7. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacılardan ...'ın eşi; ... ve ...'ın babası; ... ve ...'ın oğlu olan müteveffa ...'ın 02.03.2018 tarihinde, YASHAM Duvar Kağıtları Boya Kimya San. A.Ş. şirketinde baskı operatörü ustası olarak istihdam edilirken fabrika sahasında çalıştığı esnada kalp krizi geçirerek vefat ettiğini, kaza tarihinde davalı Allianz Sigorta şirket ile iş bu dava dışı işveren YASHAM firması arasında işveren sorumluluk sigortasını da kapsayan Modül Kurumsal Sigorta sözleşmesi olduğunu, işveren sorumluluk sigortasını da kapsayan Modül Korumsal Sigorta Poliçesine (Poliçe No:0001-1110-00995514, başlangıç/bitiş tarihi: 05.09.2017 - 05.09.2018) göre iş yerinde meydana gelen iş kazlarında doğan maddi zararların şahıs başına 200.000,00-EURO'ya kadar sigortalandığını, yani davacıların destekten yoksun kalma zararları teminat altına alındığını, poliçedeki teminatların Euro cinsinden düzenlenmiş olması nedeniyle davacıların gerçek zararının hüküm tarihine en yakın hesap verilerine göre, TC Merkez Bankasının yayınladığı efektif satış kur oranına göre Euro cinsiden belirlenerek, bu belirlenen EURO tazminatının, Borçlar Kanunu md 99 ve poliçeye göre ödemenin yapıldığı tarihte TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL olarak ödenmesi şeklinde karar verilmesi gerektiğini, yaşanan bu iş kazası nedeniyle YASHAM Duvar Kağıtları Boya Kimya San. A.Ş. şirketine Gebze 3. İş Mahkemesi 2018/466 Esas sayılı dosyasında destekten yoksun kalma gerekçesiyle maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, yine iş kazası dosyasının davalı sigortacıya 03.01.2020 tarihinde ihbar edildiğini, bunun üzerine davalı sigortacının da dosyaya müdahil olduğunu, o dönem sigorta poliçesi dosyaya sunulmakla, sigortadan haberdar olunmasından sonra, sigorta kapsamında ödeme talebi ile davalı sigorta şirketine mail ortamından başvurulduğunu, davalının talep ettiği tüm belgelerin davalıya iletildiğini, ilgili evraklar iş mahkemesinde görülen iş kazası davasının 03.01.2020 tarihinde sigortacıya ihbar suretiyle ve sonrasında yapılan görüşmelerde gönderildiğini ve sulh görüşmelerinde ödeme talebinde bulunulduğunu, yine son olarak talep edilen muvafakat evrakının da mail ortamında 04.06.2020 tarihinde sigortacıya gönderilmesi nedeniyle davacı sigortacı 04.06.2020 tarihi itibarıyla kanunen temerrüte düşmüş durumda olduğunu, meydana gelen iş kazası nedeniyle davacıların destek zararından işveren, sigorta sözleşmesi dolayısıyla davalı sigortacının sorumlu olduğunu, iş kazasının yapılan iş nedeniyle meydana gelmesi, işverenin gerekli sağlık kontrollerinin alınması noktasında kusuru olması, iş yeri hekiminin bulundurulmaması nedeniyle zamanında müdahale edilmemesinden mütevellit vefat olayının gerçekleşmesi vakıaları, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereğince davalı işveren davacıların destek zararını gidermek zorunda olduğunu, müteveffanın zamanla görev değişikliğinde; hat başına geçirilmesinde, usta pozisyonuna geçirilirken ve sorumluluk yüklenirken; kalp yetmezliği olduğu işveren tarafından bilinmesine rağmen, sağlık durumunun yapacağı işe uygun olup olmadığının tespitine yönelik gerekli sağlık kontrollerinin yapılmadığını, yine işe başladıktan sonra da periyodik sağlık kontrolleri yaptırılmadığını, kaza günü baskı hattında sorun oluştuğu, kazazede işçinin sorumlu olduğu baskı hattının devreye alınmasında problem oluştuğu, fazla fire verildiğini, bu durumun kazazede işçide stres oluşturduğunu, verilen fire nedeniyle konuşmak üzere idareye çağrıldığını, sonrasında da kalp krizi geçirdiğini, bu iş kazasının yaşanmasında işverenin tam kusurlu olduğunu, işverenin kusurundan sigorta sözleşmesi nedeniyle davalı sigorta şirketi sorumlu olduğunu, ... için davalının temerrütü tarihi olan 04.06.2020 tarihinden itibaren, bu tarih temerrüt tarihi olarak kabul edilmemesi halinde ise arabuluculuk uyuşmazlık son tutanağının düzenlendiği 11.04.2023 tarihinden itibaren; net 3-EURO'dan az olmamak üzere hesap tarihinde TC Merkez Bankası'nın belirlediği kura göre belirlenecek EURO alacağının temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının 1 yıllık vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte taksiline; döviz talebi kabul edilmemesi halinde uygulanacak ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte 100,00-TL'den az olmamak üzere maddi tazminat ödenmesine, ... için davalının temerrütü tarihi olan 04.06.2020 tarihinden itibaren, bu tarih temerrüt tarihi olarak kabul edilmemesi halinde ise arabuluculuk uyuşmazlık son tutanağının düzenlendiği 11.04.2023 tarihinden itibaren; net 3-EURO'dan az olmamak üzere hesap tarihinde TC Merkez Bankası'nın belirlediği kura göre belirlenecek EURO alacağının temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının 1 yıllık vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte taksiline; döviz talebinin kabul edilmemesi halinde uygulanacak ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte 100,00TL'den az olmamak üzere maddi tazminat ödenmesine, ... için davalının temerrütü tarihi olan 04.06.2020 tarihinden itibaren, bu tarih temerrüt tarihi olarak kabul edilmemesi halinde ise arabuluculuk uyuşmazlık son tutanağının düzenlendiği 11.04.2023 tarihinden itibaren; net 3-EURO'dan az olmamak üzere hesap tarihinde TC Merkez Bankası'nın belirlediği kura göre belirlenecek EURO alacağının temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının 1 yıllık vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte taksiline; döviz talebinin kabul edilmemesi halinde uygulanacak ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte 100,00-TL'den az olmamak üzere maddi tazminat ödenmesine, ... için davalının temerrütü tarihi olan 04.06.2020 tarihinden itibaren, bu tarih temerrüt tarihi olarak kabul edilmemesi halinde ise arabuluculuk uyuşmazlık son tutanağının düzenlendiği 11.04.2023 tarihinden itibaren; net 3-EURO'dan az olmamak üzere hesap tarihinde TC Merkez Bankası'nın belirlediği kura göre belirlenecek EURO alacağının temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının 1 yıllık vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte taksiline; döviz talebinin kabul edilmemesi halinde uygulanacak ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte 100,00-TL'den az olmamak üzere maddi tazminat ödenmesine, ... için davalının temerrütü tarihi olan 04.06.2020 tarihinden itibaren, bu tarih temerrüt tarihi olarak kabul edilmemesi halinde ise arabuluculuk uyuşmazlık son tutanağının düzenlendiği 11.04.2023 tarihinden itibaren; net 3-EURO'dan az olmamak üzere hesap tarihinde TC Merkez Bankası'nın belirlediği kura göre belirlenecek EURO alacağının temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının 1 yıllık vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranı ile birlikte taksiline; döviz talebinin kabul edilmemesi halinde uygulanacak ticari temerrüt (avans) faiziyle birlikte 100,00-TL'den az olmamak üzere maddi tazminat ödenmesine, yargılama harç ve giderleriyle ilam vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince; "... Açılan davada HMK'nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 115/2. maddesi gereğince Davanın Usulden Reddine, Karar kesinleştiğinde ve süresi içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK m:3 de kanunda düzenlenen hususların ticari iş sayıldığını, TTK m: 4/1-a da taraflarının tacir olduğuna bakılmaksızın kanunda düzenlenen davaların mutlak ticari dava sayıldığını, TTK m:5 de aksine hüküm olmadığı sürece ticari dava ve ticari işlerin Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceğinin düzenlendiğini, uyuşmazlığın işverenle işçi arasında olması, ayrıca iş sözlemesinden ve iş mevzuatından kaynaklanması gerektiğini, iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, davada davalıırı sadece sigorta şirketi olduğunu, işveren olmadığını, zarar görenlere, sigorta şirketine karşı doğrudan dava açma hakkının kanunda ayrıca düzenlendiğini, işverenin yerine geçerek, yani halefiyete dayalı dava açılmasıırı da söz konusu olmadığını, yine sigorta şirketinin sorumluluğu ticaret kanunundan doğduğunu, iş kazası riziko, zararlandırıcı olay olup; davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun hukuki sebebi olmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih, 2023/891 Esas - 2023/1118 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

