Belirli Süreli İş Sözleşmesi Emsal Kararlar
Belirli süreli iş sözleşmesine dair en güncel Yargıtay emsal kararları ve hukuki esaslar bu rehberde. Uygulama şartları, zincirleme sözleşme ve ispat yükü gibi kritik noktaları ele alıyoruz.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir?
Belirli süreli iş sözleşmesi, uygulamada en çok tartışılan iş hukuku konularından biridir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca; belirli bir sürenin tamamlanması, belli bir işin bitirilmesi veya belirli bir olgunun gerçekleşmesi gibi objektif koşullara dayanarak işçi ile işveren arasında yazılı olarak kurulan sözleşmeler belirli süreli sayılır. Bu tür sözleşmelerin geçerliliği, özellikle işin niteliği ile sözleşmenin yazılı olması şartına bağlıdır. Söz konusu sözleşmelerin uygulama alanı, özellikle proje bazlı işler, sezonluk faaliyetler ve süreyle kısıtlı projelerde sıklıkla gündeme gelir.
22. Hukuk Dairesi, E. 2017/22405, K. 2019/10836, T. 16.05.2019
Belirli süreli işler veya objektif koşullara bağlı olarak işçi ile işveren arasında yazılı şekilde imzalanan sözleşmeler belirli süreli iş sözleşmesidir. Bu tür sözleşmeler, esaslı bir neden olmadıkça ardı ardına (zincirleme) yapılamaz; aksi takdirde baştan itibaren belirsiz süreli sayılır. Ancak esaslı nedene dayalı zincirleme sözleşmeler belirli süreli olma niteliğini korur.
Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Şartları Nelerdir?
Belirli süreli iş sözleşmesinin temel şartları şunlardır:
- Yazılı olması zorunludur: Sözleşmenin geçerli kabul edilmesi için mutlaka yazılı şekilde düzenlenmiş olması gerekmektedir.
- Objektif neden: İşin niteliği veya belli bir işin tamamlanması, belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullar bulunmalıdır.
- Zincirleme yapılmaması esası: Esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste belirli süreli iş sözleşmesi yapılamaz.
9. Hukuk Dairesi, E. 2012/32981, K. 2014/27079, T. 18.09.2014
Belirli süreli iş sözleşmesi, objektif koşullara bağlı olarak ve yazılı şekilde yapılmalıdır. Esaslı bir neden gösterilmedikçe, ardışık (zincirleme) sözleşmeler yapılamaz. Ayrıca, belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçilere farklı muamele ancak esaslı nedenlerle yapılabilir; aksi halde emsal kadrolu işçilere göre dezavantajlı davranılamaz.
Zincirleme (Ardışık) Belirli Süreli Sözleşmeler
Yargıtay içtihatlarında, zincirleme belirli süreli iş sözleşmesi ancak esaslı bir neden varlığında mümkündür. Aksi takdirde, sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Özellikle kamu kurumlarında veya eğitim sektöründe sıkça karşılaşılan bu durumda, sözleşmenin niteliği ve işin gereği esas alınır.
7. Hukuk Dairesi, E. 2014/16269, K. 2015/9267, T. 18.05.2015
Kanun, esaslı nedenlerin varlığını yenilemeler için öngörmüş ve on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamayacağını kabul etmiştir. Esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste belirli süreli sözleşme kurulamaz.
7. Hukuk Dairesi, E. 2014/20211, K. 2015/3612, T. 05.03.2015
Esaslı neden olmaksızın üst üste belirli süreli iş sözleşmesi yapılması mümkün değildir. Ayrıca, on yıldan uzun süreli belirli süreli iş sözleşmesi yapılamaz.
Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Esaslı Neden Kavramı
Esaslı neden, belirli süreli iş sözleşmesinin istisnai niteliğini koruyan temel unsurlardan biridir. Esaslı nedenin varlığı, işin niteliğiyle doğrudan ilişkilidir. Örneğin; proje bazlı işler, akademik yıl ile sınırlı eğitim faaliyetleri veya sezonluk işler esaslı nedene örnek teşkil eder. Yargıtay, esaslı nedenin bulunmadığı durumlarda zincirleme yapılan sözleşmelerin belirsiz süreli sayılacağına hükmetmiştir.
22. Hukuk Dairesi, E. 2017/43716, K. 2018/17485, T. 11.07.2018
İşin niteliği gereği her yıl belirli süreli iş sözleşmesi yapılmasını gerektiren geçerli sebebin bulunduğu durumlarda, taraflar arasındaki sözleşmenin belirli süreli olduğu kabul edilir. Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar, 4857 sayılı Kanun'un 18. maddesi gereği iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz.
İspat Yükü ve Uyuşmazlıklarda Dikkat Edilecek Hususlar
Belirli süreli iş sözleşmelerinde ispat yükü genellikle işveren üzerindedir. Sözleşmenin belirli süreli olduğunu ve objektif koşulların mevcut bulunduğunu işverenin yazılı belgelerle ispat etmesi gerekir. Uyuşmazlıklarda, mahkemeler öncelikle işin niteliğine ve taraflar arasındaki sözleşmenin içeriğine bakar. Zincirleme sözleşme iddiası varsa, her bir sözleşmenin neden yapıldığı ve esaslı neden olup olmadığı titizlikle incelenir.
9. Hukuk Dairesi, E. 2008/20770, K. 2010/5910, T. 04.03.2010
Belirli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilir. Esaslı bir neden olmadıkça, zincirleme sözleşmeler geçersiz olur.
