Danıştay 8. Daire Başkanlığı

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2019/9804 E.  ,  2023/2675 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Muş ili, Bulanık ilçesi, … Köyü, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde faaliyette bulunmak üzere, davalı idarece düzenlenen, …-… tarihleri arasında geçerli S:… sayılı II-A Grubu maden işletme ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu 790 parsel sayılı taşınmazda yer alan Türbe Ziro Kalesi ve Nekropolünün tespit edilen sınırlarının I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak belirlenmesine 30.07.2017 tarihinde karar verildiği, başka bir ifadeyle işletme ruhsatının düzenlendiği tarihte alınmış bir sit alanı kararı bulunmadığı,bu durumda; işletme iznine, işletmenin faaliyette bulunmasına ya da faaliyette bulunmasının devamı sonucunu doğuran kararlara karşı açılacak idari davalarda söz konusu hususun göz önünde bulundurulabileceği açık olmakla birlikte dava konusu maden işletme ruhsatının düzenlendiği tarihte sit alanı kararı bulunmadığı gibi bu ruhsatın tek başına maden işletmesinin faaliyete geçmesi için yeterli olmadığından uyuşmazlık konusu alan için verilen maden işletme ruhsatında düzenlendiği tarihteki mevzuat hükümleri yönünden hukuka aykırılık görülmediği, uyuşmazlık konusu alanın mera vasıflı bir taşınmaz olduğu yönüyle durum değerlendirildiğinde ise, gerekli bildirimde bulunmak suretiyle mera vasıflı taşınmazlarda maden arama faaliyetlerinin yapılabileceği, meranın tahsis amacı değiştirilmeden maden işletmesinin faaliyete geçemeyeceği, işletme ruhsatının ise tek başına işletmenin faaliyete geçirilmesi için yeterli olmadığı, kaldı ki mera alanının 89.00 da'lık kısmının bazalt (mıcır) işletme ocağı olarak değerlendirilmesi amacı ile tahsis amacının … tarih ve … sayılı karar ile değiştirildiği hususları göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu maden işletme ruhsatında bu yönüyle de hukuka aykırılık görülmediği bu nedenle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davacı tarafından, dava konusu maden ruhsatının işletilmesi insan hayatını ve köydeki hayvanların ihtiyaçlarını etkileyen, kamu sağlığı ve kamu düzenini olumsuz etkilediğini, ruhsata ait alanın sit ile mera alanı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve 703 sayılı KHK ile 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Geçici 33. Madde ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 766. Maddesi uyarınca Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı hasım mevkiden çıkarılıp Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü hasım mevkine alınarak işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava, Muş ili, Bulanık ilçesi, … Köyü, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde faaliyette bulunmak üzere, davalı idarece düzenlenen, …-… tarihleri arasında geçerli S:… sayılı II-A Grubu maden işletme ruhsatının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Her ne kadar İdare Mahkemesi kararında dava konusu maden ruhsat alanının, 790 parselde yer alan Türbe Ziro Kalesi ve Nekropolünün Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun Kararı ile de I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak belirlendiği ancak işletme ruhsatının düzenlendiği tarihte alınmış bir sit alanı kararı bulunmadığı bu nedenle maden işletme ruhsatında düzenlendiği tarihteki mevzuat hükümleri yönünden hukuka aykırılık görülmediği gerekçesine yer verilmiş ise de, 21/06/2005 tarih ve 25852 sayılı Resmî Gazete'de yayımla yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin, "Madencilik faaliyetleri sırasında kültür ve tabiat varlığına rastlanması" başlıklı 50. maddesinde " Madencilik faaliyetleri esnasında kültür ve tabiat varlıklarına rastlanması halinde maden ruhsat sahibi, kültür ve tabiat varlığının olduğu alandaki faaliyetini geçici olarak durdurarak en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, mülki idare amirliğine veya Genel Müdürlüğe bildirir. En geç on gün içinde ilgili bakanlık ve Genel Müdürlük elemanlarından oluşacak bir heyet yerinde incelemelerini yapar.

Yapılan inceleme sonucu, hazırlanan raporlar göz önünde bulundurularak o alandaki faaliyetin durumuna ilişkin ilgili kurulca karar verilir. " hükmü gereğince maden işletme faaliyetinin başlamasından sonra dahi kültür ve tabiat varlığına rastlanması halinde gerekli izinlerin alınması ile faaliyetlerinin yürütülmesi mümkün bulunduğundan, dava konusu işlemin bu gerekçeyle hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,

1.Temyiz isteminin reddine,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4.2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5.Kesin olarak, 17/05/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.