7. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DAVALILAR : 1- DEĞİŞİM NAKLİYAT İNŞAAT SAN. TİC. LTD. ŞTİ. - ... - (Eski Ünvanı DESTEBAŞI iNŞ. NAK. TİC. SAN. LTD. ŞTİ.) ...

: 2- ... - ... - ...

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Borusan İş Makinaları Kiralama San. ve Tic. A.Ş.'ye ait iş makinesinin 01.07.2018-31.07.2018 tarihleri arasında müvekkili şirket nezdinde Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu (7076699 no'lu Sigorta Poliçesi-Caterpillar 9SOLLXX10220), 2), 24.07.2018 tarihinde davalı Destebaşı İnş. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı kamyonun geri manevrası esnasında sigortalımıza ait Caterpillar 950L modelindeki iş makinesine çarpması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazanın gerçekleşmesinde, ... plakalı kamyon sürücüsü davalı ... dikkatsiz bir şekilde geri geri gelerek sigortalımıza ait araca zarar vermesi sebebiyle %100 kusurlu olduğunu, iş bu kamyonun maliki (işleteni) olan davalı şirketin de sürücü ile birliktte müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, davalı şirkettin aynı zamanda sigortalısına iş makinesini sigortalısından kiralayan firma olduğunu, (Sigorta sözleşmesinin lehdarı olmayıp üçüncü kişi olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, iş makinesi sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunması halinde dahi davalı şirketin yine sorumluluğunun bulunmadığını,)...3-) gerçekleşen kaza nedeniyle sigortalısı tarafından müvekkili sigorta şirketine başvuru yapılmış olduğunu, 263908 no'lu hasar dosyasının açıldığını, yaptırılan ekspertiz incelemesinde sigortalı iş makinesi üzerinde toplam 10.553,98 EUR maddi hasarın tespit edildiğini, (işbu miktar poliçe şartları ve muafiyetler düşüldükten sonra müvekkili sigorta şirketinin ödemiş olduğu miktar olup gerçek zarar miktarının daha yüksek olduğunu,) müvekkilinin sorumlu olduğu 10.553,98-EUR tazminat bedelini sigortalısına 25.12.2018 tarihinde ödediğini, hasar miktarını ödeyen müvekkili sigorta şirketinin,

TTK 1472. maddesi uyarınca sigortalısının kanuni haklarına halef olmuş ve zarara sebebiyet verenler aleyhine her türlü hakları (ödenen miktar kadar) şirketlerine intikal ettiğini, müvekkili şirket tarafından 10.553,98 EUR hasar bedelinin tazmini amacıyla davalılara başvuru yapıldığını, başvurudan sonuç alınamaması nedeniyle davalılar hakkında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/102497 Esas Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe davalılar tarafından itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı Destebaşı İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ile ...'ın, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/102497 Esas sayılı icra dosyasına vaki itirazlarının iptalini ve takibin devamını, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; "yerel mahkemece, davaya konu olayın bir iş kazası olarak değerlendirilip, işletene kusur izafe edilmemesi hatalıdır. Huzurdaki kaza bir trafik kazasıdır. Bu nedenle, davalı şirketin KTK 85 uyarınca işleten sıfatıyla sorumluluğu bulunmaktadır. Delil listemizde sunmuş olduğumuz tutanağın (hasar gören iş makinesinin sürücüsü olan ...'ın yazılı beyanı) sonradan düzenlendiği iddia edilmiştir. Halbuki bahsi geçen tutanağın sonradan düzenlenmiş olduğuna ilişkin dosyada hiçbir delil yer almamaktadır. Dava dışı iş makinesi sürücüsü ..., bu tutanağı kazanın hemen ardından tutmuş olduğunu duruşmada beyan etmiştir.

