9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/206 Esas - 2024/236
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
DAVALILAR ...
GEREKÇELİ KARARIN
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılardan ... adresinde, gerek kendi araçlarının, gerekse başkalarından kiraladığı araçların kiraya alınıp verilmesi işiyle uğraşmakta ve davacılardan ...tarafından temsil edilmektedir. Davacılardan ... ise başkalarına kiralanmak suretiyle gelir getirmesi için... plakalı aracını ...şirketine vermiş araç sahibi olduğunu, ... davalı ...ve yetkililerinin kiralama isteğini kabul etmeden evvel, öncelikle davalıların ...daki iş yerine giderek, ... Grup'un araç kiralama ve ekspertiz işi yapan ve 20’den fazla çalışanı olan düzenli bir şirket olduğunu, iş yoğunluğu nedeniyle bünyesinde daimi avukat ekibi dahi bulundurduğunu görmüş, şirket avukatı olan davalı ... ile de orada tanışmıştır. ...’nin iş hacmini ve ortamını gören ... buna güvenerek... ltd'ye ait ... plakalı ... plakalı .... aracı 1 Kasım 2020'den geçerli olmak üzere ....'ne kiraladığını, ...'ın 2020 yılı Aralık ayı ortalarında, aralık sonunda kira süresi bitecek olan her iki aracı, satmak istediğini ve Aralık sonu itibariyle iade edilmelerini talep etmesi üzerine, ...'da çok iyi bir çevreleri ve geniş bir müşteri kitleleri olduğunu, araçları kendilerinin de satabileceğini teklif etmişlerdir. İş ortamına, davalıların ikna edici beyanlarına ve arada bir avukatın da oluşuna güvenen ..., elinde satabileceği...'da bulunan üç araç daha olduğunu, şayet bu üç aracı da satabilirlerse kirada olan.... plakalı ... aracı satmasına gerek kalmayacağını ve onu teslim alarak kendisinin kullanacağını bildirmiştir. Bunun üzerine ... yetkilileri ...'a gelerek ...ile kirada ve.... araca 520.000 TL ve ... adına kayıtlı... araca 330.000 TL bedelle müşteri bulunması durumunda Av...ya vekalet gönderilmesi konusunda mutabık kalmış ve ... yetkilileri ...'daki araçla birlikte galeriye koymak üzere, ...'daki 3 aracı da, .... 'daki şirket adresinden teslim alıp .... 'ya götürdüklerini, davalılar kısa süre sonra ...’ı arayarak ... plakalı araçlara müşteri çıktığını, Av. ...’ya vekalet göndermesi halinde satış işlemini hemen gerçekleştirebileceklerini söylediklerini, bunun üzerine ... plakalı araç için... tarafından... Noterliği’nde 24.12.2020 tarih ve ... sayı ile, ... için de ... tarafından ...sayı ile, AV....ya (.... arşivinden teslim alınmak üzere) vekaletname düzenlendiğini, ... çalışanı ve aynı iş yerinde Av. ...’nın yardımcısı/stayeri olan...'ün, birlikte çalıştığı Av. ... ile iş birliği içinde hareket ettiği ve gerçekte alıcı olmadığı ve bundan dolayı ödemiş olduğu herhangi bir bedel olmadığı halde, iki aracı üzerine alarak daha sonra başkalarına satması eyleminde, vekalet görevinin kötüye kullanıldığını bilerek hareket ettiğini, bu olay dolayısıyla devri yapan vekil, vekili ve kendisini istihdam etmiş ve yönlendirmiş olan ... Şirketi’ ve onun yetkilileri .... ’la birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, .. ve onun yetkilileri olan ...zarar verici eyleme iştirak etmiş ve işlemi gerçek anlamda çekip çevirmiş kişiler olarak sorumlu olmalarının yanında, kendi personelleri durumundaki devir eden ve devir alanlar vasıtasıyla verdikleri zararı ayrıca yüklenmiş ve ödemeyi taahhüt etmiş olmaları sebebiyle, bu taahhütlerinin gereği olarak doğrudan akdi olarak da sorumlu olduklarını bu nedenlerle davanın kabulüne, arabulucuya başvuru tarihi 19.01.2022 itibariyle 2.729.948 TL tutarındaki zarardan, arabulucuya başvurudan sonra yapılan 910.000 TL kısmi ödeme düşüldükten sonraki bakiye 1.819.948 TL zarardan; ... plakalı araca isabet eden 450.000 TL'nın arabulucuya başvuru tarihi olan 19.1.2022'den itibaren işleyecek ticari avans faizi, yargı gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılar ...den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ...'ye ödenmesine,...plakalı araca isabet eden 750.000 TL'nın arabulucuya başvuru tarihi olan 19.1.2022'den itibaren işleyecek ticari avans faizi, yargı gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılar ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ne ödenmesine, ... plakalı araca isabet eden 175.000 TL'nın arabulucuya başvuru tarihi olan 19.1.2022'den itibaren işleyecek ticari avans faizi, yargı gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılar ...plakalı araca isabet eden 444.948 TL'nın arabulucuya başvuru tarihi olan 19.1.2022'den itibaren işleyecek ticari avans faizi, yargı gideri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalılar .....dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı... Şti.'ye ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı... vekili cevap dilekçesinde özetle; ..., kendisinin ve eşi diğer davalı...'un kullanmakta olduğu dava konusu ...plakalı araçları müvekkilin kendi üstüne almasını söylediğini, müvekkilinin nedenini sorduğunda ise araçları üçüncü kişiye devredeceğini, devir tarihinde işleri dolayısıyla .... dışında olabileceğini, bu nedenle kendisinin yokluğunda araç devir işlemlerini müvekkilin gerçekleştirmesi gerektiğini söylediğini, müvekkil her ne kadar Av. ...nın yanında staj yapmakta ise de şirketin patronu olan davalının verdiği iş ve işlemleri de yine davalı Av. ...'nın bilgisi dahilinde olduğundan gerçekleştirmekte sakınca görmediğini, müvekkilin devir işlemini kabul etmesi ve altında bir kötülük aramamasının bir diğer nedeni ise müvekkili babasının ...'ta jandarma olarak görev yaptığı zamanlardan davalı ...u tanıyor olması ve bu nedenle davalılara güven duyduğunu, müvekkilinin devirler gerçekleştiği sırada .....'nın yanında staj yapmakta dolayısıyla davalılar ile birlikte iş ve işlemleri yürütmekte olduklarını, işbu durumda müvekkilin işverenlerin talimatlarıyla bağlı olduğu da unutulmaması gerektiğini, ayrıca Türk Borçlar Kanunu Madde 66'ya göre "Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür" ibaresi yer aldığını, müvekkilin dava dilekçesinde geçen olayda herhangi mesnetsiz davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekillik ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş ve savunmuştur.
CEVAP
Davalılardan... Müşterek vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin davacılardan araç kiralamadığını, davacıların müvekkili şirkete %10 ortak olmak için ... plakalı araçları müvekkiline vermeyi taahhüt ettiklerini bu amaçla Av. ...'ya vekalet gönderdiklerini ancak anılan şahsın araçları satmasına ve müvekkillerin avukatına olmasına karşın bedelini müvekkillerine ödemediğini,
Oysaki davacılardan ...la yapılan anlaşma kapsamında ... ilinde bir ofis açılarak adi ortaklık yoluna gidildiğini, davacının para yerine ... plaka sayılı araçların satılıp elde edilen gelirin ortaklık yapısı içinde müvekkillerine verilmesi için teklifte bulunulduğunu, müvekkillerinde kiralık bulunan ... plakalı aracın kendisine iade edilmesine, kendi firmasına ait olan ...plakalı aracın da vekalet ile 520.000,00 TL bedel ile müvekkillerinden ...'ye verilmesine, bu aracın bedelinin adi ortaklık yapısına dahil edilmesine karar verildiğini, Araçların bu nedenle müvekkillerine verilmiş olup, araç bedellerinin...tarafından taraflarına ödenmediği gibi ...ın araçları devrettiği ...ın stajyeri olup, müvekkili çalışanı olmadığını, ...tarafından satılan araçların bedellerinin bir kısmının müvekkillerine ödendiğini, konunun ... ile paylaşıldığını ve ticaretin sonlandırıldığını, davacılara ait satılan araçlar nedeniyle 1.400.000,00 TL tutarında araç satış senetleri düzenlenerek beyan ve kabul edilen tarihlerde 29.163,00TL fazladan olmak üzere 1.429.163,00 TL ödeme yapıldığını, sonuç itibariyle ticari ilişkinin senet ile araç satışı işlemine ilişkin olup, yapılan ödemelere karşılık senetler iade edilmediği için müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek, müvekkilleri aleyhine açılan davanın reddine, 415.000,00 TL ve 650.000,00 TL bedelli çeklerin taraflarına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
İade istemi ile ilgili, usulünce harç ikmal edilmek suretiyle açılmış bir dava mevcut değildir.
