2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA;

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan ve verilen görevsizlik kararı ile mahkememize tevzii edilen iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; davalıların çalışması neticesinde müvekkiline ait kabloların hasar gördüğünü, Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası üzerinden hasar tespiti yaptırdıklarını, 415.690,40 TL maliyet hasarı tespit ettiklerini, arızaların tamiri için 643.100,00 TL tamir masrafının müvekkili kurum tarafından ödendiğini, davalıların zarardan müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek davanın kabulü ile 643.100,00 TL’nin 30/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... vekili tarafından sunualn cevap dilekçesinde özetle bahse konu adreste 22/05/2016 tarihinde çalışma yapıldığını, bahsedilen tarihten 7 ay öncesine denk geldiğini, tutanağın gerçeğe aykırı beyanlarla tanzim edildiğini, müvekkilinin hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, hasar bedelinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar adına yapılan usulüne uygun davetiyenin tebliğine rağmen davaya cevap dilekçesi sunmadıkları görülmüştür.

Dava, haksız fiil nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın davacının mevcut hasarından davalıların sorumlu olup olmadığı, hasar miktarı, gerçek zarar bedeli, tespit edilecek tazminatın davalılar tarafından ödenmesinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. Dosya; Taraflar tacir olup, uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklanması nedeniyle verilen görevsizlik kararı ile mahkememize tevzii edilmiştir. Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş. sayılı dosyasının mahkememiz dosyası içerisinde olduğu görülmüştür. Mahkememizden verilen 16/10/2019 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ve 16/02/2022 karar tarihli ilamı ile kaldırılmasına karar verilmiş olup, dava mahkememizin ... esasına kaydı yapılmıştır.

Dosyanın üçlü bilirkişi heyetine tevdii ile davaya konu hasarı kim veya kimlerin gerçekleştirdiği, tarafların zararlandırıcı sonucun meydana gelmesinde bölüşük kusurunun olup olmadığı, kusur oranları konusunda bilirkişi raporu tanziminin istenmesine karar verilmiş olup; Bilirkişi Elektrik ve Elektronik Mühendisi ..., Gayrimenkul Değerleme Uzmanı .... ve İnşaat Mühendisi....'in 07/11/2022 tarihli raporunda özetle; ....Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Bölge Mühendisi ... tarafından imzalı, ... İnşaat yetkilisinin imzadan imtina ettiği 04.01.2017 tarihli tutanak içeriğinden, aslında çalışmanın yapıldığı esnada hasarın meydana gelmediği anlaşıldığını, sunulan fotoğraflardan yeraltı kablosuna iş makinesi ile hasar verilmiş olduğu sabit olduğunu, darbeye bağlı olarak kablonun yeraltında zamanla su alması ve dolayısıyla izolasyon kaybına bağlı olarak, toprağa hata akımı ile elektrik kesintisine sebebiyet verilmesi teknik bakımdan olağan olduğunu, hasarlatılan kablo için kullanılan kablo ve ek mufu teknik anlamda mutlaka kullanılması gereken malzeme olduğunu, hasar için talep edilen 545.000,00 TL, malzeme+işçilik bedeli kadri maruf bir değer olduğunu, davacı ... tarafından arızanın kendi elamanları dışında özel adam tutularak onarımının yapıldığı hususu ... Group tarafından düzenlenen teklif ve fatura içeriği ile belgelendirildiğini, nihai kararın Mahkemenize ait olmak üzere ... Hukuk Dairesi'nin emsal ilamı gereği işçilik-montaj bedellerinin davacı kurumca talep edebileceğini, 380 kV'luk 2000 mm2 XLPE yeraltı güç kablosunun toprağın 1 mt derinliğinde ve üzerinde beton blok kapakları döşenmiş halde, boydan boya dikkat yüksek gerilim bantı çekilerek, toprak üzerine de işaret direği dikildiği tespit edildiğinden, davacı kuruma ait yeraltı kablo güzergâhının usulüne, tekniğine ve mevzuata uygun şekilde montajının yapıldığı kanaatine varılmış, davalılarca davacının yeraltı kablo hattındaki aykırılıklar hususunda sunulmuş tespit raporu, tutanağa şerh vb. belge bulunmadığından ayrıca kablo hattının davalı inşaat projesi sahasına dahlinin olduğuna ilişkin tespit de bulunmadığından ve de davalılarca çalışma yapılan atık su hat derinliği, davacının yer altı kablo güzergâhından daha fazla olduğundan davacı kuruma kusur atfedilmediğini, davacı kuruma ait yer altı kablosu üzerinde tespiti yapılan taş, kum, dikkat bandı, işaret levhası bölgede yer altı ... kablo hattının varlığına işaret ettiğini, davalılarca işe başlamadan önce alt yapı kazı müsaadesi alınmadığı anlaşılmakla ... projesi müteahhidi davalılar ... A.Ş. ve ....Gayrimenkul İnş. Ve Tic. Ltd. Şti. ortaklığının hasarın meydana gelmesinde asli (%70 oranında) kusurlu olduklarını, hasara sebep olan yağmur su/atıksu bağlantısının, davalı .... kontrol/gözetim/denetimi olmaksızın yapılması düşünülemeyeceği kanaatine varıldığını, ayrıca 04.01.2017 tarihli tutanak- içeriğinden çalışma esnasında .... taşeron firmasının da mahalde bulunduğu anlaşılmakla, hasar adresindeki çalışma davalı ... Genel Müdürlüğü'nün yüklenicisi şirket tarafından yapılmış olsa dahi gerek idarenin (....) gerekse idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlilerinin yüklenici şirket üzerinde denetim gözetim vetkisi olacağı görüş ve kanaatine varılarak olayın meydana gelmesinde davalı ...” nin tali(%30 oranında) kusurlu olduğu şeklinde görüş sunmuştur.

