T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C.
KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
GEREKÇELİ KARARIN
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin faaliyet alanında kullanılmak üzere iş sahibi olarak davalı yükleniciden ... Marka Pres Filtre hortumuna muadil ürün ... Kodlu Pres Filtre Hortumu (4,9 M) HPX 7507 cinsi 550 adet ürünü Seri A ... No'lu 19.04.2019 tanzim tarihli fatura ile toplam 153.164,00TL bedel karşılığı satın aldığını, devamla mezkur satın alınan ürünler davacı iş sahibince kullanımı esnasında kopmalar meydana geldiğini, ürünlerden yeterli performans alınamadığını, bu hususta gerekli bildirimlerin yapıldığını, yapılan tetkikler neticesinde ayıbın üretimden kaynaklı olduğunun anlaşıldığını, şifahi, e-posta ve yazılı iletişim araçları kullanılarak ayıp ihbar edildiğini, devamında Üsküdar . Noterliği'nin 23.07.2020 tarihli ... Yevmiye ihtarnamesi davalı şirkete keşide edilerek dönme ve bedel iadesi talebine rağmen davalı şirketçe ürünler iade alınmadığını, davacı şirketin ödediği bedelin iade edilmediğini belirterek, davanın kabulü ile 23.07.2020 temerrüd tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile birlikte davalı şirkete ödenen 153.164,00TL'nin tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; tebligatın usulüne uygun olarak yapılmadığını, davacı taraf davalı firmaya numune parça göndererek davaya konu meyve suyu üretiminde kullanılmak üzere pres filtre hortumlarının ivedi olarak imal etmesini talep ettiğini, davalı firmaca numune örneğine bire bir uygun olarak talep edilen pres filtre hortumları üretildiğini, üretilen numune ürünler firmaya gönderilmiş davacı firma tarafından söz konusu ürünler test edilerek onaylandığını, söz konusu hortumlar meyve suyu üretimi için kullanılabilecek hortumlar olup 70 santigrat dereceye kadar uygun üretildiğini, davalı tarafından üretilen meyve suyu üretiminde kullanılacak olan pres hortumlar 19/04/2019 tarihli irsaliyeli fatura ile davacı tarafa gönderildiğini, ürünler 22/04/2019 tarifinde davacı firma tarafından teslim alındığını, açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğunu, davacı tarafa ürünlerin teslim tarihi 22/04/2019 olup taraflarına keşide edilen ihtarname tarihi 23/07/2019, davalı tarafından davacıya gönderilen mail tarihinin ise 25/07/2019 olduğunu, davacı taraf kendi kullanımlarından kaynaklı sorun oluşan parçaların ihbarını 3 aydan fazla bir sürede bildirdiğini, ürünler meyve suyu üretimi için uygun olup çay gibi daha yüksek sıcaklık gerektiren üretim işlemlerine uygun olmadığını, davacı firmanın çay üretimi sırasında 160, 170 santigrat derecelerde işlem yaptığını,
10/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda da bilirkişiler tarafından davacının fabrikasında bütün ürün grupları için benzer pres makinalarında benzer filtre hortumlarının kullanıldığı gözlemlendiğini, bu durum bile davalı tarafından üretilen pres hortumlarının ayıplı olmadığının tespiti için yeterli olduğunu, davacı firmanın yapmış olduğu hatalı kullanımdan kaynaklı olarak sorunların oluştuğunu belirterek, tebligatların geçersizliğine karar verilmesini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Dava, "Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davasıdır.
Mahkememizce Üsküdar . Noterliği'ne, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı'na, yazı yazılarak gerekli bilgiler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.
