Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Sigorta şirketi tarafından ... poliçe no'lu Nakliyat ... ile sigortalanmış bulunan ... A.Ş. 'ye ait teflon kablo cinsi emtiaların , ... ... yükümlülüğünde iken 28.02.2022 tarihinde ..... nakledildiğini ve bu nakliyatın sonucunda emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini, söz konusu nakliyat esnasında meydana gelen hasar dolayısı ile sigortalı ... Tic. Aş'ye 375.43 USD hasar tazminatı ödediğini, sigorta konusu emtianın hasarlanması neticesinde müvekkili şirket tarafından ödenen 375.43 USD bakımından 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun "Halefiyet" başlıklı 1742.maddesi gereği müvekkili şirket zarara uğrayan sigortalının haklarına halef olduğunu, hukuken sigortalının yerine geçmiş bulunduğunu dava konusu olay bakımından uygulanması gereken Türk Ticaret Kanununun Taşıma işlerini düzenleyen madde 850 vd. hükümleri uyarınca ... Ltd'nin akdi taşıyıcı olması vesilesiyle sorumluluğunun bulunduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 375.43 USD tazminatın ve bu tazminat tutarına edeme tarihinden itibaren işleyecek yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranı uygulanmak suretiyle belirlenecek faiz tutarının fiili ödeme günündeki rayiç bedelin Türk Lirası karşılığının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın süresinde açılmadığını, Türk Ticaret Kanununun zamanaşımı başlıklı 855. maddesi açıkça ve aynen "Rücu haklarına ilişkin zamanaşımı, rücu alacaklısının, zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde zarar hakkında rücu borçlusuna bildirimde bulunmuş olması şartıyla; rücu alacaklısına karşı mahkeme kararının kesinleştiği günden, kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan hallerde ise, rücu alacaklısının borcu ifa ettiği tarihten itibaren işlemeye başlar." denmekte olduğunu, öncelikle esasa girilmeksizin davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafça konvansiyonda belirtilen ihbar yükümlülüğüne uyulmadığını, yazılı ihbar şartı süresi içerisinde yerine getirilmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu uyuşmazlığın, ... hükümlerine tabi olduğunu, hasara ilişkin resmi hiçbir tutanak bulunmamakta olduğunu, iddia edilen hasar oluşmuş olsa dahi hasarın taşımanın hangi aşamasında olduğu belirli olmayıp fiili taşıyıcı elinde iken oluşmuş olmasının mümkün olmadığını, davacının ne fiili taşıyıcı ... tarafından ne müvekkili şirket tarafından ne de gümrük memurlarınca imzalanmış herhangi bir hasar tutanağını dosyaya ibraz edemediğini, müvekkilinin sorumlu olacağı düşünülse dahi kabul anlamına gelmemek kaydı ile sorumluluğunun konvansiyonda belirlenen sınırlı sorumluk miktarını aşmayacak şekilde hesaplanması gerekmekte olduğunu belirterek öncelikle davanın ...'ya ihbar edilmesini, usule ilişkin itirazlarımız değerlendirilerek davanın usulden reddine, bu talep yerinde görülmez ise hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı sigorta şirketinden hasar dosyası istenmiş, gönderilmiş incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında taşıma uzmanı bilirkişiden alınan 14/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Taşımanın ... kapsamında olduğu yönünde kanaat oluşması halinde SDR birimiyle yapılan hesap esas olacağı, bu hesapta dikkate alınacak ağırlık açısından ise dava dışı göndericinin faturasında ve davalı taraf havayolu konşimentosunda da beyan edilen hasarların 1 rulonun 18 Kg / 4=4,5 Kg dikkate alınmasının gerekeceği ve heyetçe yapılan tazminat hesaplamasında davalı tarafın davalıya ödemesi gerekecek olan azami tazminat tutarının da USD 139,01 olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dosya tekrar bilirkişilere tevdi olunmuş bilirkişi 15/11/2023 tarihli ek raporunda; Taşımada oluşan hasardan dolayı asıl taşıyıcı olan davalı tarafın sorumlu olduğu, Mahkemece taşımanın Mentreal Konvansiyonu kapsamında olduğu yönünde kanaat oluşması halinde SDR birimiyle yapılan hesap esas olacağı, bu hesapta dikkate alınacak ağırlık açısından ise dava dışı göndericinin faturasında ve davalı taraf havayolu konşimentosunda da beyan edilen hasarlanan 1 rulonun 18 Kg /4 = 4,5 Kg dikkate alınmasının gerekeceği ve heyetçe yapılan tazminat hesaplamasında davalı tarafın davalıya ödemesi gerekecek olan azimi tazminat tutarının da USD 139,01 olacağı kanaatine varılmıştır. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ NİTELENDİRME:

