişi tarafından PMF-1931 yaşam tablosuna göre düzenlenen raporda davacının geçici iş göremezlik zararı olan 4.015,39 TL, bakıcı giderinden doğan maddi zararı olan 1.613,28 TL' , kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararı olan 1.261,16 TL olmak üzere toplam 6.889,83 TL tutarında uğradığı maddi zararın tamamından sağlık gideri teminatı limitinin altında kalması nedeni ile davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca davacının sürekli iş göremezlik zararı olan 658.821, 05 TL'den ise her ne kadar poliçede teminat limiti olarak 360.000,00 TL yazılmış ise temmuz ayında yapılan güncelleme ile poliçe teminat limiti 390.000,00 TL'ye çıkartılmış olduğundan teminat limiti olan 390.000,00 TL kadar davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Neticeten Davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 396.889,83 TL ile sınırlı olmak üzere hüküm kurulmuştur. Her ne kadar davacı vekili tarafından sigorta şirketi yönünden avans faiz işletilmesi talep edilmiş ise de ; sigortalı aracın trafik tescil kayıtlarında ve poliçede kullanım amacının hususi olduğu görülmekle yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir. Davacının davalı sigorta şirketine dava açmadan önce başvurusuna ilişkin dilekçenin 20.03.2020 tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği davacı vekili tarafından sunulan 24.11.2021 havale tarihli dilekçe ekinde yer alan evraklardan anlaşılmakla davalının tebliğden itibaren 8 iş günü sonucunda temerrüde düşürülmüş olması nedeni ile davalı sigorta şirketi bakımından 02/04/2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmiştir. C- DAVALI ... YÖNÜNDEN;

Davalının sigorta şirketi ... Sigorta ile davacı arasında imzalanan 05.12.2022 tarihli ibranamede açıkça poliçe teminatı kadar ana dosyadaki araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluktan kurtulduğu kararlaştırılmış olduğundan davalının davacının uğramış olduğu geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderinden teminat limiti altında kalmış olması nedeni ile sorumlu olmadığı değerlendirilmiştir.

Aktüerya hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 23.01.2023 tarihli raporda davacının PMF-1931 yaşam tablosuna göre uğramış olduğu sürekli iş göremezlik zararı olan 1.044.784,72 TL'den teminat limiti olan 390.000,00 TL kadar sorumluluktan davalı kurtulacağından 1.044.784,72 TL'den 390.000,00 TL çıkartıldığında geriye kalan 654.784,72 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. D-DAVALI ... YÖNÜNDEN;

Aktüerya hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 11.10.2023 tarihli ek raporda PMF - 1931 Yaşama Tablosu'na göre yapılan hesaplama sonucunda davacının Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının 4.015,39 TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının 658.821,05 TL, İyileşme Süresinde Bakıcı Giderinden Doğan Maddi Zararının 1.613,28 TL, Kaçınılmaz Tedavi Giderlerinden Doğan Maddi Zararının 1.261,16 TL olduğu tespit edilmekle Mahkememizce hükme esas alınan ek raporda belirtilen tutarların tamamı olan 665.710,88 TL'nin tamamından davalının sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

MÜTERAFİK KUSUR YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE;

Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde her ne kadar emniyet kemerinin takılı olmadığı iddiası ve bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması talep edilmiş ise de; kaza tespit tutanağında bu husus belirsiz olarak işaretlenmiştir. Bu hususa yönelik olarak Konya BAM . H.D.'nin ... E., ...

