10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememize açılan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili davacı ile davalı firma arasında Göksu Mah 93 Cad No:12/6/1A Etimesgut/...adresinde ve/veya 46449 Ada 2 parselde yer alan 3 adet 1600 kg 7 duraklı, 1 adet 1600 kg 8 duraklı, 1 adet 320 kg 2 duraklı(2 Kurtarma Kapılı) tam otomatik paslanmaz kapılı ve kabinli makine dairesiz asansörün müvekkili yüklenici tarafından temin edilerek montajının yapılması ve çalışır durumda davalıya teslimine ilişkin sözleşme imzalandığını işbu sözleşmenin bedeli 136.650,00 Euro+KDV olarak kararlaştırıldığını, ilave değişikliklerin bedelinin bilahere sözleşmeye ekleneceği hususunda mutabık kalındığını ancak müvekkili firma tarafından sözleşme gereğince bütün yükümlülüklerin yerine getirildiği halde davalı yanca sözleşmede kararlaştırılan bedelin ödenmediğini, nitekim o hususta davalı yana defalarca kez ihtarat yapıldığını, 24/06/2020 tarihinde sözleşmeden kalan 53.548,63 Euro borcun ödenmediği bu nedenle yasal yollara başvuru yapılmaması adına müvekkili firma hesabına belirtilen süre içinde yatırılması gerektiği hususu davalı yana bildirildiğini, davalı yanca 1 adet 320 kg kapasiteli asansör başka bir firmaya yaptırıldığını, asansörün bedelinin 19.500,00 Euro tutarında olduğunu, müvekkili firmaca asansöre ait malzemelerin sipariş edildiğini, davalı yanca sözleşmeye aykırı davranılması nedeni ile müvekkili firmanın zarar uğratıldığını, davalı yanca her ne kadar, 16 Kasım 2018 Tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 2018-32/52 sayılı tebliğde döviz cinsinden sözleşmelere ilişkin kısıtlamalara ve istisnai hallere yer verildiği ve sözleşmenin Türk Lirasına çevrilmesi gerektiği beyan edilsede sözleşmenin imzalandığı tarihin bahse konu tebliğden önce olduğunu, sözleşmede ödeme şekli 60 gün vadeli 1 adet çek olmasına rağmen işin teslim edilmesine ve bakım sözleşmesi dahil yapılmasına rağmen davalı yanca müvekkili firmaya gelen havale tutarı 107.698,34 Euro olduğunu, davalı yanca sözleşmede kararlaştırılan hususlara aykırı davranılarak bakiye kısım ödenmediğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü talep dava ve başvuru hakkları saklı kalmak kaydıyla toplamda şimdilik 100 Euro'nun temerrüd tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

12.07.2023 Tarihli Islah Dilekçesi İle Talebini; Sözleşmeye aykırı olarak ödenmeyen KDV yönünden 24.597 EURO'ya montaj hizmetine ilişkin faturadaki kur uygulanarak(6.7927) elde edilen 167.080,0419 TL'nin, KDV'nin müvekkil tarafından ödendiği tarih olan 26.06.2019(KDV'nin beyan edildiği tarih) tarihinden itibaren Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davacıya ödenmesine,

Davalı tarafından haksızca vazgeçilen ve müvekkil tarafından siparişi verilen yük asansörüyle ilgili 19.500 Euro'ya dava tarihi olan 27.04.2021 tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif satış kuru uygulanarak(9.9699)elde edilen 194.413,05 TL'nin dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak davacıya ödenmesine şeklinde artırmıştır.

