14. Hukuk Dairesi

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davada, satım sözleşmesine konu emtianın davacı tarafından davalıya teslim edilip edilmediği ile teslim edilmiş ise yapılan kısmi ödemelere göre davacının bakiye bir alacağa bulunup bulunmadığı noktasındadır. HMK'nın 190.maddesind, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Davalı tarafça cevap verilmeyerek ticari ilişki reddedilmemiş, fatura konusu mal ve hizmetin alınmadığı savunulmuştur. Her ne kadar fatura tek başına akdi ilişkiyi ve alacağı tek başına ispata yeterli olmaz ise de, somut olayda, davalı şirket tarafından 2018 yılındaki üç adet fatura 30.04.2018 tarihi itibariyle BA formu ile veri dairesine bildirilmiştir. Bildirilen faturaların toplamı KDV hariç 36.973,06 TL'dir. İlk derece mahkemesince tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için oluşturulan 19.10.2023 tarihli ara karar taraf vekillerine tebliğ edilmiş, ancak davalı ticari defterlerini incelemeye sunmamıştır. İncelenen davacı defterlerine göre, davacının 01.01.2018 tarihi itibariyle devir eden 4.163,94 TL alacağı bulunduğu, davalı tarafından 09.03.2018 tarihinde çekle 15.000 TL ödeme yapıldığı ve davalının açık hesapta 10.836,06 TL alacaklı hale geldiği, bu tarihten sonra davacının sattığı emtia karşılığı düzenlediği 12.03.2018 tarihli 11.204,51 TL bedelli, 28.03.2018 tarihli 7.912,35 TL bedelli, 30.03.2018 tarihli ve 24.511,54 TL bedelli fatura ile 02.04.2018 tarihli ve 15.095,06 TL bedelli satım faturalarının kayıtlı olduğu, ödemenin mahsubu sonrası takip tarihi itibariyle davacının 47.887,40 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir. Dosyada bulunan BA formu ile faturaların miktarı dikkate alındığında davacı tarafından satılan emtiaya ilişkin faturaların davalıya gönderildiği ve davalı tarafından faturaların kabul edilerek ilgili vergi dairesine bildirildiği anlaşılmıştır. Satım sözleşmesinde irsaliyeli faturanın emtia ile birlikte gönderilmesi esas olup, faturaların davalı tarafından alınarak vergi dairesine bildirilmiş olması nedeniyle ayrıca sevk irsaliyesinin imzalanmasına veya faturanın ayrıca tebliğine gerek olmaksızın, davalının emtiayı teslim aldığına gösterir. Emtianın satılarak teslim edildiğini kanıtlanması karşısında, satım bedelinin ödendiğinin davalı tarafından kanıtlanması gerekir. Dosya kasamında, satım bedelinin ödendiği veya ödenmesinin gerekmediğine ilişkin bir savunma ve kanıt bulunmamaktadır. Sözleşmeden kaynaklanan alacağın likit de olduğu kabul edilmelidir. 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesine göre; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."6325 sayılı HUAK'ın "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrasında ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.Bu yasal düzenlemeler gereğince 01.01.2019 tarihinden sonra, konusu bir miktar paranın ödenmesi talebi ile açılan ticari davalarda, dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşma sağlanamaması hâlinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunlu olup, bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya son tutanağın sunulması için bir haftalık kesin süre verilmesi zorunludur. Ticari nitelikteki davalarda da dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunlu olup ve arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Somut olayda, davacı tarafça yasanın yürürlük tarihinden önce 04.10.2018 tarihinde asliye hukuk mahkemesine dava açılmıştır. Mahkemece daha sonra davanın ticari nitelikte olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya 19.03.2019 tarihinde ticaret mahkemesine tevzi edilmiştir. Ticaret mahkemesinde devam eden dava yeni bir dava olmayıp, görevsizlik kararı ile gelen davanın devamı niteliğinde olduğundan, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren bir yasa nedeniyle zorunlu arabuluculuğun dava şartı olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Zira hukuk davası açıldığı tarihteki şartlara tabi olup, yasa hükmünde derdest davalara ilişkin bir hüküm bulunmadığından, kanunun yürürlük tarihinden sonra açılacak davalarda uygulanması gerektiğinden, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar kurulmuştur.