K. Sayılı ve 06/10/2022 tarihli ilamında da ifade edildiği üzere;

Davalı tarafın müterafik kusur yönünden yaptığı itirazlar bakımından ise; dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre, emniyet kemerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Müteveffanın kemerinin takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, takılı olmadığının ispatı davalı sigorta şirketinin üzerindedir. Davalı tarafça, yargılama aşamasında sunulmuş herhangi bir delil bulunmadığından, aslolan takılması olup, bu hususun aksinin davalı tarafça da ispatlanamadığından indirim uygulanmaması kararı yerinde olup istinaflar yersizdir." Şeklindeki ilamı mucibince müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. HATIR TAŞIMASI YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE;

Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde her ne kadar hatır taşıması indirimi yapılması talep edilmiş ise de; dosya kapsamında buna ilişkin herhangi bir delil olmadığı, davalı tarafça bu hususun ispatına yönelik herhangi bir delil sunulmadığı görülmektedir. Bu nedenle hatır taşımasına yönelik indirim yapılmamıştır. MANEVİ TAZMİNAT TALEBİ AÇISINDAN YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE;

TBK'nın 56. Maddesine göre; Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, ... )

Somut olayda; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihinde paranın satın alma gücü, dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan yukarıda belirtilen kusur raporu ve adli tıp raporu, davacının yaralanma bölgesi, sonrasında ortaya çıkan zararlar sebebiyle duyduğu manevi acı dikkate alınarak davacının manevi tazminat isteminin tamamını kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.)Açılan davanın davalı ... sigorta yönünden davadan sonra yapılan ödeme sebebi ile feragat uyarınca REDDİNE,

2.)Davacı ...'in maddi tazminat davasının davalı ... sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalılar yönünden KISMEN KABULÜ İLE;

658.821,05 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,

4.015,39 TL geçici iş göremezlik tazminatı,

1.613, 28 TL bakıcı gideri,

1.261,16 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 665.710,88 TL maddi tazminatın; Davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 396.889,83 TL ile sınırlı olmak, Davalı ...'un sorumluluğu 654.784,72 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile sınırlı olmak, Davalı ...'ın zararın tamamından sorumlu olmak kayıt ve şartıyla,

Davalı ... Sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 02/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 10/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, -Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3.)Davacının manevi tazminat davasının KABULÜ İLE; 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 10/10/2019 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4.)Alınması gereken 47.524,01-TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 103,84-TL, 2.975,00-TL ıslah harcının mahsubu ile eksik olan 44.445,17‬-TL karar ve ilam harcının ... Sigorta, ... ve ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına, (... Sigorta Şirketi'nin (396.889,83/695.710,88)oranına göre 25.355,12 TL'den diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, davalı ...'un (684.784,72/695.710,88) oranına göre 43.747,16TL'den diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, bakiye harç tutarının tamamından davalı ...'ın sorumlu olduğuna,)

5.)Hazine tarafından karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk giderinin 1/2'si olan 680,00TL'nin davalı ... Sigortadan, 1/2' i olan 680,00 TL'nin ise davalı ... Sigorta Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

6.)Davacı tarafından yapılan 103,84-TL peşin harç, 2.975,00TL tamamlama harcı, 59,30-TL başvuru harcı, 25,60-TL vekalet harcı, 1.300,00TL bilirkişi ücreti, 730,30TL adli tıp gideri, 2.001,75TL yazışma ve tebligat gideri, 2.358,46TL Necmettin Erbakan Üniversitesine ait fatura gideri olmak üzere toplam 9.554,25TL yargılama giderinin haklılık oranına göre (695.710,88/899.714,84) hesaplanan 7.387,89TL'nin davalılar ... Sigorta Şirketinden, ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, (... Sigorta Şirketinin (396.889,83/695.710,88) oranına göre 4.214,65TL'den diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, ...'un (684.784,72/695.710,88) oranına göre 7.271,86TL'den diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, tamamından davalı ...'nın sorumlu olduğuna,)

7.)Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maddi tazminat yönünden belirlenen 99.199,52-TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta Şirketinden, ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, (... Sigorta Şirketi'nin (396.889,83/665.710,88) oranına göre 59.141,71TL'den diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, davalı ...'un (654.784,72/665.710,88) oranına göre 97.571,38TL'den diğer davalılar ile birlikte sorumlu olduğuna, tamamından davalı ...'ın sorumlu olduğuna,)

8.)Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre manevi tazminat yönünden belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

9.)Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair; davacı vekilinin ve davalı asil ...'un yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/02/2024