20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili tarafından sunulan 18/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... Şirketinin işletmeciliğinde olan Köprü ve otoyollardan davalı olduğu ...Şirketine ait..., ..., ... plakalı araçlarla 03.01.2017-15.03.2017 tarih aralığında ücret ödemeksizin geçişlerin yapılmış olduğunu, araçların ihlalli geçişinden dolayı davacının alacaklı olduğunu, davalıya icra takibinin yapıldığını, davalının borcun tamamına itiraz ettiğini, dolayısıyla alacaklıların tahsili için dava açtıklarını dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğu, anlaşamama ile sonuçlandığını, isteklerinde yasa değişikliliklerine dikkat edildiğini, bu gerekçe ile davalı şirket aleyhine başlatılan icra takibinde davacı şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 sayılı kanunun 18. Maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün hizmet hakkında kanunun 30. Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirimliş olduğunu, bu nedenle harca esas 1.569,42-TL bedelli itirazın iptali davasını açtıklarını belirterek davalı borçlu tarafından icra takibine itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

...

15.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. ...

15.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 20/11/2017 tarihinde 3.154,10TL geçiş ücreti, 249,56TL faiz, 44,92TL kdv alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (05/01/2018) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 05/01/2018 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İhlalli geçiş alanında uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporu ile; 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protoklünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS E posta İhtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu, 6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin 1. Fıkrası ile 5. Fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğunu, 3095 sayılı KDV Kanununun 24. Maddesi C bendinde faiz alacağı da KDV matralıları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay Kararlarında da aynı yönde içtihatları olduğundan davacının davalıdan icra takibi yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, davacı tüzel kişi tacir olduğu, davalının da aracını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinden olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalı tarafın davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın durdurulmuş olduğu, dosya muhteviyatında bulunan fotoğraflarda da görüldüğü gibi davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçla 06/01/2017-11/01/2017 tarih aralığında köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, toplam 285,85-TL borcun otoyol geçişinde ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı ödenmeyen geçiş ücretinin 4 katı olan cezaların toplamının 1.143,40-TL olduğu anapara ve ceza ile birlikte toplama 1.429,25-TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, dava dilekçesinde ihlalli geçiş yaptığı belirtilen ... ve ... plakalı araçların CD içerisindeki bilgilerine göre ödemelerinin yapılmış olduğunun görüldüğü, dosya muhteviyatındaki bilgi ve belgelere göre ihlalli geçiş dökümleri tespit edilmiş olup ihlalli geçiş ilgili hesaplamalara göre (ödenmeyen geçiş ücreti 287,50-TL+ 1.150,00-TL cezası) toplam 1.437,50-TL asıl alacağın bulunduğu, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki yukarıdaki tarihlere göre değişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre (285,85-TL ödenmeyen geçiş ücreti) + 1.143,40-TL (4 kat cezası)+ faiz 118,82-TL + 21,39-TL KDV= 1.569,46-TL 17/11/2017 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın bulunduğu, davanın 1.569,42-TL üzerinden açılmış olduğu, dosya muhteviyatında davaya konu tahsilatın yapıldığını gösteren herhangi bir belgenin bulunmadığı raporlanmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Davacı alacaklı davalının ihlali geçişi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.

Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarı, işlemiş faiz ve KDV'den kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 24/02/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Noterler Birliği'nin yazı cevabı ile ihlalli geçişe konu ..., ... ve...plakalı araçların tescil kayıtları gönderilmiş, incelenmesinde ihlalli geçiş dönemlerinde davalı şirket adına kayıtlı oldukları, ... plakalı aracı 06.01.2017-11.01.2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı, diğer araçların ihlalli geçişlerinin olmadığı anlaşılmıştır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin, bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarihli 2017/2049 E. 2019/489 K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 2017/166 Esas- 2018 / 8 Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır. İhlâlli olduğu iddia edilen geçişleri gerçekleştiren araç plakalarına geçiş anında tanımlı OGS ve/veya HGS aboneliği olup olmadığı, abonelikleri varsa geçiş anında veya geçişi takip eden gün içinde abonelik bakiyelerinin uygun olup olmadığının tespiti için PTT ye müzekkere yazılmış olup gelen yazı cevaplarında HGS hesaplarının bulunduğu, geçiş yaptıkları tarihte hesapta yeterli bakiye bulunmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup davalının basiretli bir tacir gibi davranarak hesabında yeterli bakiye tutması veya 15 gün içinde eksik bakiyeyi tamamlaması gerektiği, Garanti bankasına yazılan müzekkere cevabında, davalı tarafından verilen bir talimatın bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ... plakalı aracı ile davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının ve davalınınüzel kişi tacir olduğu 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak ihlali geçişlere ait geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebi ile 285,85TL geçiş ücreti +118,82TL İşlemiş Faiz + 21,39TL İşlemiş Faiz KDV’si ve 1.143,40TL 4 katı cezası olmak üzere 1.569,46 TL talepte bulunabileceği, davacının 1.569,52TL ( dava dilekçesinde geçiş ücreti ve cezası olarak 1.435,40TL talep edildiğinden kısmen kabul edilerek) talepte bulunduğu anlaşılmakla davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile davacı tarafın başlattığı ...

15.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: %99,60)

1.Davanın kısmen Kabulü ile; Davacı tarafın başlattığı ... 15. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın kısmen İPTALİNE, takibin 1.429,25TL (285,85TL geçiş ücreti, 1.143,40TL 4 kat cezası) asıl alacak, 113,57TL işlemiş faiz ve 20,44TL KDV olmak üzere toplam 1.563,26TL üzerinden takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,

2.Hükmolunan asıl alacağın %20'si (57,17TL) oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

3.Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 106,78-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu artan 163,07-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4.Davacı tarafça yatırılan 106,78-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

5.Davacı tarafından yapılan toplam 3.217,75TL yargılama giderinin kabul oranına göre 3.204,87 TL sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,

6.Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 1.563,26-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8.Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,

9.Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin 3.107,52TL sinin davalıdan, 12,48TL sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/03/2024