Davalı Vekili, Cevap Dilekçesinde Özetle, Usule İlişkin Olarak borcun varlığının kabulü anlamına gelmemekle birlikte davaya konu iddia edilen alacağın sözleşmenin niteliği gereği "aranacak borç" niteliğinde olması ve müvekkilin adresi ile işin yapıldığı yerin Eryaman Etimesgut olması ve genel yetki kuralı gereği, yetkili ve görevli mahkemenin ...Batı Aslive Ticaret Mahkemesi olduğunu, esasa ilişkin olarak dava dilekçesi ile iddia edilenin aksine, yemekhane yük asansörü şantiyeye hiç getirilmediğini, zira, bizzat davacı yetkilisi tarafından, kendilerinin duraksız asansör imalatı yapamadıklarını, oysa yemekhane yük asansörünün; yükleme alanında ve yemekhanede durması gerektiğini, gıda maddesi taşıyan asansör için ara durak koyulmaması gerektiğinden bu asansörü yapamayacaklarını beyan edilmesi üzerine bu asansörün başka bir firmaya yaptırıldığını, işbu dava aşamasına kadar, yemekhane yük asansörü için herhangi bir ücret talep edilemediği gibi, asansörün müvekkilimiz şantiyesine götürüldüğü veya asansörün teslimine hazır olunduğuna dair de hiç bir delil ibraz edilmediğini, bu hususların, tarafların bu asansörün yapımından vazgeçtiklerinin kanıtı niteliğinde olduğunu, eksik teslim nedeniyle yapılan kesinti haricinde, sözleşme ile müvekkilinin üzerine düşen tüm ödeme yükümlülükleri yerine getirildiğini, davacıya yapılan ödemelerin, teslim edilmeyen ürüne karşın, vadesinde ve sözleşme ile öngörülen tarihlerde yapıldığını, davacı taraf ayrıca, kur farkından kaynaklı alacakları bulunduğu iddiasında ise de, akdedilen sözleşmede belirtilen Euro ücretler, vadesinde ve tümüyle, ödeme tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak davacıya ödendiğini, müvekkiline ait, davaya konu sözleşmenin de ifa yeri olan, okul inşaatı, yatırım teşvik belgesi kapsamında yapıldığından, KDV ve harçlardan muaf olduğunu, davacı tarafından iddia edilenin aksine taraflar arasında akdedilen sözleşme KDV dahil değil, iş bedeli + KDV şeklinde akdedildiğini, bu nedenle de KDV miktarının ödenmemesinin, davacının iş bedelinde herhangi bir eksilmeye yol açmayacağı gibi, KDV amme alacağı olduğundan davacın tarafın kendisini kamu kurumu yerine koyarak tahsil etmeye çalışacağı bir alacak tutarı olmadığını, bu nedenlerle usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Etimesgut Belediye Başkanlığı'ndan, ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan taraflar arasında gerçekleştirilen sözleşme konusu asansörün montajı ve teslimine ilişkin tüm kayıtlar getirtilmiş, incelenmiştir. Etimesgut Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden taraflar arasında yapılan sözleşmede teslimi gereken asansörün KDV'den muafiyeti ve davacının alacağına ilişkin bilgi ve belgeler getirtilmiş, incelenmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Mali Müşavir, Nitelikli Hesaplama Uzmanı Ve Makine Mühendisi Bilirkişilerden Alınan Bilirkişi Raporunda Özetle; 86.250+30.900+19.500=136.650 Euro bedelli asansörlerin yapılması için, taraflar arasında 2018 yılında sözleşme yapıldığı, kararlaştırılan imalat, montaj, hazır hale getirme işlerinden dört asansörün davalıya teslim edildiği, davalı tarafından dört asansör için ödeme günündeki kur üzerinden ödemelerin yapıldığı, bu nedenle 17.150 Euro karşılığı ödemeler davacıya yapılmış olduğu, bu bedel içerisinde davalı KDV ödemesi yapmadığı, muafiyetinin bulunduğunu belirttiğinden sözleşmeye göre eksik ödenen KDV bedelinin 21.087 Euro olarak hesaplandığını (dava tarihi kur karşılığı 163.424,25 TL, rapor tarihli kur karşılığı 422.794,35 TL) olarak hesaplandığı,

Davacı tarafından 19.500 Euro + KDV kararlaştırılan yük asansör işinin yapılmadığı, bu asansörün duraksamalı olarak yapılarak davalının kullanımına, ihtiyacına uygun olacağı, bu şekilde duraksamalı asansörün davacı tarafından imal edilmemiş olması üzerine sözleşmedeki bu ürün için hizmet, montaj, kurulum işinin davacıdan alınmamış olabileceği, bu nedenle ürün teslimi yapılmadığından bu ürünle ilgili davalının borcunun bulunmadığı, davalını kendi isteği ile sebepsiz vazgeçtiği davacının imalat hazırlıkları içinde olduğu, ürün teslimi yapamadığından doğmuş olduğu kabul edilecekse de bu zararın 19.500 Euro olarak hesaplandığı, (dava tarihi kur karşılığı 151.125 TL, rapor tarihli kur karşılığı 390.975 TL) yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Tarafların Rapora Karşı Beyan Ve İtirazları Sonucu Ek Rapor Alınmış, Alınan Ek Raporda Özetle; 86.250+30.900+19.500=136.650 Euro bedelli asansörlerin yapılması için, taraflar arasında 2018 yılında sözleşme yapıldığı, kararlaştırılan imalat, montaj, hazır hale getirme işlerinden dört asansörün davalıya teslim edildiği, davalı tarafından dört asansör için ödeme günündeki kur üzerinden ödemelerin yapıldığı bu nedenle 117.150 Euro karşılığı ödemeler davacıya yapılmış olduğu, bu bedel içerisinde davalı KDV ödemesi yapmadığı, muafiyetinin bulunduğunu belirttiğinden, teslim edilen 4 asansör için KDV hariç tüm ödemelerin davalı tarafından yapılmış olduğunun tespit edildiği, teslimi yapılman 19.500 Euro bedelli asansörün davalı tarafından dava dışı şirkete yaptırılmış olduğu, ödemesinin işi yapan şirkete yapıldığı, sözleşmeye göre eksik ödenen KDV bedelinin 21.087 Euro olarak hesaplandığı (dava tarihi kur karşılığı 163.424,25 TL, rapor tarihli kur karşılığı 538.351,11 TL) olarak hesaplandığı, davacı tarafından 19.500 Euro + KDV kararlaştırılan yük asansör işinin yapılmadığı, bu asansörün duraksamalı olarak yapılarak davalının kullanımına, ihtiyacına uygun olacağı, bu şekilde duraksamalı asansörün davacı tarafından imal edilmemiş olması üzerine sözleşmedeki bu ürün için hizmet, montaj, kurulum işinin davacıdan alınmamış olabileceği, bu nedenle ürün teslimi yapılmadığından bu ürünle ilgili davalının borcunun bulunmadığı, davalının kendi isteği ile sebepsiz vazgeçtiği davacının imalat hazırlıkları içinde olduğu, ürün teslimi yapamadığından doğmuş olduğu kabul edilecekse de bu zararın 19.500 Euro olarak hesaplandığı, (dava tarihi kur karşılığı 151.125 TL, rapor tarihli kur karşılığı 497.835 TL) KDV sinin de ilave edilmesi halinde 3.510 Euro KDV hesaplandığı, bu durumda, davacının toplamda 21.087 + 19.500+ 3.510 = 44.097 Euro bakiye alacağının hesaplandığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava Sözleşmeden Kaynaklanan Alacak Davasıdır. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık; Dava konusu sözleşmeye konu işin davacı tarafça tam ve zamanında yapılıp yapılmadığı, eksik yapılan işten kaynaklı sorumluluğun hangi tarafta olduğu, davacının davalı taraftan sözleşme sebebiyle alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarı hususlarına ilişkindir.