Dosyada mevcut bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu anlaşılmakla dosyanın yeni bir üçlü bilirkişi heyetine tevdii ile davaya konu hasarı kim ya da kimlerin gerçekleştirdiği, tarafların kusur durumları ve zarar miktarına ilişkin, mevcut raporlar arasında çelişkiyi de giderecek nitelikte bilirkişi raporu tanziminin istenmesine karar verilmiş olup, Bilirkişi Elektrik Mühendisi ...., İnşaat Mühendisi .... ve Hukukçu Dr.Öğr. Üyesi ... tarafından düzenlenen 24/04/2023 tarihli raporunda özetle; teknik bilirkişilerinin yaklaşımlarınca, halihazırda teknik olarak tam/kesin bir kanaate varamadıkları, kanaate varabilmeleri hususunda, .... Caddesi ile ... Caddesinin kesiştiği nokta, .... İnşaat önünde .... Belediye Başkanlığı tarafından son bir yılda yapılması muhtemel kazılı-tranşeli çalışmaların olup olmadığı, eğer oldu ise krokili çalışma planlarının talep edilmesi sonrasında Mahkemece takdir edilmesi halinde Bilirkişi Heyetine Fen Bilirkişisi eklenmesi ile .... 380 kV 2000 mm2 XLPE ... Yeraltı Güç Kablo güzergahı ve özellikle arıza meydana gelen yer itibarı ile kesişme durumlarının tespiti ve tüm bu değerlendirmeler sonrasında yerinde inceleme yetkisi verilmesi sonrasında mahalde yapılacak inceleme ile bir sonuca ulaşılabileceğini bildirmişlerdir.

