4. Hukuk Dairesi

kaldırılarak başvurunun kabulüne

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının kabulü, davalının itirazının reddi ile karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun kabulüne karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 28.08.2020 tarihinde davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu araçta yolcu konumunda olan davacının yaralanarak en az % 37 oranında malul kaldığını, davalı tarafından yapılan kısmi ödemenin zararı karşılamadığını, davalıya bakiye tazminatın ödenmesi için yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 11.02.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 96.386,11 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava öncesi davalıya yapılan başvuruda ibraz edilen maluliyet raporu kapsamında Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca belirlenen % 21 maluliyet oranına göre belirlenen 138.760,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 11.05.2021 tarihinde davacıya ödendiğini, ÇGMKGKOTİY'ne göre belirlenen oranın hükme esas alınamayacağını, kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağına göre tek taraflı kazada araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun belirlendiği, davacı yolcu olup ayrıca kusur incelemesi yapılmasına gerek bulunmadığı, % 21 maluliyet oranı, tam kusur, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre düzenlenen hesap raporunun hükme esas alındığı, davacının davalıya sigortalı araç sürücüsünün kiracısı olduğu anlaşılmakla % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirecek delil bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 77.108,88 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 09.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin 19.277,22 TL'lik talebin reddine karar verilmiştir.

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacının, araç sürücüsünün kiracısı olduğunu, bu kira ilişkisinden kaynaklanan ilişkinin zamanla arkadaşlığa dönüştüğünü, kaza günü davacı ile sürücünün arkadaş olarak gezme amaçlı Ankara'ya gittiklerini, kazanın gezi sonrası dönüş yolunda gerçekleştiğini, tarafların karşılıklı manevi fayda sağladıklarını, açıklanan nedenlerle hatır taşıması indirimi yapılmaması gerektiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplamanın %1.8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, hesaplanan tutardan önce hatır taşıması indirimi daha sonra ödemenin güncel tutarının tenzili gerektiğini, tam vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hesap yönteminin yerinde olduğu, davacının yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsünün kiracısı olduğu, ancak araçta seyahat etme nedenlerine ve hatır için taşındığına ilişkin herhangi bir bilgi belge bulunmadığı, taşımanın maddi ve manevi kazanç olmaksızın yapıldığının somut olarak ortaya konulmadığı anlaşılmakla taşımanın hatır taşıması olduğunun ispat edilemediği, davacının bu yöne ilişkin itirazının kabul edildiği, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalının itirazının reddine, davacının itirazının kabulü ile karar kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle başvurunun kabulü ile 96.386,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 09.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hatır taşıması indirimi gerektiğini, davacının ifadesinde Ankara'ya gezme amaçlı gittiğini belirttiğini, AYM'nin 17.07.2020 tarihli iptal kararının uyuşmazlık bakımından dikkate alınmaması gerektiğini, bu nedenle %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, tam vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan ve davacının yolcu konumunda olduğu aracın 28.08.2020 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Kanun'un 90 ıncı maddesindeki ... Genel Şartlara yapılan atıf hükmünün iptal edilmesi, iptal kararı sonrası ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulanma alanı bulan 1.8 teknik faizin uygulanmasının artık mümkün olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.2918 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların taşınmazında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def'inde bulunulmuştur. Dosya kapsamında ifade tutanakları bulunmamakta ise de ... kararına karşı itiraz dilekçesi ve temyize cevap dilekçesinde davacı, sürücünün kiracısı olduğunu, aralarındaki ilişkinin arkadaşlığa dönüştüğünü, Ankara'ya gezme amaçlı olarak gittiklerini, karşılıklı manevi fayda sağladıklarını, dönüşte kazanın meydana geldiğini beyan etmiştir.

Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin (13) numaralı fıkrası ve AAÜT’nin 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.