Taraflar arasında ,,, ...adresinde ve/veya 46469 ada 2 parselde yer alan, 3 adet 1600 kg 7 Duraklı, 1 adet 1600 kg 8 duraklı, 1 adet 320 kg 6 kat 2 duraklı(2 kurtarma kapılı) Tam otomatik paslanmaz kapılı ve kabinli makine dairesiz Asansörün yüklenici tarafından temin edilerek, montajının yapılması ve çalışır durmda İşveren anahtar teslimi edilmesi işine ilişkin sözleşme akdedildiği, işlerin malzeme işçilik dahil toplam bedelinin KDV hariç 136.650 Euro+KDV olarak belirlendiği, davacının işi kuyu tesliminden 120 günde bitirmeyi sözleşmeye uygun olarak monte etmeyi işler vaziyette teslim etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir. 4 adet asansörün teslim edildiği ve bedelinin ödendiği konusunda taraflar arasında bir çekişme bulunmamakla, 320kg 6 Kat 2 Duraklı asansörün davacı tarafından imal edilip davalıya teslim için şantiyeye getirildiği yönünde bir delil bulunmadığı, taraflar arasında düzenlenen ihtarnameler ve tarafların kabulü ile iş bu asansörün davalı tarafından 3. Firmaya imal ettirildiği, davacının imal edip montajını tamamladığı 4 adet asansörün bedelinin tam olarak ödendiği yönünde bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı, bu 4 asansöre ilişkin taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri dikkate alındığında davacının kur farkı alacağının bulunmadığı, teslim edilmeyen adet asansöre ilişkin davalının kusuru ispatlanamadığından iş bu asansöre ilişkin davacının alacağı bulunmadığı, KDV talebine ilişkin davalının dosyaya sunduğu muafiyete ilişkin belgeler ve vergi dairesine yazılan "Taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince davacı Valter Asansör Ve Teleferik Sanayi Anonim Şirketi (V.No:

9221179926.tarafından davalı Göksu Program Yazılım Eğitim Öğretim Bilgisayar Sistemleri Yayın İnşaat Taahhüt Ve Sanayi Limited Şirketi'ne (Etimesgut VD. No:

4050312702.teslimi gereken; Okul inşaatine ilişkin 3 adet 1600 kg 7 Duraklı, 1 adet 1600 kg 8 duraklı, 1 adet 320 kg 6 kat 2 duraklı(2 kurtarma kapılı) Tam otomatik paslanmaz kapılı ve kabinli makine dairesiz Asansörün yapılan iş gereği KDV'den muafiyetinin bulunup bulunmadığı (yazımız ekinde gönderilen ve muafiyeti belirtilen malzemelerden olup olmadığı), muafiyet kapsamında ise ne kadarının kapsamda olacağı, davacının bu işe ilişkin yapmış olduğu KDV ödemesini iade alıp alamayacağı, iade alabilecekse şartları ve kapsamının bildirilmesi ile varsa buna ilişkin evrakların mahkememize gönderilmesi," müzekkerenin cevabi yazısı dikkate alındığında dava konusu işin KDV muafiyetine tabi bulunduğu anlaşılmakla davacının iş bu talebinin de yerinde görülmemekle davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.