11. Ceza Dairesi

İNCELEME KONUSU

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Karşıyaka 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, sanık ...'nın istinaf başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin 05.10.2022 tarihli ve 2021/71 Esas, 2022/12 Karar sayılı ek kararının istinaf edilmeksizin kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.11.2023 tarihli ve 2023/21385 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.12.2023 tarihli ve KYB-2023/121405 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.12.2023 tarihli ve KYB-2023/121405 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Dosya kapsamına göre, sanığın yokluğunda verilen Karşıyaka 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/01/2022 tarihli kararının, sanığın mernis adresine tebliğe çıkartılarak 18/04/2022 tarihinde yeğenine tebliğ edilmek suretiyle kesinleştirildiği anlaşılmış ise de, dosya içerisinde yer alan hükümlüye ait cezaevi bilgilerine dair belge incelendiğinde sanığın 11/03/2022 tarihinde başka suçtan ... Açık Ceza İnfaz Kurumuna alındığı ve 28/04/2022 tarihinde tahliye edildiği, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan, "Mevkuf ve mahkûmlara ait tebliğlerin yapılmasını, bunların bulunduğu müessese müdür veya memuru temin eder" ve Tebligat Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 28. maddesinde yer alan, " (1) Tutuklu ve hükümlülere tebligat yapılmasını, bu kişilerin bulunduğu kurum müdürü, müdür yoksa orayı idare eden memur temin eder.(2) Bir yıl veya daha fazla hürriyeti bağlayıcı ceza ile mahkûm olup kendilerine kanuni temsilci atanmış olanlara ait tebligat, 19 uncu maddeye göre yapılır.(3) Tutuklu ve hükümlüye tebligat yapılamazsa tebliğ mazbatasına müdür veya memur tarafından belirtilen sebep şerh verilir.(4) Tutuklu veya hükümlünün hastanede bulunması halinde dahi tebligat, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre yapılır." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, mahkemesince 18/04/2022 tarihinde sanığın yeğenine yapılan tebligatın, anılan tarihte ceza infaz kurumunda bulunması nedeniyle usulsüz olduğu cihetle, kararın kesinleşmediğinin anlaşılması karşısında, sanığın istinaf talebinin süresinde olduğu kabul edilerek, dosyanın istinaf incelemesi yapılabilmesi için ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi ve talebin bu yönden kabulü gerekirken, yazılı şekilde süre yönünden reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

1.Karşıyaka 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2022 tarihli ve 2021/71 Esas, 2022/12 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında çocuğun soybağını değiştirme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 231 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilen 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün sanık tarafından istinaf edilmesi üzerine, Mahkemenin 05.10.2022 tarihli ve 2021/71 Esas, 2022/12 Karar sayılı ek kararı ile sanığın istinaf başvurusunun süre yönünden reddine karar verildiği ve bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği belirlenmiştir.

2.7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun (7201 sayılı Kanun) 10 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkraları; "Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır. (Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır." ve aynı Kanun'un 21 inci maddesinin ikinci fıkrası da; (Ek fıkra: 11/1/2011-6099/5 md.) Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

3.7201 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin birinci fıkrasında; "Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır" hükmü yer almaktadır.

4.Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; "Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir." denilmektedir.

5.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 20.11.2020 tarihli ve 2019/2 Esas, 2020/3 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; 7201 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkraları esas alınarak, gerçek kişilere yapılacak tebligatlar ile ilgili olarak iki aşamalı bir yöntem benimsenmiş olması karşısında, öncelikle bilinen en son adres (bilinen bir adres yoksa ya da bilinen en son adres ile adres kayıt sistemindeki adres aynı ise MERNİS adresi olduğu belirtilmeksizin adres kayıt sistemindeki adres) esas alınarak, muhatabına 7201 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin birinci fıkrasına göre tebligat çıkarılıp, çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde, aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca adres kayıt sistemindeki adres bilinen en son adres olarak kabul edilerek, merci tarafından tebligata 7201 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi ve Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre, “Tebligat çıkarılan adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olduğundan, tebliğ imkansızlığı durumunda, tebligatın, Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre bu adrese yapılması” gerektiğine dair şerh düşülerek tebliğ işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.

