10. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin ve yersiz aylıklar nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumun davacının yaşlılık aylığı alırken yurtdışındaki çalışmalarından dolayı aylığını keserek yapılmış ödemeleri yersiz ödeme olarak borç tahakkuk ettirdiği, davacının yurtdışı borçlanması yapmadan sadece Türkiye’deki çalışmaları ile yaşlılık aylığı bağlanmasından sonra Almanya’ya yerleşip 1997-2019 yılları arasındaki çalışmaları ile Alman Yasalarına göre de yaşlılık aylığına hak kazandığı, yurt dışı çalışmalarını borçlanma veya hizmet birleştirmesine zorlanamayacağı, müstakilen Türkiye hizmetleri ile yaşlılık aylığı bağlandığından yurtdışı çalışmalarının aylık kesilme sebep olamayacağı iddiasıyla davalı Kurumun 12.12.2019 tarihli aylık kesme kararının iptaline, tahakkuk ettirilen 175.884,54 TL yersiz ödeme borcu bulunmadığının menfi tespitine, kesilen emekli aylıklarının kesildikleri tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kendisine 01.05.1998 tarihinden yaşlılık aylığı bağlanan davacının 16.10.1995 - 31.01.2019 tarihleri arasında yurtdışında çalışması olduğu tespit edildiği, 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi uyarınca 5510 sayılı Kanun'un sosyal güvenlik destek primi hükümleri davacıya uygulanamayacağından aylığının kesildiği ve Kurum işlemlerinin yerinde olduğu, davacının davasını ispat etmesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından; Kurum tarafından, 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almakta olan davacının yurt dışındaki çalışmaları nedeniyle yaşlılık aylığının kesilmesi ile davacıya ödenen aylıkların yersiz ödeme olarak istirdadının usul ve yasaya uygun olduğunun kabulü mümkün görülmediği, ancak davacı kesilen aylıkların faizi ile birlikte ödenmesini talep etmişse de dosya kapsamında davacının aylığının kesilmeden 01.02.2019 tarihi itibariyle yeni bir aylık bağlama kararı ile aylığının yeniden hesaplanıp eski aylıklar ile farkının borç olarak tahakkuk ettirildiği, bu nedenle önceki aylık kesilmemiş olması durumunda 23.06.2019 tarihindeki aylığı 1.877,89 TL iken yeni aylık bağlama kararı ile 2.292,66 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının davaya konu aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacı adına tahakkuk ettirilen 12.12.2019 tarihli yazı ile bildirilen 125.781,77 TL borcun ve işlemiş yasal faizin iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri:

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kendisine 01.05.1998 tarihinden yaşlılık aylığı bağlanan davacının 16.10.1995 - 31.01.2019 tarihleri arasında yurtdışında çalışması olduğu tespit edildiği, 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi uyarınca 5510 sayılı Kanun'un sosyal güvenlik destek primi hükümleri davacıya uygulanamayacağından aylığının kesildiği ve Kurum işlemlerinin yerinde olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1972-1994 tarihleri arası yurtiçi SSK’lı çalışmaları üzerinden yurt dışı borçlanma yapmaksızın 01.05.1998 tarihi itibarıyla bağlanan yaşlılık aylığının, yurtdışı çalışmaların varlığından bahisle iptali mümkün olmayıp, Kurum işleminin yerinde olmadığı, Mahkemenin bu yöndeki kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin ve yersiz aylıklar nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 63 üncü maddesi ilgili hükümlerdir.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.