Dava dava dışı sigortalıya ödenen hasar bedelinin taşımacılık sözleşmesinden kaynaklı olarak davalıya rücu edilmesi talebinden ibarettir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı tarafa ait 24.01.2022 tarih ve ... notu havayolu konşimoentosunda; gönderinin toplam 2 Kap içerisinde toplam 4 makara kable olduğu, gönderinin toplam 18 kg olduğu, taşımanım .... rasında yapılacağının belirtildiği, konu gönderinin 27.01.2022 tarihinde .... seferi ile ...'a ve ... seferi ile 28.01.2022 tarihinde de ...'ya taşınacağı, dosyada sureti mevcut .... 22.02.2022 tarih ve ... sayılı ilhal gümrük beyannamesi kapsamında ithal işlemlerinin yapılmış olduğu, işbu beyannamede gönderinin toplamn bedeli olarak USD 1.345.28(TL olarak 18.618,199 USD/TL kurunun 13.63690 olarak) beyan edilmiş olduğu görülmüştür.

Dosyada mevcut olan davacı tarafından 23.02.2022 tarihinde tululan hasar tutanağında toplam 4 adet rulo kablodan 1 rulosunda hasar oluştuğu ( 1000 feet /305 mtr), hasarlanan 1 rulo teflon kaplı kablonun sovtaj değerinin olmadığı, dosyada sureti mevcul olun siyorta ekspertiz raporunda hasar bedelinin karşılığı olarak toplam 99.00 SDR x USD 1,40214=USD 1.029,81 USD hesaplanmış olduğu ( 28.02.2022 tarihli ve ... nolu eksperliz raporunun 6.nci saytasında yapılan hesaplamada çarpım hatası olduğu ve doğrusunun da 99 SDR x 1,40214 USD= 138,81USD olması gerektiği) anlaşılmıştır.