Mahkememizce Karaman. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak, 16/09/2022 tarihinde mahallinde keşif yapılması sağlanmış, bilirkişiler Makine Mühendisi ... , Kimya Mühendisi ... rapor alınmış, bilirkişi heyeti 10/11/2022 tarihli raporda sonuç olarak; dava dosyası içeriğinde bulunan bilgi ve belgeler ile keşif tarihinde ve sonrasında yapılmış olan inceleme ve tespitler neticesinde; davacı tarafın bildirdiği adreste davaya konu ürünlerin gözlemsel incelemesi yapılmış olup, karşılaştırma yapılan malzemelerde renk-ton farklılığından başkaca bir tespit yapılamadığını, davacı firma tarafından istenilenin, orijinal filtrenin muadili olması sebebiyle iki ürün arasındaki renk-ton farkının ürün kalitesi noktasında bir anlam ifade etmeyeceğini, pres makinalarında kullanılan filtre hortumlarının sarf malzemesi niteliğinde olduğu ve ürün kalitesi ve kullanım sıklığı doğrultusunda zamanla yıprandığı ve yenisi ile değiştirilmesi gerektiğini, iki malzeme arasındaki farklılıkların belirlenebilmesi için öncelikte malzemelerin poliüretan malzeme olup olmadıklarının sonrasında ise ayrıntılı kimyasal analizlerinin yapılarak; esneklik, dayanım ve kimyasal bileşiklerinin karşılaştırılması gerektiğini, bu sebeple Mahkemenin tarafımıza verdiği yetkiye dayanılarak almış olduğumuz numune örneklerinin laboratuvara gönderilerek sonuçlarının değerlendirilmesi gerektiğini, davaya konu malzemelerin amacına uygun kullanımı durumunda bir ayıp durumunun ortaya çıkıp çıkmayacağı hususu ile ilgili olarak, fabrika binasında yapmış olduğumuz incelemede bütün ürün grupları için benzer pres makinalarında benzer poliüretan filtre hortumlarının kullanıldığı görüldüğünden, malzemelerin amacına uygun kullanılması durumunda ayıp durumunun oluşmayacağı fakat zamanla ve makinanın kullanım sıklığı doğrultusunda filtre hortumlarının değiştirilebileceği, ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olup olmadığı hususu ile ilgili olarak değerlendirme yapılabilmesi için, tarafımızca alınan numunelerin karşılaştırmalı sonuçlarına ulaşmaları gerektiği belirtilmiştir.
Aynı bilirkişiler 02/10/2023 tarihli EK RAPORDA sonuç olarak; netice itibariyle tarafımızca alınan ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından çeşitli deneylere tabi tutularak kimyasal analizi yapılan numunelerden davalı şirket ... Tic. Ltd. Şti. tarafından üretilerek, davacı ... Gıda Sanayi Anonim Şirketince satın alınan ... Presi Filtre Contası 4,900 mm, Poliüretan malzemenin Polivinil Klorür (PVC) olduğu yapılan kimyasal analiz sonucunda tespit edildiğini, bu durum her iki malzemenin farklı sıcaklık şartlarında dayanım standartlarını belirleyen en önemli unsur olduğunu, yüksek sıcaklıklarda yapılan işlemlerde Polivinil Klorür (PVC) malzemenin kullanımı dayanım yönünden mümkün olmadığını, bu sebeple ... Pres makinasında kullanılmak üzere Davalı Şirket ... Tic. Ltd. Şti. tarafından üretilen Filtre Contası nın Poliüretan malzeme olmaması sebebiyle ayıplı olduğu anlaşıldığını, davacı ... Gıda Sanayi Anonim Şirketinin davaya konu Filtre Contalarından istenilen faydayı sağlama durumunun söz konusu olmadığı ve Tespiti yapılan ayıbın ancak kimyasal analiz sonucu belirlenebileceğinden gizli ayıp statüsünde olduğu anlaşıldığını belirtmiştir
Mahkememizce Karaman . Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat ile bilirkişi Yeminli Mali Müşavir ... rapor alınmış, bilirkişi 10/02/2023 tarihli raporda sonuç olarak; ... Gıda San. A.Ş.'ne ait 2019 takvim yılına ait ticari defter ve belgeleri Karamandaki Ereğli yolu üzerindeki fabrika şubesine giderek incelediğini, davacı taraf 2019 yılına ait yevmiye defteri ve defteri kebirin TTK'ya, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir idaresinin talimatıyla e-defter usulüne göre tutulduğu ve kullanılmadan önce, açılış tasdiklerinin yapıldığı, envanter defterinde ise Kartal 21. Noterinin 21/12/2018 tarih ve ... numara ile açılış tasdikinin yapıldığı kapanış tasdikinin zorunlu olmadığı tespit edildiği, davacı şirketin defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığını, dava konusu faturada belirtilen ürünlerin 22/04/2019 tarihinde davacı tarafından teslim alındığını, söz konusu faturanın davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu, davacı alıcı şirket tarafından düzenlenen 2019/Nisan dönemine ait BA formunun tanzim edildiği tespit edildiğini, dava konusu faturaya ilişkin olarak davacı şirket tarafından iade fatura düzenlenmediğini ve malların iadesinin gerçekleştirilmediğini, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, dava konusu fatura bedeli olan KDV dahil 19//04/2019 tarihinde alınan 153.154 TL poliüretan maddesi, 19/04/2019-31/12/2019 tarihleri arasında davacı şirketin ticari defter ve belgelerinde tamamen ödendiği tespit edildiğini, alacak - borç durumunun bulunmadığı ve cari hesabın kapandığının tespit edildiğini belirtmiştir. Aynı bilirkişi 27/10/2023 tarihli ek raporda sonuç olarak; davalı (satıcı) firma ... Ticaret Ltd. Şti.” 2019 takvim yılına ait ticari defter ve belgeleri ibraz edilmediği için incelenemediğini belirtmiştir. Aynı bilirkişi 12/01/2024 tarihli 2. Ek raporda sonuç olarak; davacı (alıcı) ve davalı (satıcı) şirketlerin 2019 takvim yılına ait Ticari Defterlerinin TTK'ya göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı TTK'ya göre usulüne uygun tutulduğu tespit edilmiş olup; her iki şirketin defter ve belgelerinin kendi lehlerine delil olma özelliği taşıdığı tespit edildiğini, dava konusu uyuşmazlığa konu 19.04.2019 tarih ve ... sayılı KDV dahil 153.164,00 TL bedelli faturanın davacı (alıcı) ve davalı (satıcı) şirketin 2019 takvim yılına ait ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve birbirini doğruladığı tespit edildiğini, davalı (satıcı) şirket tarafından düzenlenen 19.04.2019 tarih ve ... sayılı faturada gösterilen KDV hariç 129.800,00 TL lık poliüretan maddesi davalı (satıcı) firmanın 2019/Nisan döneminde düzenlediği Bs formunda ve davacı (alıcı) şirketinde 2019/Nisan döneminde düzenlediği Ba formunda gösterildiği ve birbirini doğruladığı tespit edildiğini, davalı (satıcı) şirket tarafından düzenlenip davacı (alıcı) şirkete teslim edilen KDV dahil 153.164,00 TL'lik ayıplı olduğu iddia edilen poliüretan malı davacı (alıcı) şirket tarafından iade edilmediği ve davalı (satıcı) şirket tarafından da iade alınmadığı ve iadeyle ilgili fatura düzenlenmediği tespit edildiğini, dava konusu fatura bedeli KDV dahil 153.164,00 TL lık poliüretan bedeli için davalı (satıcı) şirket ve Davacı (alıcı) şirket tarafından muhasebe kayıtlarında karşılıklı cari hesap dökümleri düzenlemiş olup; cari hesap dökümlerinin birbirini doğruladığı ve davacı (alıcı) şirket tarafından söz konusu KDV dahil 153.164,00 TL nın davalı (satıcı) şirkete ödendiği, davalı (satıcı) şirket tarafından tahsil edildiği söz konusu fatura bedeli ile ilgili alacak ve borç durumunun bulunmadığı tespit edildiğini belirtmiştir.
Somut olayda; davacı tarafından ... Marka Pres Filtre hortumuna muadil ürün ... Kodlu Pres Filtre Hortumu (4,9 M) HPX 7507 cinsi 550 adet ürünün davalıdan satın alındıktan sonra, satın alınan ürünlerin ayıplı olduğundan bahisle yapılan ödemenin iadesine yönelik mahkememizde alacak davası açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davaya konu ürünlerin ayıplı olup olmadığı ve davacının davalıya yaptığı ödeme ve talep edebileceği miktarın tespiti amacıyla uzman bilirkişilerden rapor alınmıştır. Uzman bilirkişilerden alınan raporlar neticesinde; ... Pres makinasında kullanılmak üzere Davalı Şirket ... Tic. Ltd. Şti. tarafından üretilen Filtre Contası nın Poliüretan malzeme olmaması sebebiyle ayıplı olduğu, davacı ... Gıda Sanayi Anonim Şirketinin davaya konu Filtre Contalarından istenilen faydayı sağlama durumunun söz konusu olmadığı ve tespiti yapılan ayıbın ancak kimyasal analiz sonucu belirlenebileceğinden gizli ayıp statüsünde olduğu sonucuna varılmıştır. Alınan raporlar neticesinde ayıbın gizli ayıp niteliğinde olması, kimyasal analiz sonucunda ayıbın ortaya çıkarılabilir durumda olması ve üründen beklenen faydanın sağlanamayacak olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından yapılan ayıp ihbarının süresinde ve yerinde olduğu tespitinde bulunulmuştur. Ayrıca mali müşavir tarafından yapılan inceleme neticesinde de, davacının davalı tarafa yaptığı 153.164 TL'lik ödeme dikkate alınarak, toplanan deliller ve bilirkişi raporları doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
1.Davacının davasının KABULÜ ile; 153.164,00 TL’nin 31/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2.Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 153.164 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 10.462,63 TL. nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.615,66 TL. harcın mahsubu ile kalan 7.846,97 TL. harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3.Davacı tarafından yapılan 2.615,66 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı gideri, 5.000 TL bilirkişi ücreti gideri, 571,90 TL keşif harcı gideri, 680 TL tebligat ve posta gideri, 11.153,36 TL Tübitak fatura ödemesi olmak üzere toplam 20.080,22 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5.Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 153.164 TL. olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 23.974,60 TL. nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.320 TL. yargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
7.Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.27/02/2024
Katip Hakim
Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.