Sayın Bilirkişi tarafından da, bu beyana itibar edilerek, davalı ...'ın meydana gelen zarardan ötürü %100 kusurunun bulunduğu, diğer davalı şirketin ise işleten sıfatıyla sorumluluğunun tespit edilmesine rağmen Mahkemece bu tespitlere itibar edilmemesi de usul ve yasaya aykırıdır. Ayrıca, davanın reddine ilişkin verilen kararı hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla; Mahkemece davanın "tamamen reddine" karar verilmiş olmasına rağmen davalı şirket lehine A.A.Ü.T. üçüncü kısma göre (nisbi) vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olup, kararın bu nedenle de kaldırılması gerekmektedir, zira, 20.11.2021 tarihli Avukatlı Asgari Ücret Tarifesi madde 13/4 uyarınca; 13/4: "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret": Maddi tazminat davasının tamamen reddi; "Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur" düzenlemesi yer almaktadır. Yerel Mahkeme tarafından "davanın reddi" halinde davalı şirket lehine tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken üçüncü kısmına göre vekalet ücretine hükmedilmesi (11.596,31 TL) usul ve yasaya aykırıdır" beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "bilirkişi raporunda yer aldığı üzere olay dava dilekçesinde yer aldığı gibi gerçekleşmediğinden istinaf eden davacı taraf davasını ispatlayamamıştır. Davacı yan istinaf dilekçesinin 1 nolu paragrafında dava dışı ...'ın işverenin farklı olması şeklinde beyanda bulunmuşsa da söz konusu dava dışı olan kişi ... değil ...'tır. Müvekkil şirketin olay bazında bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Davacı vekili tarafından ayrıca lehimize hükmedilen vekalet ücretinin hesabında hata yapıldığı nitekim maddi tazminat istemli davaların tamamen reddi halinde vekalet ücretinin AAÜT 13/4. Maddesi gereği ikinci kısım ikinci bölüme göre hükmedilmesi gerektiği bahsedilse de söz konusu tarifenin maddesi maddi tazminat istemi ile açılan davalar için geçerlidir. Somut olayda ise davanın konusu dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere itirazın iptali davasıdır. Yine dava dilekçesinin istem kısmına bakıldığında da itirazın iptali talebi olduğu açıkça anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davalarında ise vekalet ücreti nisbi vekalet ücretidir. Bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından nisbi vekalet ücretine yönelik hüküm kurulması hukuka uygundur" beyanı ile yerel mahkeme kararının onanmasına, davacının istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2022 tarih, 2020/252 Esas - 2022/166 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

Dava;

TTK. 1472 maddesi ve halefiyet kuralları uyarınca açılan rücuen tazmin talepli itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı sigorta şirketi nezdinde dava dışı Borusan İş Makinaları Kiralama San. ve Tic. A.Ş.'ye ait iş makinesinin 01.07.2018-31.07.2018 tarihleri arasında Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğu, 24.07.2018 tarihinde davalı Destebaşı İnş. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı kamyonun geri manevrası esnasında sigortalıya ait Caterpillar 950L modelindeki iş makinesine çarptığı, çarpma neticesinde sigortalı araçta maddi hasarlı kaza meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde, ... plakalı kamyon sürücüsü diğer davalı ...'ın dikkatsiz bir şekilde geri gelmesinin neden olduğunun iddia edildiği, davacı tarafından meydana gelen kaza sonrası dava dışı sigortalısına 10.553,98 EUR maddi tazminat ödemesi yapıldığı, yapılan bu ödemenin davalılardan tahsil edilmesi için davacı sigorta şirketi tarafından davalılar aleyhine Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/102497 Esas sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, başlatılan takibe davalılarca itiraz edilmesi üzerine vaki itirazın hükümden düşürülmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK.'nın 1472. maddesi;"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir" şeklinde düzenlenmiştir.

Madde de, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. TTK m.

1429.maddesi,“(1) Sigortacı, aksine sözleşme yoksa, sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlüdür” şeklindedir. Diğer yandan, 25 Şubat 1967 tarihinde yürürlüğe giren "Makina Kırılması Sigortası Genel Şartlar"ının 16.addesinde ise; "Sigortacı ödediği tazminat miktarınca hukuken sigorta ettiren yerine geçer. Sigorta ettiren sigortacının ikame edebileceği davaya yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye mecburdur. ",23. maddesinde ise;" Bu Genel Şartlara, varsa bunlara ilişkin klozlara aykırı düşmeyen özel şartlar konulabilir." hükümleri yer almaktadır.

Dosya arasına alınan 50/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özet olarak; İmal yılı 2017 olan Caterpillar Marka 950 L model LXX10220 seri nolu loderde toplam 10.553,98 EURO (hasar tarihi itibariyle karşılığının KDV hariç, 1 EURO=5,59630 TL olmasından hareketle 59.063,24 TL olduğunu, icra takibinin döviz üzerinden açılmış olması sebebiyle 10.553,98 euronun esas alınacağını, dosyadaki bilgi ve belgelerin yetersiz oluşundan dolayı dava konusu loderin (kepçenin) hasarlanması sonucunu doğuran 24.07.2018 tarihinde meydana gelen somut kaza olayında, dava dışı kepçe operatörü ...'ın beyanına göre ve dosya içerisinde yer alan 17.10.2018 tarihli Ekspertiz Raporunda geçen ifadelere göre kaza olayının olduğu göz önüne alınırsa davalı ... plakalı kamyon sürücü ...ın %100 oranında kusurlu olduğunu, davalı ... .'ın beyanına göre kaza olayının olduğu göz önüne alınırsa dava dışı LXX10220 seri nolu Loder Operatörü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.

