13. Hukuk Dairesi

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin o dönem maliki olduğu ... Mah. ... Esenyurt adresinde bulunan taşınmazlarında şirket ticari defter ve belgelerini saklamakta olduğunu, müvekkili şirketin faaliyetlerinin azalması üzerine müvekkili şirket taşınmazlarından ... nolu bağımsız bölüm ...'a kiralandığını, kiraya verilen taşınmazda müvekkilinin ticari defter ve belgeleri dolap içinde kalması konusunda tarafların ait ticari defter ve kayıtların saklanması hususunda mutabık kalındığını, müvekkili şirketin söz konusu taşınmazları 2023 yılı başında sattığını, yeni malikle yeni bir yer bulunana kadar defter ve ticari belgelerin aynı taşınmazda kalması konusunda mutabakat sağlanmış olmasına rağmen kiracı tarafından sebepsiz yere ve kimseye haber vermeksizin ticari defter ve kayıtların çöpe atıldığını, çöpten kağıt toplayan kişilerce bu defter ve kayıtların alınıp götürüldüğünün öğrenilmesi üzerine müvekkili şirket yetkilisinin yapmış olduğu araştırma sonucu, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarının 1. katta bulunan camdan aşağı atılmak suretiyle çöpe atıldığı, bunu gören kağıt toplayıcılarının önce el arabasıyla arkasından kamyonetle gelip klasör halinde olan ticari defter ve belgeleri alıp gittiğini öğrendiğini, bu konuda çevre işyerinden güvenlik kamera kayıtlarını inceleyen müvekkili tarafından tespit edilen görüntülerin kayır altına alındığını, müvekkili şirket yetkilisi tarafından 31.03.2023 tarihinde ... Polis Merkezine giderek failler hakkında "Özel Belgeyi Bozmak, Yok Etmek veya Gizlemek" suçlaması ile şikayette bulunduğunu, müvekkili şirkete ait yukarıda 2012-2022 yılı ticari defter ve evraklarının muhafaza edilmekte olan taşınmazda haksız eylem nedeniyle zayi olduğundan, TKK madde 68 fıkra son uyarınca zayi olan defter ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir,

Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış Zayi Belgesi Verilmesi talebine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu Madde 82/7 maddesinde; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Davacının söz konusu TTK 82/7. maddesindeki düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı kanunda yazılı sebepler olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebeplerine dayanmadığı görülmekle, tacirin öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmekte olup, dava dilekçesi anlatımıyla sabit olmak üzere davacı şirket yetkilisi, şirketin bulunduğu taşınmazın satıldığı ve satın alan kişi ile anlaşarak ticari defter ve kayıtların taşınmazda bir dolap içinde saklandığı, söz konusu taşınmazda kiracı bulunan kişi tarafından ticari defter be belgelerin çöpe atıldığı iddialarında bulunmuş olup, tüm dosya kapsamı doğrultusunda zıyaa uğramanın davacının iradesinin dışında meydana gelmiş olmasının zorunlu olduğu, somut olayda davacının talebine konu defter ve belgeleri, basiretli tacir ilkesine uygun şekilde saklamakla yükümlü olduğu ve buna rağmen gerekli özen ve ihtimamı göstermediği, davacı iddiasının mücbir sebep sayılmadığı, ziyaanın tam olarak ne zaman gerçekleştiği hususunun dahi tespit edilemediği anlaşıldığından yapılan yargılama sonucu somut olayda zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2023/201 Esas 2023/668 Karar sayılı ilamı)

1.Davanın REDDİNE,

2.Alınması gerekli 269,85 TL harçtan davacı tarafça yatırılan 179,90 TL harcın mahsubuyla bakiye 89,95 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3.Davacının diğer yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4.Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstinaf Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/12/2023 Katip ... ¸ Hakim ... ¸