Bilirkişi Elektrik Mühendisi ...., İnşaat Mühendisi .... ve Hukukçu Dr.Öğretim Üyesi .... tarafından sunulan 18/09/2023 tarihli ek raporunda özetle; yeraltı kablosuna iş makinesi ile hasar verilmiş olduğunu, darbeye bağlı olarak kablonun yeraltında zamanla su alması ve dolayısıyla izolasyon kaybına bağlı olarak, toprağa hata akımı ile elektrik kesintisine sebebiyet verilmesi teknik bakımdan olağan olduğunu, .... işletme ve bakım sorumluluğu bulunan 380 kV 2000 mm2 XLPE .... Yeraltı Güç Kablosunun 30.12.2016 tarihi saat 18:49 da servis harici olmuştuğunu, yapılan araştırmada .... Merter şantiyesi önünde .... nam ve hesabına Atıksu ve Yağmursuyu Bağlantı Rögarı çalışmaları esnasında yeraltı güç kablosunun arızalandığını, ... Bölge Mühendisleri tarafından düzenlenen, “.... İnşaat imzalamaktan imtina etmiştir.” notu düşülen 04.01.2017 tarihli tutanakta; “....'den ek noktasına ait çaprazlama kutusundan ikinci ek noktasına doğru arıza için test yapıldığını, birinci ekten ikinci eke doğru yaklaşık 250 metrede arıza noktası tespit edildiğini, sahada yapılan kontrollerde; ...., ... Caddesi ile ... Caddesinin kesiştiği noktada, ... İnşaatın önünde, ..... Dairesi müteahhidi tarafından yağmursuyu ve atıksu bacası yapımı işi nedeniyle kazı yapıldığını, arızalı noktadan tam kazı noktasına denk geldiğini, kazının son bir ay içerisinde yapıldığını, ... İnşaat şantiye şefinden öğrenilmiştir.” denildiğini, davalı .... 26.01.2017 tarihli yazısında; “bahse konu adreste kurumumuzca 22.05.2016 tarihinde ... Caddesi- .... Caddesi kesişiminde ... İnşaata ait atıksu parsel bağlantısı yapılmıştır. Bahse konu adreste 25.01.2017 tarihinde kurumumuz ve kurumunuz teknik personelleri ile yerinde yapılan kontrollerde altyapı tesislerinize verilen hasar noktasının kurumumuzca yapılan çalışmayla ilgisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu hasar noktasının resmi yazımız ekinde olup, ... İnşaat firmasınca yağmursuyu hattı ve çevre düzenlemesi çalışması yapıldığı görülmüştür, denildiğini, ... taraflarınca bahse konu parselde yapılan atıksu bağlantı çalışmasının arızanın ortaya çıktığı 30.12.2016 tarihinden 7 ay önce 22.05.2016 tarihinde yapıldığı, idarenin arıza tarihinde veya arızaya yakın bir tarihte söz konusu adreste hiçbir çalışması olmadığını belirttiğini, 380 kV'luk 2000 mm 2XLPE yeraltı güç kablosunun toprağın 1 mt derinliğinde ve üzerinde beton blok kapakları döşenmiş halde, boydan boya dikkat yüksek gerilim bantı çekilerek, toprak üzerine de işaret direği dikildiği tespit edildiğinden, davacı kuruma ait yeraltı kablo güzergâhının usulüne, tekniğine ve mevzuata uygun şekilde montajının yapıldığını, 02.02.2017 tarihli Tespit Raporunda 04.01.2017 tarihinde düzenlenmiş olan tutanağa göre 380 kV”luk kablo ... İnşaatın önünde, .... deresi müteahhidi tarafından yağmursuyu ve atık suyu bacası yapımı işi nedeniyle kazı yapıldığı esnada hasara uğratıldığının belirlendiği ifade ettiğini, dava dosyasında yapılan incelemede ..., ... Caddesi ile .... Caddesinin kesiştiği noktada, ... İnşaatın önünde olay öncesi ... İnşaat ve ... tarafından çalışmalar yapıldığı anlaşıldığını, diğer kurum ve çalışmaları dava dosyası bilgileri kapsamında tespit edilemediğini, davacı kuruma ait yer altı kablosu üzerinde tespiti yapılan taş, kum, dikkat bandı, işaret levhası bölgede yer altı ... kablo hattının varlığına işaret ettiğini, davalılarca işe başlamadan önce alt yapı kazı müsaadesi alınmadığı anlaşılmakla ... projesi müteahhidi davalılar ... Yapı Ticaret A.Ş. ve ... Yapı Gayrimenkul İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ortaklığının hasarın meydana gelmesinde asli (%70 oranında) kusurlu oldukları değerlendirildiğini, hasara sebep olan yağmur su /atıksu bağlantısının, davalı ... kontrol/ gözetim/denetimi olmaksızın yapılması düşünülemeyeceği kanaatine varıldığını, ayrıca 04.01.2017 tarihli tutanak içeriğinden çalışma esnasında ... taşeron firmasının da mahalde bulunduğu anlaşılmakla, hasar adresindeki çalışma davalı ... Genel Müdürlüğü'nün yüklenicisi şirket tarafından yapılmış olsa dahi gerek idarenin (...) gerekse idare tarafından görevlendirilen denetim görevlilerinin yüklenici şirket üzerinde denetim gözetim yetkisi olacağını, maddi hasar bedeli hesap çizelgesinden, davacı kurumca davalı şirketlerden hasara uğrayan 1x2000 mm2 XLPE kablosunda meydana gelen hasarın giderilmesi için malzeme(kablo, kablo eki), inşaat işleri ve işçilik bedeli talep edildiğini, öncelikle belirtmek gerekirse hasarlatılan kablo için kullanılan kablo ve ek mufu teknik anlamda mutlaka kullanılması gereken malzemeler olduğunu, hasar için talep edilen 545.000,00TL malzeme+işçilik bedeli kadri maruf bir değer olduğu şeklinde görüş sunmuşlardır. Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkin olup, davacının işletme ve bakım sorumluluğunda bulunan ... yeraltı güç kablosunda meydana gelen zararın davalılardan tahsili talep edilmiştir. Davanın kanuni dayanağı, Türk Borçlar Kanunu 49-76. Maddeleridir. Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” Türk Borçlar Kanunu 50. maddesi “Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.” Türk Borçlar Kanunu 52. maddesi “Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.” hükmü yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamından; 30/12/2016 tarihinde ... yeraltı güç kablosunun servis harici olması üzerine yapılan incelemelerde bir faz kablosunun 3 ayrı noktadan hasarlandığı, olayın akabinde tanzim olunan tutanak ve tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ile hasarın ... proje yatırımcıları olan davalı ... Yapı ve ... Yapı tarafından yağmur suyu ve atık suyu bacası yapımı işi sırasında meydana geldiğinin tespit edildiği, her ne kadar davalı tarafça hasarın kendileri tarafından meydana getirildiğinin ispatlanamadığı belirtilmiş ise de, arıza meydana gelen noktada 1 ay öncesinde ... firması tarafından kazı yapıldığına ilişkin olarak 04/01/2017 tarihinde tutanak tanzim edildiği, ... Genel Müdürlüğü tarafından yazılan 10/01/2018 tarihli yazı ile söz konusu hasarın ... İnşaat firmasınca yağmur suyu hattı ve çevre düzenlemesi çalışmasından kaynaklandığının bildirildiği anlaşılmakla mevcut hasardan davalıların sorumluluğu sübut bulmuştur. İstinaf ilamı akabinde dosyanın tevdi edildiği bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ile de davalılar ... Yapı ve ... Yapı'nın işe başlamadan önce alt yapı kazı müsaadesinin alınmadığı ve davalıların olayın meydana gelmesinde kusur oranlarının % 70 oranında olduğu, 04/01/2017 tarihli tutanak içeriğinden çalışma esnasında ... taşeron firmasının da mahalde bulunduğu, hasar adresindeki çalışmanın davalı ... 'nin yüklenicisi tarafından yapılmış olsa dahi gerek idarenin gerekse idare tarafından görevlendirilen denetim görevlilerinin yüklenici şirket üzerinde denetim ve gözetim yetkisi olacağı kanaatiyle davalı ...'nin % 30 oranında kusurlu olduğu sonucuna varmışlardır. Maddi hasar bedeli hesap çizelgesinden, davacı kurumca davalı şirketlerden hasara uğrayan 1x2000 mm2 XLPE kablosunda meydana gelen hasarın giderilmesi için malzeme(kablo, kablo eki), inşaat işleri ve işçilik bedeli talep edildiğini, öncelikle belirtmek gerekirse hasarlatılan kablo için kullanılan kablo ve eklerin teknik anlamda mutlaka kullanılması gereken malzemeler olduğunu, hasar için talep edilen 545.000,00TL malzeme+işçilik bedeli kadri maruf bir değer olduğu şeklinde görüş sunmuş oldukları anlaşılmakla açılan davanın kabulü ile 643.100,00-TL'nin 30/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,

1.643.100,00-TL'nin 30/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

2.Alınması gereken 43.930,161-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 11.011,23-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 32.918,94-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3.Dava ilk açılış harç gideri olan 11.047,23 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4.Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 14.468,20-TL ve değişik iş dosyası tespit masrafı 1.679,40-TL olmak üzere toplam 16.147,60-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 96.034,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6.Taraflarca dosyaya yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı ... ve ... yapı vekillerinin yüzüne karşı davalı ... vekilinin yokluğunda, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 20/12/2023 Başkan ...