Dava; iş kazası nedeniyle desteğinden yoksun kalan davacıların işverenin sigortacısına karşı açtığı maddi tazminat talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın Usulden Reddine, dosyanın görevli Gebze Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık, somut olayda görevli mahkemenin İş Mahkemesi olup olmadığı noktasındadır.

HMK'nın 1. maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.

HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. 25/10/2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı yasanın 5. Maddesinin a bendine göre "5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı kanuna tabi gemi adamları, 22/05/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ve işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına" aynı kanunun b bendi "İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara" iş mahkemesinin bakacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda anılan kanun düzenlemesinden açıkça anlaşıldığı üzere, bir davanın iş mahkemesinin görev alanında kalması için öncelikle uyuşmazlığın işçi ve işveren arasında olması, yani davanın taraflarının işçi ve işveren olması yada bir kanun hükmünün açıkça iş mahkemesini görevli kılması gerekir.

Somut olayda; davacılar, murislerinin dava dışı YASHAM Duvar Kağıtları Boya Kimya San. A.Ş. de çalışırken iş kazası geçirdiğini belirterek dava dışı işveren YASHAM Duvar Kağıtları Boya Kimya San. A.Ş. lehine davalı sigorta şirketinin düzenlediği işveren sorumluluk sigortasını da kapsayan Modül Korumsal Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunmuşlardır.

Uyuşmazlık, işçi ve işveren arasındaki bir uyuşmazlık değildir.Davada işveren taraf olmayıp, dava dışı işveren YASHAM Duvar Kağıtları Boya Kimya San. A.Ş. lehine davalı sigorta şirketinin düzenlediği işveren sorumluluk sigortasını da kapsayan Modül Korumsal Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta şirketine doğrudan dava yöneltilmiştir. Bu tür davaların iş mahkemesinde görülmesini emreden bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Ayrıca tazminat talebinin iş kazasından kaynaklanması da davanın iş mahkemesinde görülmesini gerektirmez. Dava sorumluluk sigortasından kaynaklanmaktadır. Sorumluluk sigortaları TTK'nın 1473 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

TTK'nın 1478.maddesi uyarınca, zarar gören, uğradığı zararın tazminini sigorta şirketinden doğrudan talep edebilir. Eldeki davada davacının tazminat talebi, bütünüyle TTK'nın bu hükmüne dayalıdır. Bu nedenle eldeki uyuşmazlık,

TTK'nın 4/1.a maddesi uyarınca mutlak ticari dava olup görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince, dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle davaya bakmanın iş mahkemesinin görevinde olduğu kabul edilerek görevsizlik kararı verilmesinin doğru olmadığı değerlendirilmiştir. Gerekçeli karar başlığında; davacıların T.C. numaralarının yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1.Davacıların; İlk derece mahkemesinin kararına ilişkin İstinaf Başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-3) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE, a-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih, 2023/891 Esas - 2023/1118 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2.İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3.İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4.Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5.İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/02/2024 ... Başkan ...