4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/01/2023 tarihinde davalı nezdinde ZMMS ile sigortalı olan ...plakalı aracın, davacı tarafa ait ... plakalı araca önden çarptığını, çarpmanın etkisiyle davacı tarafın aracının kaldırıma ve duvara çarptığını, araçta maddi hasar meydana geldiğini, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit tutanağında kazaya tam kusuru ile sebebiyet verenin ...plakalı araç sürücüsü olduğunu... bu araç için davalı tarafından ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, kaza sonucu davacı tarafa ait araçta oluşan zararın giderilmesi için ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ... numaralı hasar dosyası açılarak ekspertiz raporu aldırıldığını, bir miktar ödeme yapıldığını, ama haksız iskonto uygulandığını, KDV ödenmediğini, gerçek zararın karşılanmadığını, gerçek zararın bakiye hasar bedeli ve değer kaybı zararlarının tazmini gerektiğini, davacı tarafın aracının onarımı süresinde araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) olduğunu, arabulucuya başvurduklarını uzlaşı sağlanamadığını, bakiye hasar tazminatının ve değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karşına ...plakalı aracın davalı sigorta şirket nezdinde 26/08/2022-26/08/2023 vadeli ... no'lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından talep sahibine eksper raporu doğrultusunda hasar ödemesi yapıldığını, başvuru sahibinin davalı sigorta şirketine başvurması üzerine ... no'lu hasar dosyası açıldığını, davacı tarafa ekspertiz raporu doğrultusunda tespit edilen 60.003,00 TL, 05/04/2023 tarihinde ödendiğni, davalı sigorta şirketince sorumluluğun eksiksiz yerine getirildiğini, davalı sigorta şirketinin hasar tutarının KDV'sine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, davacı tarafın, davalı sigorta şirketine yaptığı başvuru öncesinde temin ettiği ekspertiz raporu ücretinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun olmadığını, dosyanın değer kaybı miktarının tespiti için ekspere gönderildiğini, ancak davacı tarafın, talep ettiği ekspertiz raporunun dönüşünü beklemeden davayı açtığını, davalı sigorta şirketinin temerrüte düşmediğinin kabulünün gerektiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR: Türkiye Noterler Birliği'nden Trafik Tescil'den araçların bilgileri celp edilmiştir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacı tarafa ait aracın tramer bilgileri celp edilmiştir. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden ilgili belgeler celp edilmiştir. Trafik Bilirkişi Hasan ..., Makine Mühendisi Bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden, 12/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

Davacı vekili 23/01/2024 tarihli Dava Değeri Arttırım Dilekçesiyle dava değerini arttırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır. -12/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davaya konu ... plakalı ... marka davacı aracında, dava konusu 27/01/2023 tarihli kaza nedeniyle oluşan hasarın, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağı ve kaza sonrası çekilen hasar fotoğraflarıyla uyumlu olduğu, 27/01/2023 tarihli kaza günü itibariyle gerçek hasar onarım toplam bedelinin KDV hariç 97.603.28 TL olduğu, KDV dâhil 115.171.87 TL olduğu, Hasar onarım toplam bedelinin araç bedeline oranın %22 olması nedeniyle aracın pert total kapsamında değerlendirilmeyeceği, onarımın daha ekonomik olacağı, bu nedenle aracın sovtaj bedelinin kapsam dışı olduğu, Davaya konu kaza nedeniyle araçta değer kaybının olmadığı, aracın önceden de hasar kaydı olduğu, dava konusu kaza nedeniyle değer kaybına esas alınacak parçaların aracın daha önce karıştığı kazalarda da hasar gördüğü,

Davacı tarafın ayrıca eksper raporu hazırlatmadığı, dosyadaki eksper raporunun davalı sigorta şirketi tarafından hazırlattırıldığı, Davalının hasar dosyası kapsamında davacı 60.0003,00 TL ödeme yaptığı, Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan değer kaybı/hasar bedeli ödemesinin davacının değer kaybı/hasar bedeli zararını karşılamadığı, geriye kalan bakiyenin KDV dâhil hesaba göre 115.171,87 TL+0,00 TL-60.003,00 TL=55.168,87 TL olduğu, Araç ikame bedelinin 4.900,00 TL olduğu, Araç İkame bedeli dâhil kalan bakiyenin 55.168,87+4.900,00=60.068,87 TL olduğu hususunda tespit, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybı bedeli zararının karşı taraf araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;27/01/2023 tarihinde davalı nezdinde ZMMS ile sigortalı olan ...plakalı aracın, davacı tarafa ait ... plakalı araca önden çarptığını, çarpmanın etkisiyle davacı tarafın aracının kaldırıma ve duvara çarptığını, araçta maddi hasar meydana geldiğini, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, davacıya ait araçta kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin bilirkişi raporunda tespit edildiği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sürücü ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.