Belirli Süreli İş Sözleşmesinde İşçi Hakları
Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçilerin hakları, belirsiz süreli işçilere göre kural olarak aynıdır. Ancak, belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar iş güvencesi hükümlerinden (fesihte geçerli sebep, işe iade vb.) yararlanamazlar. Ayrıca, belirli süreli işçi ile belirsiz süreli işçi arasında ayrımcılık yapılamaz; eşit işlem ilkesi geçerlidir. Yargıtay, objektif bir esaslı neden olmadıkça işçiye dezavantajlı muamele yapılamayacağını açıkça belirtmiştir.
9. Hukuk Dairesi, E. 2012/32981, K. 2014/27079, T. 18.09.2014
Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçilere esaslı neden olmadan farklı muamele yapılamaz; yalnızca belirli süreli sözleşme ile çalışıyor olmaları, emsal kadrolu işçilere göre daha dezavantajlı koşullarda istihdam edilmelerine sebep olamaz.
Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı
Belirli süreli iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işçi, haklarını talep etmek için genel zamanaşımı süresine tabidir. İş Kanunu'nda işçilik alacaklarına ilişkin zamanaşımı süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir. Ancak bazı tazminat taleplerinde (örneğin kıdem tazminatı) iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren zamanaşımı süresi başlar. Sözleşmenin belirli süreli olması zamanaşımı süresine ilişkin bir değişiklik getirmez.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Belirli süreli iş sözleşmelerine ilişkin uyuşmazlıklarda görevli mahkeme İş Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise, kural olarak işverenin veya işin görüldüğü yer mahkemesidir. Arabuluculuk ise 7036 sayılı Kanun gereği dava şartı olduğundan, açılacak davalarda önce arabuluculuk sürecinin tamamlanmış olması gerekir.
Uygulamada Sık Yapılan Hatalar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Sözleşmenin yazılı yapılmaması: Sözlü yapılan sözleşmeler belirli süreli kabul edilmez.
- Objektif neden eksikliği: Her yıl yenilenen sözleşmelerde esaslı neden yoksa, ilk andan itibaren belirsiz süreli sayılır.
- Zincirleme sözleşmelerde gerekçesizlik: Zincirleme sözleşmelerde her bir yenilemenin neden yapıldığının açıkça ortaya konulması gerekir.
- Eşit işlem ilkesinin ihlali: Belirli süreli işçiye, aynı işi yapan belirsiz süreli işçiden daha az ücret veya hak tanınması eşit işlem ilkesine aykırı olur.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi ve İçtihat Pro'da Emsal Karar Arama
Belirli süreli iş sözleşmesiyle ilgili güncel ve kapsamlı emsal kararlar için İçtihat Pro karar arşivini kullanabilirsiniz. 10.819.580 karar ve 976 kanun metniyle Türkiye'nin en büyük hukuk arşivine sahip olan İçtihat Pro, avukat meslektaşlarımıza üç farklı arama modu sunar:
- Klasik Arama: Anahtar kelime ile hızlı filtreleme.
- Yapay Zekâ Destekli Arama: Doğal dilde yazılmış soruları anlayarak en uygun kararları sunar.
- Anlamsal Arama: Semantik açıdan benzer veya kavramsal olarak ilişkili kararları bulur.
Haziran 2026 fiyatlarıyla İçtihat Pro, Pro Yıllık pakette ayda yalnızca 199 TL’ye (yıllık 2.388 TL + KDV) sunulurken, yerleşik içtihat platformlarının yıllık 34.200–48.000 TL, yapay zekâ odaklı platformların ise 60.000–80.000 TL bandında fiyatlandırıldığını unutmayın. Hemen ücretsiz kayıt olarak sınırlı arama deneyebilirsiniz.
| Platform Segmenti | Arşiv Büyüklüğü | Arama Modları | 2026 Yıllık Fiyat (KDV hariç) |
|---|---|---|---|
| İçtihat Pro | 10.819.580 karar | Klasik, Yapay Zekâlı, Anlamsal | 2.388 TL |
| Yerleşik içtihat platformları | 5-9 milyon karar (tahmini) | Klasik | 34.200–48.000 TL |
| Yapay zekâ odaklı platformlar | 5-8 milyon karar (tahmini) | Yapay Zekâlı | 60.000–80.000 TL |
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınızla ilgili hukuki değerlendirme için meslektaşlarımızın ayrıca araştırma yapması gerekmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Belirli süreli iş sözleşmesi nedir?
Belirli bir sürenin tamamlanması, belli bir işin bitirilmesi veya belirli bir olgunun gerçekleşmesi gibi objektif nedenlere dayalı olarak işçi ile işveren arasında yazılı olarak yapılan iş sözleşmesidir.
Zincirleme belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilir mi?
Zincirleme (ardışık) belirli süreli iş sözleşmesi ancak esaslı bir nedenin varlığı halinde mümkündür. Aksi takdirde sözleşme baştan itibaren belirsiz süreli sayılır.
Belirli süreli iş sözleşmesinde işçi hangi haklardan yararlanamaz?
Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler, iş güvencesi hükümlerinden (fesihte geçerli sebep, işe iade gibi) yararlanamazlar.
Belirli süreli iş sözleşmesinde zamanaşımı süresi nedir?
İşçilik alacaklarında genel zamanaşımı süresi 5 yıldır ve sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
İçtihat Pro'da belirli süreli iş sözleşmesi kararları nasıl aranır?
Klasik, yapay zekâlı ve anlamsal arama modları ile anahtar kelime, doğal dil veya kavramsal ifade kullanarak emsal kararları kolayca bulabilirsiniz.