CEVAP
Diğer davalılara usulünce tebligat yapılmasına karşın cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE
Dava, dava dilekçesinde ayrıntılı olarak belirtilen iddialara dayalı olarak, başlangıçta bir kısım davalılara kiralanan araçların satışı konusunda davacıların ikna olunduğu, ancak satış sonrası bedelin tam olarak kendilerine ödenmediği iddiasına dayalı olarak, eksik ödenen tutarın ve oluştuğu iddia edilen zararın tahsili istemine ilişkindir. Dava dilekçesinde, arabuluculuğa başvuru sonrasında taraflarına 910.000,00 TL ödendiği belirtilerek bakiye 1.819.948,00 TL'nin, davalılardan, yol açtıkları zarar miktarı da belirlenerek farklı tutarlarda istenmektedir. Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sadece....müşterek vekili tarafından verilmiştir. Yetki itirazı,...vekilince, araç devir işlemlerinin ...'da gerçekleştirilmesi ve müvekkili dahil tüm davalıların yerleşim yerinin ... olması gerekçe gösterilerek ileri sürülmüştür. ... Mahkemesince 07/07/2023 tarihinde, sözleşmelerin ifa yerinin .... olduğu tespiti yapılarak, ayrıca davalıların adresinin .... olduğu gerekçesiyle yetki itirazı kabul edilerek dava dilekçesinin yetkisizlik nedeni ile reddine karar verilmiş ve alınan kararın kesinleşmesi üzerinde dosya Mahkememize intikal etmiştir. Davalılardan ...., cevap dilekçesindeki açıklamaya göre, davalılardan Av....'nın stajyeri olup, onun verdiği talimat üzerine ...plaka sayılı araçları üzerine alarak başkalarına sattığı anlaşılmaktadır.
Davada, alacak istemi için birden çok neden gösterilmiş ve esasında davalılar arasında da zorunlu dava arkadaşlığı olmadığı anlaşılmakta olup, alacağı dayanak esas neden, davacıların aynı zamanda avukat olan davalılardan ...'ya, kendilerine ait araçların satışı için verilen vekalet sonrasında gerçekleştirilen satıştan elde edilen paranın taraflarına ödenmediği iddiasına dayalı olarak, arabuluculuk aşaması dahil, yapılan ödemenin mahsubu sonrasında bakiye alacağın, bu davanın yanı sıra diğer davalılarla işbirliği içerisinde zararın oluşuna yol açıldığı iddiasına dayalı olarak tahsili istemine ilişkindir.
Yani, esas olarak dava, vekalet sözleşmesinden kaynaklanacak alacak istemine ilişkindir.
HMK'nın 6.maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı kanunun 10.maddesinde sözleşmeden doğan davalar için sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Yine TBK'nın 89.maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının bulunduğu yer mahkemesinde yetkilidir. Bu nedenlerle dava, davacının seçimine göre, hem genel hem de özel mahkemede açılabilir.
TBK'nın 89.maddesi gereğince, vekalet sözleşmesinden doğan para alacağının tahsili amacıyla açılan mevcut davada, davacılardan ...ın ikamet adresi olan ... Mahkemesinden açılabilir. Davalılardan ...ün ikametgah adresi...ilçesi olmakla anılan ilçe adliye olarak .... Adliyesine değil, ...İlçesinde bulunan...ne bağlı olup davalı vekili müvekkilinin ikametgah adresine göre dahi doğru yetkili mahkemeyi bildirmediği için, yetki itirazı bu anlamda da geçerli değildir. Yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle,...Mahkemesinin yetkisizlik kararı haklı görülmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HMK'nın 114-115 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,
Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
Yetkili ve görevli Mahkemenin ...Mahkemesi olduğuna,
Dava dosyasının karar kesinleştiğinde re'sen görevli ve yetkili .... Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
Ancak daha önce .... tarafından yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderildiğinden,mahkemeler arasında çıkan bu uyuşmazlığın giderilmesi için dosyanın, HMK.m.21/c uyarınca, karar kesinleştiğinde, ... İlgili Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE,
Görevli ve yetkili mahkemeye dava dosyası gönderilir ise yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine, Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliğiyle karar verildi.26/03/2024 Başkan ... ¸ Üye ... ¸ Üye ... ¸ Katip ... ¸