7. Hukuk Dairesi
7. Hukuk Dairesi 2022/5115 E. , 2023/5621 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ferizli Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... ile davalı ... vasisi ve dahili davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vasisinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... ve dahili davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların babaları ... ...'den kalma 104 ada 14 parsel sayılı taşınmazın davalılar tarafından murisin vefatından beri kullanıldığını belirterek el atmanın önlenmesini, toplanan ve davacıya ödenmeyen fındık bedelleri için geriye dönük beş yıllık şimdilik toplam 5.000,00 TL ecrimisil bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ..., ... ve ... ayrı ayrı cevap dilekçelerinde davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın elbirliği mülkiyeti hâlinde davacı ile davalılar adına tapuda kayıtlı olduğu, davacının dava konusu taşınmazla ilgili yasal olarak payı olmasına rağmen davalılar arasındaki paylaşıma dahil edilmediği ve sadece davalılar tarafından taksim edilerek kullanıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmazdaki davacının miras hissesine yapılan müdahalenin men'ine, davacının payına göre toplam 24.148,06 TL ecrimisil bedelinin dava tarihi olan 14.11,2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve dahili davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ... istinaf dilekçesinde; davaya konu taşınmazın 2013 yılında intikal edilmiş olduğunu, davacının kendi tapusunu aldığı 2018 yılına kadar hiçbir itirazda bulunmadığını, kötü niyetli olduğunu, fındıkların yetiştirilmesinde payı olmayan davacının sebepsiz zenginleşeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Dahili davalılar ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde, müvekkillerinin murisinin hissesinin 2/5 yani 7984,47 m² olduğunu ve kullanılan yerin 6479 m² olması nedeniyle, payına karşılık yerden daha az yer kullandığını, davacı ve davalıların murisi ... ...'in 2002'de ölümü sonrası davacı ile sözlü anlaşma yapıldığını ve müvekkillerinin kullanımının 2002 yılından beri devam ettiğini, davacının bu zamana kadar sessiz kalmasının müvekkillerinin haksız kullanımının olmadığını gösterdiğini, ecrimisile ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiği hâlde tüm davalılardan tahsiline karar verilmesinin de hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile muris ... ...'in 11.03.2002 tarihinde vefat ettiği, geriye mirasçı olarak bu davanın taraflarını ve dava dışı ... Soykan'ı mirasçı olarak bıraktığı, her ne kadar davacıya taksimle başka bir yer verildiği belirtilmiş ise de taksimin ispat edilemediği, taşınmazın hâlen davacı adına 1/5 oranında tapulu olduğu, gerek davalıların beyanı gerekse tanık beyanlarına göre taşınmazı davalıların kullandığı ve davacının payına karşılık dava konusu taşınmazda bir yer kullanmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının usule uygun olduğu; ancak Mahkemece harç hesabı ve vekâlet ücretinin hatalı yapıldığı gerekçesiyle davalı ... vasisinin istinaf itirazının HMK'nın 352/(1)-c maddesi uyarınca süre yönünden reddine, davalılar ..., ... ve ... vekilinin ve davalı ...'in istinaf talebinin açıklanan yönlerden kabulüne; sair istinaf itirazlarının reddine; Ferizli Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/221 Esas ve 2021/259 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 nci maddesi gereği kaldırılarak, yeniden hüküm kurulması suretiyle davanın kabulü ile; dava konusu Sakarya ili, Ferizli ilçesi, Abdürrezzak Mahallesi, 104 ada 14 parsel sayılı taşınmazdaki davacının miras hissesine yapılan müdahalenin men'ine, davacının payına göre toplam 24.148,06 TL ecrimisil bedelinin dava tarihi olan 14.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar ..., ...
ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri İstinaf başvuru dilekçesindeki sebepler ile hüküm temyiz edilmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, paydaşlar arası müdahalenin men'i ve ecrimisil istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan payına vaki el atmanın önlenilmesini her zaman isteyebilir. Hatta elbirliği mülkiyetinde dahi paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan ... başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine el atmanın önlenilmesi davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı veya kullanabileceği bir kısım yer varsa açacağı el atmanın önlenilmesi davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre, payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu el atmanın önlenilmesi davası ile değil, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir.
Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, hak sahibinin, hak sahibi olmayan kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen ... bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden ... normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan olumlu zarar ile kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ve malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).
25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar.
Hemen belirtelim ki, ecrimisil hesabı uzmanlık gerektiren bir husus olup, taşınmazın niteliğine uygun bilirkişi marifetiyle keşif ve inceleme yapılarak ve taleple bağlı kalınarak haksız işgal tazminatı miktarı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporu, somut bilgi ve belgeye dayanmalı, tarafların ve hâkimin denetimine açık olmalı ve değerlendirmenin gerekçelerinin bilimsel verilere uygun şekilde HMK'nın 266 ncı vd. maddelerine uygun olarak açıklanması gereklidir.
Bu nedenle, özellikle tarım arazilerin haksız kullanımı nedeniyle ürün esasına göre talep varsa, bu konudaki resmî veriler getirtilmeli, taşınmazın bulunduğu bölgede ekilen tarım ürünlerinin neler olduğu tarım il veya ilçe müdürlüğünden sorulmalı, ekildiği bildirilen ürünlerin ecrimisil talep edilen yıllara göre birim fiyatları ve dekara verim değerleri, hal müdürlüğünden ilgili dönem için birim fiyatlar getirtilmeli, bölgede münavebeli ekim yapılıp yapılmadığı, taşınmazın nadasa bırakılıp bırakılmadığı tespit edilmelidir.
3.Değerlendirme
Bilindiği üzere; ecrimisil, diğer bir deyişle işgal tazminatı, kayıt malikinin, kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir bedeldir. Somut olayda; tarafların murisi 2002 yılında ölmüş olup dava tarihine kadar davacının davalıların kullanımına karşı çıkmadığı, taşınmazın ... yıllardır davalılar tarafından kullanıldığı, herhangi bir dava açılmadığı, ihtarat gönderilmediği anlaşılmakla, davacının, davalıların kullanımına murisin ölümünden itibaren muvafakat ettiği ve bu muvafakatın eldeki davayı açmakla geri alındığı, farklı bir ifadeyle dava konusu taşınmazı davalıların ... süreli kullanımının iyi niyetli olduğu ve ecrimisilin yasal koşullarının oluşmadığı gözetilerek ecrimisil talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.11.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.