6.Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.12.2023 tarihli ve KYB-2023/121405 sayılı kanun yararına bozma isteminde, "...18/04/2022 tarihinde sanığın yeğenine yapılan tebligatın, anılan tarihte ceza infaz kurumunda bulunması nedeniyle usulsüz olduğu..." belirtilmiş ise de; Mahkemenin 21.12.2023 tarihli müzekkeresine istinaden, ... Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 25.12.2023 tarihli cevabi yazısına göre, "...Adı geçenin kurumumuza 11/03/2022 tarihinde Karşıyaka 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/466 esas ve 2013/15 karar sayılı ilamı ile 50 gün hapis (apc'den çevrilme) cezası ile geldiği, ve aynı gün 11/03/2022 tarihinde Covid-19 iznine gönderildiği; 28/04/2022 tarihinde hükümlünün Covid-19 izninde olduğu süreçte Karşıyaka 9 Asliye Ceza Mahkemesinin 12/01/2022 tarih, 2021/71 esas ve 2022/12 karar sayılı ilamı ile 1 yıl Hapis cezası geldiği; cezanın ikinci kez mükerrir olması nedeniyle hükümlünün cezasını Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda infaz etmesi gerektiğinden Açık CİK hakkını kaybettiği için infaz dosyası kapatılarak ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, hükümlünün kurumumuza 11/03/2022 tarihinde geldiği ve aynı gün Covid-19 iznine ayrıldığı ve yeni gelen cezası nedeni ile 28/04/2022 tarihinde ise açık cik hakkını kaybetmesi nedeni ile uyap dosyasının kapatıldığı ve yakalama çıkartılması için infaz dosyasının ... Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve adı geçenin 05/05/2022 tarihinde yakalanarak ... 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne alındığının..." bildirilmesi karşısında, tebliğ tarihinde sanığın Covid-19 izninde olup cezaevinde bulunmadığı, bununla birlikte; Karşıyaka 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.01.2022 tarihli ve 2021/71 Esas, 2022/12 Karar sayılı kararı ile sanık ...'nın yokluğunda mahkûmiyet hükmü kurulduğu, sanığın bilinen en son adresinin sorgusunda beyan ettiği Onur Mah. 5759 Sk. No: 2/1 Karşıyaka/... olmasına rağmen, bu adrese tebligat çıkarılmaksızın gerekçeli karara ilişkin tebligatın 9063 Sk. No: 10 Karabağlar/... şeklindeki farklı bir adrese gönderildiği, 25.02.2022 tarihinde iade olunan tebligat sonrası, MERNİS adresi olan Demetlale Mah. 407. Cad. No:51 Yenimahalle/... adresinde 18.04.2022 tarihinde yeğenine tebliğ işlemi yapılmış ise de; bilinen en son adrese tebliğat gönderilmemesi nedeniyle 18.04.2022 tarihli tebliğ işleminin usulsüz olduğu ve öğrenme üzerine yapılan istinaf başvurusu süresinde kabul edilerek, dosyanın istinaf incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, istinaf talebinin süre yönünden reddine karar verilmesinin Kanun'a aykırı olduğu anlaşılmakla; kanun yararına bozma talebi yerinde bu nedenle görülmüştür.

1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Karşıyaka 9. Asliye Ceza Mahkemesinin, 05.10.2022 tarihli ve 2021/71 Esas, 2022/12 Karar sayılı ek kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

3.Sanık hakkındaki infazın durdurulmasına, başka suçtan tutuklu ya da hükümlü değilse derhal TAHLİYESİNE, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

19.02.2024 tarihinde karar verildi.