9. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeni ile ...’nin ortağı ... ...’in ve ... Filtre Sanayi Ve Ticaret A.Ş.’nin ve bağlı şirketlerden birçoğunun avukatı olan Avukat ... ...‘ın ikametgahı olan ... Mah. ... ... Cad. No:.. . de bulunan ... Apartmanı’nın yıkıldığını, ...’nin tutmakla mükellef olunan Genel Kurul ve Müzakere Defteri, Karar Defteri, Ortaklar Pay Defterlerinin şirket ortağı olan ... ...‘in annesi ile birlikte oturdukları ve geniş aile toplantılarına elverişli iki dairenin birleşiminden oluşan ... Apartmanı’nda bulunan ikametgahında muhafaza etmesi sebebi ile zayi olduğunu, şirketin vefat eden ortağı ... ...’in şirkete ait defterleri bu adreste muhafaza etmesinin nedeninin ... Filtre Sanayi ve Ticaret A.Ş. olan ana şirketin avukatı olan avukat ... ... ...’ın da bu binada ikamet etmesi ve ayrıca şirket ortakları olan kardeşleri ... ..., ... ..., eniştesi ... ... ile bu baba ocağında rahatça bir arada toplantı yapabilmek için söz konusu defterleri uhdesinde muhafaza ettiklerini, yaşanan deprem nedeni ile enkaza dönüşen ... Apartmanında şirket ortağı ... ...’in, annesi ... ...’in teyzeleri, eniştelerinin depremin 10. gününde cansız bedenlerine ulaşıldığını, başka eşya ve evraklara ulaşılamadığını beyan ederek ...’nin Genel Kurul ve Müzakere Defteri, Karar Defteri, Ortaklar Pay Defteri’nin şirket ortağı ... ...’in uhdesinde iken 06.02.2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerde zayi olduğunun tespitine karar verilmesine, zayi kararının Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına ve söz konusu zayi olan defterlerin zayi nedeni ile iptallerine, ihtiyati tedbir talepli olarak zayii belgesi verilmesi ve dava sonuçlanıncaya kadar iş ve işlemlerin devamı açısından limitet şirketlerin tutmakla zorunlu oldukları bu Genel Kurul ve Müzakere Defteri, Karar Defteri, Ortaklar Pay Defterinin yeniden oluşturulabilmesi, noter tasdiklerinin yapılabilmesi, Ticaret Odasına kayıtlı olarak Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nden ilanlarının yapılabilmesini ve yargılama sonucunda kesin olarak karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtların mutad olarak bulunması gereken şirket merkezi dışında şirket ortaklarından ... ...'in evinde bulundurulduğu ve gereken muhafaza tedbirlerinin alınmadığı, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zararın oluşmasına sebebiyet verdiği, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiği, bu nedenle basiretli davranmayan davacının zayi talebinde bulunamayacağı gerekçesi ile TTK'nin 82/7. maddesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin red gerekçesini 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesine dayandırdığını ve bu maddenin metnine kararında yer vermiş olmasına rağmen bu maddenin yanlış yorumlandığını ve davanın reddi sebebine hukuki dayanak oluşturamayacağını, deprem dolayısı ile annesi, teyzeleri, enişteleri, apartmandaki komşuları, avukatları ile birlikte vefat etmiş olan şirketin ortağına aynı zamanda idari büro gibi kullandığı evinde defterleri muhafaza etmesi sebebi ile kendisi ile birlikte zayii olan defterler dolayısı ile basiretli davranmadığı gerekçesi ile davanın reddedilmesinin hem müteveffaya hem de sağ kalarak şirket işlerini yürütmeye çalışan diğer şirket ortaklarına haksızlık olduğunu, her somut olayın farklı farklı ele alınarak belki yaşanan bu depremler dışında farklı zamanda ele alınabilirliğinin tartışılabileceğini, deprem dolayısı ile annesi, teyzeleri, enişteleri, apartmandaki komşuları, avukatları ile birlikte vefat etmiş olan şirketin ortağına aynı zamanda idari büro gibi kullandığı evinde defterleri muhafaza etmesi sebebi ile kendisi ile birlikte zayi olan defterler dolayısı ile basiretli davranmadığı gerekçesi ile davanın reddedilmesinin hem müteveffaya hem de sağ kalarak şirket işlerini yürütmeye çalışan diğer şirket ortaklarına haksızlık olduğunu, zayi kararı verilmesi taleplerinin reddi ile şirketin işleyişinde aksamaya sebebiyet verilmesinin hukuken koruma görmeyeceğini, müvekkili şirket adına imzaya ve temsile yetkili olanların yetki sürelerinin yakın bir zamanda dolacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, 06/02/2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler sonucu şirkete ait karar, ortaklık pay, genel kurul ve müzakere defterlerinin zayi olduğu ileri sürülerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK'nun 355. maddesi gereğince davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yapılan incelemede; 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olması gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda ise, davacı şirkete ait defter ve belgelerin şirket merkezinde bulundurulması ve korunması için gerekli tedbirlerin alması gerektiği, ancak şirket temsilcisinin şirketin ticari merkezi dışında bir adreste şirkete ait dava konusu defter ve belgeleri saklamasının özenli bir davranış olmadığı(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/6248 Esas, 2014/11141 Karar sayılı kararı), bu haliyle şirket yetkilisinin, dava konusu defter ve belgelerin zayi olmasına gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kendi kusuru ile sebebiyet verdiği, dosya içerisinde davacı tarafından defterlerin muhafazası için gerekli tedbirlerin alındığına dair bir delilin mevcut olmadığı, dolayısıyla ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.6100 sayılı HMK'nin 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2.492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 427,60.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 269,85.TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75.TL maktu istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3.6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,

4.6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

5.6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından talep eden lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6.-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince 09/02/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ...