12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkik şikayetçi Müflis Borçlu ... Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. iflas idaresi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Müflis Borçlu ... Akaryakıt Dağıtım Pazarlama A.Ş. İflas İdaresi'nin şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurusunda, sair fesih iddialarının yanı sıra müflis şirket tarafından kıymet takdirine itiraz edilmesi üzerine şikayetin kabulü ile taşınmazın değeri yeniden belirlenmiş ise de alacaklı banka tarafından 2014 yılında düzenlenttirilmiş olan gayrimenkul değerleme raporunda dahi taşınmazın değerinin 15.350,00 TL olarak tespit edildiğini ileri sürerek ihalenin feshini istediği, İlk Derece Mahkemesince, kıymet takdirine itiraza ilişkin fesih nedeninin değerlendirilmesi yönünden yeniden keşif yapıldığı, muhammen bedeli 12.864,292 TL olan taşınmazın değerinin 15.369.563,65 TL olarak tespit edildiği gerekçesi ile ihalenin feshine karar verildiği, alacaklı ve ihale alıcısı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, müflis şirket iflas idaresince kıymet takdirine itiraz edilmediğinden aynı sebeple ihalenin feshinin istenemeyeceği, satış bedelinin de taşınmazın muhammen bedelinin üzerinde olduğu gerekçesi ile istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden reddine, para cezasına hükmolunmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Dairemizce; satılan malın muhammen bedel veya üstünde bir bedelle satılmış olması hâlinde, ihalenin feshini istemekte kural olarak hukuki yararın bulunmadığına; kıymete yönelik itirazların varlığı, fesat iddiası, malın esaslı vasıflarında yanılma ya da kamu düzeninden sayılan takip hukukuna dair ilkeler gibi bazı istisnai hallerde ise, malın muhammen değerin üzerinde satılması durumunda dahi şikayetçinin fesih isteminde hukuki yararının bulunduğuna dair görüş istikrarlı şekilde uygulanmakta iken görüş değişikliğine gidilmek suretiyle, ihale edilen mal muhammen bedelin üstünde bir bedelle satılmış olmakla beraber yapılan usulsüzlük malın daha yüksek bedelle satılmasını önlemiş ise (yani ihalenin feshi sebebi olarak dayanılan yolsuzluk yapılmamış olsa idi mal daha yüksek bedelle satılabilecek idi ise) malın daha yüksek bir bedelle satılamamış olmasından zarar görmüş olan ilgilinin ihalenin feshini istemekte hukuki yararı bulunduğunun kabulü gerekeceği görüşü benimsenmiştir. (Dairemizin 19.10.2023 tarih ve 2023/3127 Esas 2023/6395 Karar sayılı ilamı.)

Satışa hazırlık işlemlerinden kaynaklanan nedenlerle ihalenin feshi isteminde bulunulabilmesi için, usulsüz olduğu ileri sürülen hususun ihaleden önce şikayetçi tarafından öğrenilmemiş olması, öğrenilmiş ise İİK'nın 16/1. maddesinde öngörülen yasal yedi günlük süre içerisinde icra mahkemesi nezdinde şikayet konusu yapılmış olması gerekir. Satışa hazırlık işlemlerine yönelik şikayet üzerine mahkemece verilecek kararlar kesin olmakla birlikte, süresinde şikayet hakkının kullanıldığı hallerde, icra mahkemesi kararının ihalenin feshi aşamasında incelenmesi mümkündür. Ancak yasanın öngördüğü bu olanağı kullanmayanlar, aynı şikayet nedenleri ile ihalenin feshini talep edemezler.

İİK'nın 191. maddesi gereğince, müflis, iflas masasına giren mallar hakkında tasarruf hakkını kaybeder. Bu mallar için tasarruf yetkisi iflas masasına geçer ise de, Dairemiz içtihatlarında da benimsendiği üzere, hukuki yararının bulunması nedeniyle müflis, ihalenin feshi davası açabilir. Bunun yanı sıra, iflas idaresi de iflas masası yararına olduğundan müflis şirketin ileri sürebileceği sebeplere dayanarak ihalenin feshini isteyebilir.

Somut olayda, ihalenin feshi istemine konu olan ... İli, ... ada, 4 parseldeki, tapuda "betonarme iki katlı idari bina yıkama" vasfı ile kayıtlı olan ve petrol istasyonu niteliğindeki taşınmaza, icra müdürlüğünce yapılan 24.12.2018 tarihli keşif sonucunda 9.958.195,45 TL değer tespit edildiği, şikayetçi borçlu şirkete kıymet takdir raporunun 19.02.2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 24.02.2020 tarihinde taşınmazın değerinin düşük tespit edildiğini, taşınmazın niteliği dikkate alınarak ehil bilirkişiler aracılığıyla kıymet takdiri yapılmadığı ileri sürerek kıymet takdirine itiraz ettiği, ...

2.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 29.09.2020 tarihli ve 2020/94 Esas 2020/464 Karar sayılı ilamı ile şikayetin kabulüne, borçlu şirketin taşınmazdaki 476432/499451 hisse değerinin 12.864.292,00 TL olarak tespitine kesin olarak karar verildiği, şikayetçi iflas idaresinin taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmediğini ileri sürerek ihalenin feshini istediği anlaşılmıştır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, şikayetçi müflis borçlu iflas idaresinin, fesih nedeni olarak ileri sürdüğü kıymet takdirine ilişkin itirazı konusunda uzman bilirkişi kurulu marifeti (taşınmazın petrol istasyonu vasfında olması nedeniyle bir makina mühendisi bilirkişinin de katılımı) ile keşif yapılarak taşınmazın icra müdürlüğünce yapılan keşif tarihi itibariyle (itiraz üzerine alınan bilirkişi raporunun açık bir değerleme tarihi içermemesi nedeniyle) tespit edilecek değerinin, ihalede esas alınan muhammen bedelin üzerinde olması halinde ihalenin feshine, muhammen bedelin altında ya da aynı olması halinde bu fesih nedeni yönünden ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmemiş olması isabetsizdir.

Diğer taraftan, şikayetçi tarafından şikayet dilekçesinde kıymet takdirine itiraz dışında da sair fesih iddiaları ileri sürülmüş olup, her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince, önceki içtihatlarımıza uygun olacak şekilde değerlendirme yapılarak sonuca gidilmiş ise de; Dairemizin yukarıda yazılı görüş değişikliği nedeniyle, şikayetçinin icra mahkemesine başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü ve aşamalarda tekrar ettiği fesih iddialarının esası incelenerek hüküm kurulmak üzere Bölge Adliye Mahkemesi kararının tüm bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.