Esas No
E. 2023/81
Karar No
K. 2024/60
Karar Tarihi
Karar Sonucu
REDDİNE
Hukuk Alanı
Ticaret Hukuku

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/81 Esas
KARAR NO: 2024/60
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) - Hükümsüzlük
DAVA TARİHİ: 20/03/2023
KARAR TARİHİ: 14/03/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) - Hükümsüzlük davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, karşı tarafın müvekkilinin tasarımı ile aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzer ürünlerini gerek kendi internet sitesinde gerekse ..., ..., ..., ... gibi farklı alışveriş sitelerinde satışa sunduğunu, ticari amaçla kullandığını ve taraflarınca yapılan ihtarlara rağmen tecavüze son vermediğini, müvekkilinin markası yanında, markası adı altında satışa sunduğu farklı tasarımlarının da Türk Patent ve Marka Kurumunda tescillerinin bulunduğunu, müvekkiline ait tasarım görselleri ile davalı firmaya ait satışa sunulan ürün görselleri incelendiğinde tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali yaratacak nitelikte benzer olduklarını, karşı tarafın müvekkilince tasarlanmış ve müvekkilinin tescilli tasarım hakkına tecavüz eder mahiyetteki ürünlerini ürettiğini ve tanınmış internet sitelerinde piyasaya sunmak suretiyle satışını yaptığını, piyasada tanınan internet siteleri üzerinden hem müvekkilinin hem de karşı tarafın satış yaptığı göz önüne aldığında müvekkilinin tasarımını izinsiz kullanan karşı tarafın haksız kazanç elde ettiğini ve müvekkilini maddi zarara uğrattığını, bu kapsamda maddi tazminatın hesaplanmasına müvekkilinin fiili kaybının yanında yoksun kaldığı kazancın da hesaplama kapsamına alınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde, davacı tarafa ait tescile konu tasarımın özgün ve yenilik vasfına haiz olmadığını, müvekkili şirket tarafından yapılan araştırma neticesinde davacı tarafa ait tasarımın birçok markada çok uzun zamandan beri kamuya arz edildiğini, harcıalem bir model haline geldiğini, basit bir piyasa araştırması ile dahi çok daha eski tarihlerde üretildiğinin anlaşılabildiğini, dava konusu tasarımın davacı tarafın tescil tarihi olan 21.02.2022 tarihinden çok daha eski tarihlerde, dava dışı 3. firmalar tarafından piyasaya sunularak satışının yapıldığını, kamuya arz edilmiş ve anonim hale gelmiş tasarımların herkes tarafından üretilebilecek olup kimsenin tekelinde olmadığını, dava konusu tasarımın 21.02.2022 tarihinden 12 ay öncesinde davacı tarafından, davacı tarafa ait instagram ve trendyol hesabından kamuya arz edildiğini, dolayısıyla dava konusu tasarımın hoşgörü süresi sonrasında piyasaya sunulduğu için yenilik ve ayırt edicilik vasfını kaybettiğini, söz konusu tasarımın benzer olduğu iddia edilen yönlerinin şekli ve teknik zorunluluk arz etmekte olup davacı tarafın almış olduğu tescilin tamamen kötü niyetli olduğunu, müvekkiline ait tasarım çanta ile davacı tarafa ait tescilli tasarım çantanın benzer olmadığını, yenilik ve ayırt edicilik niteliğine haiz olmayan dava konusu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilerek karşı davanın kabulüne, yeni ve ayırt edicilik vasfı olmayan tasarım niteliği bulunmayan davacı tarafa ait tasarıma ilişkin tazminat ve tecavüz işlemlerinin kabulü mümkün olmadığından asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili karşı dava dilekçesinde, davacının ... sayılı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik koşullarına haiz olmadığını ve hükümsüz kılınması gerektiğini, davacı tarafa ait tasarımın ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin davacı tarafın tescil tarihinden çok daha önce satışta olduğunu, kamuya arz olunmuş ve anonimleşmiş bir tasarımın ise tescil edilmesinin ve bu korumadan yararlanmasına imkan olmadığını, kıyasa konu tasarımların birebir aynı olduğunu, davacı tarafa ait tasarımın dava dışı 3. Kişiye ait olan "..." tasarımının yanında "ayırt edici" niteliğe haiz sayılmayacağını, davacı tarafın davaya konu tasarımının tescil tarihinin 21/02/2022 olduğunu, "..." markalı davacı tasarımının birebir aynısı olan ürünün ... üzerinden satışının davacının tescil tarihinden çok daha eski olduğunu, davacı tarafa ait tasarımın korunma hükümlerinden faydalanması hususunun mümkün olmadığını, yeni ve ayırt edici niteliklere haiz olmayan tasarıma ilişkin dava ikame edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek karşı davanın kabulüne, davacıya ait ... tescil numaralı yenilik ve ayırt edicilik niteliğine haiz olmayan tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardır çanta ve dericilik alanında faaliyet gösteren bir marka olduğunu, müvekkilinin markası olan...markasının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde uzun yıllardır tescilli olduğunu, müvekkilinin markası yanında, markası adı altında satışa sunduğu farklı tasarımlarının da Türk Patent ve Marka Kurumu'nda tescillerinin bulunduğunu, dava konusu modelin de müvekkilinin kendi buluşu olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... tescil numarası ile tescilli olduğunu, Patent ve Marka Kurumu'nun tescil için birçok şart aradığını, 6769 sayılı SMK ile hoşgörü süresinin 3 yıl olarak belirlendiğini, dava konusu edilen tasarımların internet sitesine tescilden çok önce yüklenmediğini, dolayısıyla karşı tarafın bu yöndeki iddialarının gerçeğe uygun olmadığını, soyut ve dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu edilen tasarımın Türk Patent ve Marka Kurumunun aradığı tüm kriterleri taşıdığını, yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini ihtiva ettiğini beyan ederek haksız ve mesnetten yoksun karşı davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı adına tescilli asıl davaya konu edilen ... numaralı çoklu tasarım belgesinin ... numaralı tasarımının tescil tarihi itibari ile yenilik ve ayırt edici özelliklerinin bulunmadığı, karşı davada ...numaralı çoklu tasarım belgesinin 7 numaralı tasarımının yeni ve ayırt edici olmaması nedeni ile hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, nitekim dava konusu ürünlerin ön, arka ve yan cepheden görsellerine yer verilerek karşılaştırmalı olarak gerçekleştirilen benzerlik değerlendirmesi uyarınca; taraf ürünlerinde yer alan farklılıkların küçük farklılıklardan ibaret olmadığı ve ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı algılanacağı, bu suretle davacının tasarım hakkına tecavüz bulunmadığı, ulaşılan sonuç ve değerlendirme neticesinde tazminat hesabı yapılmasını gerektirecek bir olguya rastlanmadığı yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

Dava; 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında açılmış endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, tecavüz teşkil ettiği belirtilen ürünlerin ve üretimde kullanılan araçların şekillerinin değiştirilmesi veya imhası, maddi ve manevi tazminat talepleri ile karşı davada -karşı dava davalısına ait-...tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

Mahkememizce TPMK kayıtları istenmiş, buna ilişkin kayıtlar dosya arasına alınmıştır. 6769 sayılı SMK'da tescilli tasarımların korunma şartları belirlenmiştir.

Tasarım ve ürün; Madde 55- (1)Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Yenilik ve ayırt edicilik; Madde 56- (1)Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4)Bir tasarımın aynısı; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5)Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6)Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Madde 57- (1)Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. (2)Koruma talep edilen bir tasarım, BAŞVURU TARİHİNDEN VEYA RÜÇHAN TALEBİ VARSA RÜÇHAN TARİHİNDEN ÖNCEKİ ON İKİ AY İÇİNDE tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. Madde 58- (1)Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2)Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır... Madde 59- (1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. (2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.

MADDE 77- (1) Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a)55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, ... başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b)Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c)Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.... Madde 79- (1)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.

2.Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez: a)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar. b)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler. (3)İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. (4)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur. Tasarıma tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi talepleri yönünden; 6769 sayılı yasanın "Tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller" başlıklı 81. Maddesi; "(1)Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır: a)Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak. b)Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. c)Tasarım hakkını gasp etmek. (2) Başvuru, 65. maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. (3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz. (4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57. maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir." hükümlerine amirdir.

Kanunun 149. maddesinde "Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir: a)Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti. b)Muhtemel tecavüzün önlenmesi. c)Tecavüz fiillerinin durdurulması. ç)Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini. d)Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması. e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması f)Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d)Bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası. g)Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Tasarım hükümsüzlük talebi yönünden değerlendirme; 6769 sayılı SMK'da tescilli tasarımların korunma şartları belirlenmiştir.

Tasarım ve ürün; Madde 55- (1)Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Yenilik ve ayırt edicilik; Madde 56- (1)Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. (4)Bir tasarımın aynısı; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. (5)Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a)Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b)Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir. (6)Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır. Madde 57- (1)Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. (2)Koruma talep edilen bir tasarım, BAŞVURU TARİHİNDEN VEYA RÜÇHAN TALEBİ VARSA RÜÇHAN TARİHİNDEN ÖNCEKİ ON İKİ AY İÇİNDE tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. Madde 58- (1)Tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu Kanundan doğan haklarını kullanabilir. (2)Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır... Madde 59- (1)Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz. (2)Tescilsiz tasarım, sahibine birinci fıkrada belirtilen fiilleri engelleme hakkını sadece korunan tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması hâlinde verir. Korunan tasarımın kendi tasarımından önce kamuya sunulduğunu makul yollarla bilmesi mümkün olmayan bir tasarımcı tarafından bağımsız olarak yapılan tasarımın koruma kapsamındaki tasarımdan kopyalanmış olduğu kabul edilmez.

Madde 77- (1)Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir: a)55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, ... başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse. b)Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse. c)Sonradan kamuya açıklanan aynı veya benzer nitelikteki bir tasarımın başvuru tarihi, tescilli bir tasarımın başvuru tarihinden önce ise.... Madde 79- (1)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.

2.Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez: a)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar. b)Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler. (3)İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir. (4)Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur.

Somut olaya dönüldüğünde; yukarıda da açıklandığı üzere dava, 6769 sayılı SMK hükümleri kapsamında açılmış endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, tecavüz teşkil ettiği belirtilen ürünlerin ve üretimde kullanılan araçların şekillerinin değiştirilmesi veya imhası, maddi ve manevi tazminat talepleri ile karşı davada -karşı dava davalısına ait- ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı, sunulan tescil belgeleri, alınan bilirkişi heyet raporu ve yukarıda açıklanan mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; davacı/karşı davalı adına tescilli ... nolu tescil belgesine konu dava konusu ürünlerle, davalı/karşı davacıya ait ürünlerin ön, arka ve yan cepheden görsellerinin karşılaştırmalı olarak benzerlik noktasında incelenmesi neticesinde, taraf ürünlerinde yer alan farklılıkların küçük farklılıklardan ibaret olmadığı ve ürünlerin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı algılanacağı hususlarının tespit olunduğu, böylelikle davacı/karşı davalının tasarım hakkına tecavüzün bulunmadığının anlaşıldığı ve asıl davadaki tüm talepler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalı/karşı davacı tarafından ise, asıl davaya da konu...numaralı tasarıma karşı hükümsüzlük talepli karşı dava ikame edilerek, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığı ve tescil başvurusu için 6769 Sayılı SMK’ nın 57/2. Maddesinde düzenlenen hoşgörü süresinin dolmuş olduğu, davaya konu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığı belirtilerek ... numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi talep olunmuştur. Bu doğrultuda yapılan değerlendirmede ; SMK 57/2 maddesinde "Koruma talep edilen bir tasarım başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önce on iki ay içerisinde tasarımcı veya halefi yada bu kişilerin talebi ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması halinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt ediciliğini etkilemez. " hükmünün düzenlendiği, davaya konu edilen tasarımın başvuru tarihinin 21.02.2022 tarihi olduğu, dava konusu ... numaralı tasarım belgesine konu ürünlerin, tasarım başvuru tarihinden 12 aylık süreden önceye ait tarihlerde kamuya sunulduğuna ilişkin (22.11.2018 tarihli v.b) instagram görsellerinin bilirkişi marifeti ile tespit olunduğu, yine 02.02.2021 tarihli tüketici yorumunun ve benzer hususların yenilik giderici delil olarak trendyol sitesi üzerinden de tespitlerin yapıldığı, dava dışı firmalara ait internet sitesi linklerinde de davaya konu tasarım belgesine konu ürünlerin kullanıcı nezdinde benzer algılanabilir nitelikte olanlarının daha önceden kamuya sunulduğunun belirlendiği,... numaralı tasarım belgesine konu ürünlerle dosyada mevcut dava dışı firmalara ait ürünlerin bilgilenmiş kullanıcıda uyandırdığı genel izlenimde benzer olarak algılanacakları ve ...numaralı tasarım belgesine konu ürünlerin ayırt edicilik sıfatlarının bulunmadığı, sonuç olarak 2022 001493 numaralı tasarım belgesine konu ürünlerin 12 aylık hoşgörü süresinden çok önce kamuya sunulduğu, ürünlerin yeni ve ayırt edici olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmakla karşı davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Asıl dava yönünden ;

1.Asıl davanın tümden reddine,

2.Yargılama giderlerinin davacı/karşı davalı üzerinde bırakılmasına,

3.Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından yatırılan 179,90 TL peşin harcın düşümü ile kalan 247,70 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4.Davalı/karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen;

a)Tasarım hakkına tecavüz davası yönünden; 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,

b)Maddi tazminat davası yönünden; Davalı karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,

c)Manevi tazminat davası yönünden; Davalı karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 25.500,00 TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,

5.Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Karşı dava yönünden;

1.Karşı davanın kabulü ile, karşı dava davalısı ... Ltd. Şti'ye ait ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne,

2.Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 247,70 TL harcın karşı dava davalısından alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3.Karşı davacı tarafından yapılan; 179,90 TL Başvuru Harcı, 179,90 TL Peşin/Nisbi Harcı, 5.250,00 TL Bilirkişi Reddiyatı + Posta-Tebligat Gideri ve diğer masraflar olmak üzere toplam 5.609,80 TL yargılama giderinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,

4.Karşı davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 25.500,00 TL vekalet ücretinin karşı davalıdan alınarak karşı davacıya verilmesine,

5.Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2024

Katip

(e-imzalıdır)

Hakim

(e-imzalıdır)

Karar Etiketleri
REDDİNE YERELHUKUK DIGER Ticaret Hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6769 sayılı yasanın "Tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller" başlıklı 81. Maddesi; "(1)Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır: a)Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak. b)Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. c)Tasarım hakkını gasp etmek. (2) Başvuru, 65. maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. (3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz. (4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57. maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir." hükümlerine amirdir. Kanunu K6769 md.81 HMK md.345/1 K6769 md.57/2
© 2026 İçtihat Pro — ictihatpro.com  |  Bu belge bilgilendirme amaçlıdır. Resmi belge niteliği taşımaz.