Dava konusu edilen gönderinin hava yolu ile taaşınmış ulması ve davalının uhdesinde iken oluşan yangın nedeni ile zayi olması nedeni ile alıcısına teslim edilemeyen eşyaların havayolu ile taşınmış olmasından dolayı uyuşmazlık ... Sözleşmesi kapsamında değerlendirilecektir. İşbu uyuşmazlık konusu Uluslararası havayolu ile eşya taşımasında kayıp olan eşya ile ilgili olup 01.10.2010 gün ve 27746 sayılı Resmi Güzetede yayınlanarak yürürlüğü girmiş olan ... Sözleşmesi kapsamında olan konu taşımanın havayolu ile uluslararası taşımaları düzenleyen ... kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bilirkişi heyetince hasarın tazminatı hesaplanmış olup, buna göre; davalı tarafların itirazlarında konu edilen SDR birimi (....) açısından ise: taşınan eşyaların toplam 18 Kg ağırlıkla olduğu, ilgili ... Sözleşmesinin 22. nci maddesi gereğince davalı tarafindan ödenmesi gerekecek azami tazminat tutarı da basarlanan 1 rulo kablonun ağırlığının 4.50 Kg olduğundan hareket ile 4.5 x 22 SDR =SDR 99,00 olacağı, iş bu tazminatın USD karşılığıda eşyaların davalı tarafın ...'daki acentasına sevk edildiği 19.01.2022 tarihinde göçerli olan ... tarafından ilan edilen SDR/USD çapraz kuru olan 1SDR =1,40419 USD dikkate alındığında azami tazminat tuları da SDR 99 X 140410 USD=USD 139,01 olacağı hesaplanmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hava yolu ile yapılan tüm taşımaların tabi olduğu uluslararası bir sözleşme olan ... Sözleşmesi Madde 41 Müşterek Sorumluluk başlıklı maddesi; “1. İstihdamlarının kapsamı dahilinde hareket eden gerçek taşıyıcının, çalışanlarının ya da acentelerinin fiil ve ihmalleri, gerçek taşımacı tarafından gerçekleştirilen taşıma ile bağlantılı olarak, aynı zamanda anlaşmalı taşıyıcının da fiil ve ihmalleri olarak sayılacaktır.” hükmünü içermektedir. Bu durumda davalı taşıyıcı olan ... Ltd. Şti. nin “taşıma işleri komisyoncusu olarak” tanımladığı bu davadaki sorumluluğunun ortadan kalmadığı gibi ortak olarak hasara karşı sorumlu olduklarının kabulü gerekmiştir. Yükleme yerinde kargonun teslimi aşamasında taşıyıcılara gönderici tarafından kargonun mal bedeli olarak taşıyıcıya özel bir beyan bulunmadığını eğer bulunmuş ise bulunmuş ise bu talep ile ilgili bir teminat ödediğine dair bir belge bulunmadığı ve ana konşimento üzerinde mal bedelinin de beyan edilmediği görülmektedir. Bu durumda tazminata konu olacak miktar Sözleşme hükümlerinde belirtilen şekli ile ; “Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 17 Özel (...) Çekme Hakkı ile sınırlıdır. Diğer durumda, ödenecek toplamın, gönderenin varıştaki teslimatta sağlayacağı gerçek faydadan fazla olduğunu ispatlamadığı müddetçe, taşıyıcı beyan edilen toplamı aşmayan bir miktar ödemekle sorumlu olacaktır. (... Sözleşmesi madde 22/3)”. Davacı sigortacının rücuen talep ettiği 375,43 USD'nin mutlak bir tazminata konu olması için taşıyanın sorumluluk sınırlarını kaldıran “Bir çalışanın ya da acentenin bir fiil ya da ihmalinin gerçekleşmesi durumunda çalışan ya da temsilcinin istihdamları kapsamında hareket ettiklerinin de ispatlanması kaydıyla, eğer hasarın, taşıyıcının, bir çalışanının ya da temsilcisinin hasar vermek niyetiyle ya da hasarın muhtemelen oluşacağı bilinerek dikkatsizce yaptığı bir fiili veya ihmali neticesinde oluştuğu ispatlanırsa, bu maddenin 1. ve 2. paragraflarındaki koşullar geçerli olmayacaktır.” (... Sözleşmesi Madde 22/5) Davacı ve davalı arasında yaşanan uyuşmazlıkta,taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan avantajlarını kaybetmesi başka bir deyişle hasardan tam sorumlu olması hali taşıyıcıların, onun bağlantılı olan ifa yardımcılarının veya acentesinin ‘bilerek kötü hareket’ sebebi ile hasara konu edilmesi ispatlanması durumunda kabulü mümkün görülmektedir. Ancak taşıyıcıların bu somut olayda bilerek kötü hareketinin tespitine yönelik dosyada delil bulunmamaktadır. Taşınan malzemedeki hasarın varlığı konusunda tarafların itirazı olmadığına göre; ... Sözleşmesi hükümleriyle, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlandığı kapsamında hasar konu olan malzemenin sevk dokümanlarında ve navlun faturasında belirtilen brüt ağırlığı 4,5 kg olduğu görülmek ile 139,01 USD'nin davalıya sınırlı sorumluluk ilkesine göre rücu edilebileceği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın kısmen kabulü ile 139.01 USD'nin temerrüt tarihi olan 26/08/2022 tarihinden itibaren Devlet Bankalarının Amerikan doları üzerinden açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı azami faiz oranı uygulanmak suretiyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2.492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 269,85 TL harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3.Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 2.531,37 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4.Davalı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 4.305,20 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5.Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç olmak üzere toplam 359,80 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6.Davacı tarafından yapılan 52,50 TL posta masrafı ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.052,50 TL yargılama giderinden kabul oranına göre hesaplanan 1.500,51 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7.Davalı tarafından yapılan 162,50 TL posta masrafının red oranına göre hesaplanan 102,33 TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerine bırakılmasına,

8.6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince .... bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 1.155,23 TL'sinin davalıdan, 1.964,77 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

9.HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2023 11:21:19 Katip ....