Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2022/6470 E.  ,  2023/2727 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.…Kaymakamlığı

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Sağlık ve Bilgisayar Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Şanlıurfa İli, Haliliye İlçesi, …Mahallesi, …Caddesi, No:… … Blok adresinde bulunan Özel …Eğitim Kursu'nun izinsiz ve ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden bahisle kapatılmasına dair …tarih ve E.…sayılı Şanlıurfa Valiliği (Olur) işlemi ile …tarihli ve …sayılı Şanlıurfa Valiliği Oluru ile davacı şirketin idari para cezası ile tecziyesinin Haliliye Kaymakamlığı'na bildirilmesine dair …tarihli ve E.…sayılı Şanlıurfa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin ve …tarihli ve E.…sayılı Haliliye Kaymakamlığı işleminin iptali istemidir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; dava konusu işlemlerin söz konusu kurumun izinsiz faaliyet gösterdiğinden bahisle düzenlendiği, kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı tutulan tutanaklarla sabit olan kursun- yani, izinsiz olan kursun- gerçekten eğitim-öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı hususunun tespitinin önem arz ettiği, uyuşmazlığa konu adreste yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen tutanakta öğrenci sıraları, çalışma/personel masaları, öğrenci ve personel olduğuna dair tespitlere yer verilmek suretiyle, denetim esnasında dava konusu yerde kurs verilen bir sınıfta bulunacak tefrişatın yer aldığı, dolayısıyla ders vermek için dava konusu yerde sınıf ortamının oluşturulduğu, sınıf ortamının oluştuğu tespitinin ise, söz konusu adreste kurs faaliyetine başlandığına karine teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davalı idarece Milli Eğitim Bakanlığına yapılan şikayeti doğrular nitelikte davacı tarafından eğitim öğretim faaliyette bulunacak biçimde sınıf düzeni oluşturulmak suretiyle davaya konu işyerinde izinsiz eğitim öğretim faaliyetinin yapıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelere dayalı bir tespitin yapılmadığı anlaşıldığından izinsiz eğitim öğretim faaliyeti yaptığı gerekçesiyle ikametin söz konusu faaliyeti engelleyecek şekilde kapatılmasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, …İdare Mahkemesi'nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT: 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; "Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri sayılmıştır. 1739 sayılı Kanun'un "Yürütme, gözetim ve denetim" başlıklı 56. maddesinde eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu belirtilmiştir. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurumun, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği, 3. maddesinde ise; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Gerçek veya tüzel kişiler tarafından Kanun kapsamında belirtilen faaliyetlerin Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan veya her ne ad altında olursa olsun eğitim öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin izinsiz yapıldığının tespiti halinde söz konusu yerler 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik sunulan hizmetlerin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan eğitim öğretim hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız olarak sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir.

Haliliye Kaymakamlığı İzleme ve Denetleme Komisyonunca yerinde yapılan denetim sonucu tanzim edilen 29/05/2019 tarihli tutanakta, ''kurumun faaliyet olarak Tıp öğrencilerine TUS sınavı için kurs verdiği, sınıfların olduğu, deneme sınavlarının yapıldığı, kantinin faaliyette olduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma İzninin bulunmadığı, eğitim materyali olarak; derslik, çalışma masası, deneme sınavı kitapçıkları ve tanıtıcı afişler bulunduğu, öğrenci ve eğitim personelinin gidilen saatte bulunmadığı tespitlerine yer verildiği görülmektedir.

Anılan tutanakta yer alan tespitler uyarınca izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle Şanlıurfa İli, Haliliye İlçesi, …Mahallesi, …Caddesi, No:… …Blok adresinde bulunan Özel …Eğitim Kursu'nun kapatılması ve kurumun kurucusu olan davacı şirkete idari para cezası verilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olay kapsamında tanzim edilen tutanakta öğrenci sıraları, çalışma/personel masaları, öğrenci ve personel olduğuna dair tespitlere yer verilmek suretiyle, denetim esnasında dava konusu yerde kurs verilen bir sınıfta bulunacak tefrişatın yer aldığı, dolayısıyla ders vermek için dava konusu yerde sınıf ortamının oluşturulduğu fotoğraflar ile de sabittir.

Her ne kadar davacı tarafından izinsiz ve ruhsatsız eğitim faaliyetinin gerçekleştirildiği adrese yönelik olarak; buranın kitap dağıtım, satış, yayın evi olarak açıldığı, bu kapsamda Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca Sertifika alındığı ileri sürmekte ise de; dosyada yer alan bilgi ve belge ile tutanağı destekleyen fotoğraflar dikkate alındığında davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.

Zira; "kitap dağıtım, satış, yayın evi" olarak faaliyet gösteren ve/veya "şube" adı altında açılan umumi işletmelerde, kantin adı altında çok sayıda insana hizmet verecek birimlerin oluşturulması hayatın olağan akışına aykırılık oluşturacağı gibi anılan yerlerde sınıf ortamının oluşturulmasını gerektirecek bir faaliyetin varlığından söz edilemeyeceği de açıktır. Dolayısıyla; izinsiz ve ruhsatsız eğitim öğretim yapıldığı yolundaki tespitleri içeren tutanak ve eki kantin ve sınıf fotoğraflarının, anılan adreste eğitim öğretim faaliyetine başlanıldığına karine teşkil ettiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bu itibarla; Şanlıurfa İli, Haliliye İlçesi, …Mahallesi, …Caddesi, No:… …Blok adresinde bulunan Özel …Eğitim Kursu'nun gerekli izin ve ruhsatı almadan faaliyette gösterdiği hususunun sübuta erdiği görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda davanın reddi yönündeki …İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, …İdare Mahkemesi'nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne,

2.…Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine,

4.Kesin olarak 18/05/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyu ile aksi yöndeki karara katılmıyorum.