Dosya arasına alınan 01/03/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;

Asıl raporda bildirilmiş alacak miktarı ile ilgili bir görüş değişikliklerinin olmadığını, dava dışı kepçe operatörü ...’ın son beyanı da dikkate alındığında, dosya içerisinde yer alan 17.10.2018 tarihli Ekspertiz Raporunda geçen ifadelere göre kaza olayının olduğu göz önüne alındığında; davalı ... plakalı kamyon sürücü ...’ın %100 oranında kusurlu olduğunu, davalı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı kamyonun işleteni olarak davalı Destebaşı İnş. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.’nin sürücü ile birlikte sorumluluğu tereddütsüz söz konusu olduğunu, iş makinasını uzun süreli kiralamış bulunan davalı Destebaşı İnş. Nak. Tic. San. Ltd. Şti. iş makinasının da aynı zamanda işleteni durumunda olmakla, trafik kanunu 85.nci maddesi uyarınca; bu nedenle de zarardan sorumlu tutulabileceğini, ancak iş makinası sürücüsü ... ‘ın kanaatlerince kusursuz olması sebebiyle KTK.86.ncı maddesi hükmü karşısında; bu davalının iş makinasının işleteni sıfatıyla sorumluluktan kurtulup kurtulamayacağının takdirinin mahkemeye ait olacağı şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Eldeki davada; davacı sigorta şirketi nezdinde Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ve dava dışı Borusan İş Makinaları Kiralama San. ve Tic. A.Ş.'ye ait Caterpillar Marka 950 L model LXX10220 seri nolu loderin, 24.07.2018 tarihinde davalı Destebaşı İnş. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'ne ait ... plakalı kamyon ile çarpıştığı, sigorta şirketinin sigortalısına söz konusu kazadan ötürü 10.785,52 EURO tazminat ödediği, TTK. nın halefiyete ilişkin hükümleri uyarınca sigortalısına halef olan sigorta şirketince ödenen bedelin davalı işleten ve sürücüden tahsili amacıyla davalılar aleyhine toplam 10.785,52 EURO alacak için Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/102497 esas sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliğ edildiği, davalıların borca ve ferilere itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği, borçluların icra dairesinin yetkisine yönelik itirazlarının kazanın Kartepe/Kocaeli'de meydana gelmesi, haksız fiilin meydana geldiği yer Mahkemesi ve icra dairesinin de eldeki davada yetkili olduğu değerlendirilerek ilk derece mahkemesince yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir icra takibi bulunduğu gerekçesiyle yetkiye yapılan itirazın reddine karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Eldeki davada; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu hasarın oluşmasında davalıların kusurunun bulunup bulunmadığı, sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminatın rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince dosya arasına aldırılan bilirkişi raporunda ... plakalı kamyon sürücü ...’ın %100 oranında kusurlu olduğu iş makinası sürücüsü ...‘ın kusursuz olduğunun bildirilmiş olduğu görülmüştür.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesince; taraflarca sunulan deliller, hasar dosyası, dinlenilen tutanak tanığının beyanları birlikte değerlendirildiğinde, kazanın oluş şekli ve tarafların kusur durumları hakkında sürücülerin birbirinin tam aksi yönündeki beyanları dışında kanaat edinilmeye elverişli dosya kapsamında delil bulunmadığı, her ne kadar davacı vekilince, davalı Destebaşı İnş. Nak. Tic. San. Ltd. Şti.'nin iş makinasının da aynı zamanda işleteni durumunda olduğundan bahisle davalının zarardan sorumlu olduğu iddia edilmişse de iş makinesi operatörünün celbedilen SGK kaydına göre dava dışı Destebaşı Grup İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin çalışanı olduğu, bilirkişi raporunda tespit edilen kusur oranlarının başkaca deliller ile desteklenmediğinden hükme esas alınmaya uygun olmadığı kanaatiyle davanın reddine şeklinde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmışsa da, mahkemece; karar tarihi itibariyle uygulanması gereken 2021 yılı AAÜT'sinin 13/4. maddesi uyarınca davalı lehine 5.100,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmadığından kararın kaldırılarak, ancak dairemiz karar tarihi itibariyle maktu vekalet ücreti 17.900,00 TL olup, istinafa gelen davacının aleyhine uygulama yapılamayacağından 11.596,31 TL maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmiştir. Gerekçeli karar başlığında; davacı ve davalı vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1.Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2022 tarih, 2020/252 Esas - 2022/166 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

1.Davanın REDDİNE,

2.Davalı Değişim Nakliyat İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 11.596,31-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,

3.Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 80,70-TL harcın, peşin alınan 1.062,35-TL harçtan mahsubu ile bakiye 981,65-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,

4.Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5.Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

6.HMK.nın 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

2.İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b)İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c)Davacı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı ile 147,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 368,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d)Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/02/2024 ... Başkan ...