10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki iptal edilen çalışmalarının fiili olduğunun, yaşlılık aylığına hak kazandığının, hak ettiği aylıkların ödenmesi gerektiğinin yersiz ödemeler nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ... unvanlı işyerindeki hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığından iptal edilerek, aylık bağlama tarihindeki 5055 prim ödeme gün sayısının 4912 güne düştüğü gerekçesiyle yaşlılık aylığının da iptal edildiği, çalışmalarının fiili olduğu iddiasıyla yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işlemin iptaline, ... unvanlı işyerindeki çalışmaların fiili olduğunun tespitine, 01.04.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, aylığın kesildiği 18.02.2020 tarihinden itibaren alamadığı yaşlılık aylıklarının faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine. davalı Kuruma yersiz maaş ödemesinden dolayı borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Sosyal Güvenlik Denetmenince düzenlenen 05.09.2018 tarihli raporda, ... unvanda işyerine tabi 08.10.2010 - 01.03.2011 tarihleri arası hizmetlerinin fiili olmadığının tespiti ile 01.04.2013 tarihinden itibaren bağlanan aylıkların iptal edildiği, işyeri sahibinin Yıldırım Beyazıt Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne verdiği muhtasar beyannamelerde 2010 Temmuz - Ağustos - Eylül aylarında sigortalı çalışanı olmadığı, 2010 Ekim ayında ise bir çalışanı olduğunu bildirdiği, ayrıca adres araştırmasında, ilgili adrese gidildiğinde 1976 yılından beri bu adresin başka bir aile tarafından kullanıldığının, ... adlı fotokopi malzeme satışı yapan işyerinin hiç duyulmadığının belirtildiği, alınan ifadelerinin çelişkili olduğu, işin ve tarif edilen işyerlerinde yapılan işin niteliğine uymadığı, sigortalı bildirilen birkaç şahsın bu dönemde kendi adlarına işyeri sahibi olarak kayıtlarının bulunduğu hususunun tespit edildiği, sadece sigortalı hizmet kazanmaya yönelik olması nedeniyle bildirimlerin iptal edildiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından; yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre, soruşturma raporunun içeriğinin doğru, ... sicil numaralı işyerinden yapılan bildirimlerin iptaline yönelik Kurum işleminin geçerli ve mevzuata uygun bulunduğunun kabulü gerektiği, davacının, 506 sayılı Kanunun geçici 81. Maddenin B/a bendi uyarınca 5000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi koşuluna tabi bulunduğu, kendisine 5055 prim gün sayısı ile yaşlılık aylığının bağlandığı: iptal edilen sigortalılık döneminin (08.10.2010- 01.03.2011) tarihleri arasına karşılık geldiği. iptal sonrası prim gün sayısı 4912 güne düşmekle, 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı bağlama koşullarının yitirilmiş bulunduğu, bu durumda, davalı hakkında 96. maddenin gereğince işlem yapılması gerektiğinden. yaşlılık aylığı ve bayram ikramiyeleri ödemelerinin iadesine/tahsiline yönelik Kurum işleminde yasaya aykırılık saptanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hatalı olduğu, tanıkların beyanları ile çalışmasının fiili olduğunun ispat edildiği, aradan uzun zaman geçmesi ve işyerinde çok çalışan olması nedeniyle tanıkların bir kısmının hatırlamadıklarını beyan ettikleri, yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiği, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması gerektiği, davalı Kurum işlemlerinin hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, davacının 08.10.2010 - 01.03.2011 tarihleri arasında ...'ya ait 1191955 sicil numaralı iş yerinden bildirimlerinin yapıldığı, 01.04.2013 tarihinden itibaren aldığı yaşlılık aylığının söz konusu çalışmalarının sahte olduğunun tespit edilmesinden sonra aylık bağlanmasına ilişkin prim gün sayısının değişmesi nedeniyle iptal edilerek davacı adına borç çıkartıldığı, 05.09.2018 tarihli İnceleme Raporu ile ...'ya ait 1191955 sicil numaralı iş yerinin 'inşaat, dekorasyon, reklam' mahiyetinde olduğunun, ... adına işlem gören Çiçekli Mahallesi Sanatoryum Caddesi 14/7 Keçiören ... adresinde kurulu işyeri ile ilgili olarak anılan adreste 07.02.2018 tarihinde yapılan yerel denetimde, bu adresin ev olarak kullanılmakta olduğunun, adreste oturan Bekir Murat isimli şahsın 1976 yılından bu yana kendisinin ailesi ile birlikte oturduğunun, ... isimli şahsı tanımadığının, çevre soruşturmasından da ...'nın tanınmadığının, yine ...'ya ait Sanatoryum Caddesi ... No 14, 19 Mayıs Caddesi No 108, ... Caddesi No 84 Keçiören ... adreslerinde yapılan yerel denetimlerde söz konusu şahsa ait işyerlerine rastlanmadığının belirlendiği, muhtasar beyannameler ile çalıştığı bildirilen kişi sayısının Kuruma yapılan bildirimler ile uyumlu olmadığı, sigortalı bildirimlerine bakıldığında bildirilen kişi sayısının giderek arttığı, davacının denetmene verdiği ifadesinde mobilya ustası olduğunu ve genellikle inşaat işlerinde çalıştığını belirtmesine rağmen denetmen tarafından ifadesi alınan diğer sigortalıların iş yerinde fotokopi makinesi tamiratı ve satışı işlerinin yapıldığını belirttikleri, bildirimi yapılan sigortalıların birbirlerini tanımadıkları, yine sigortalı bildirimi yapılan ...'in iş yerinde çalışmadığını, adına sigortalı bildiriminde bulunulduğunu ve Tandoğan'a yakın bir yazıhaneye bunun için para verdiğini söylediği, davacının iptal edilen hizmet süresinden sonra mevcut sigortalılık süresine göre yaşlılık aylığı koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından ve 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur. C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, iptal edilen çalışmalarının fiili olduğunun, yaşlılık aylığına hak kazandığının, hak ettiği aylıkların ödenmesi gerektiğinin yersiz ödemeler nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile aksine Kurum işlemlerinin iptali davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4, 7, 9, 86 ve 59 uncu maddeleri ilgili hükümlerdir.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.