12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince, haciz mahallinin borçlunun ticaret sicil adresi olması ve ödeme emrinin haciz mahallinde tebliğ edilmesi karşısında mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı yararına olduğu, borçlu ile davacı 3. kişi arasında organik bağ bulunduğu, faaliyet alanlarının aynı olduğu ,davacının istihkak iddiasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, borçlu ... Giyim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 10.02.2016 tarihinde tasfiye sonunda ticaret sicilinden terkin olduğu, 16.02.2016 tarihinde bu hususun Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği, borçlu şirket hakkındaki haczin bu tarihten sonra 28.11.2018 tarihinde uygulandığı, borçlu şirket ihya edilmeden yapılan takip işlemlernini geçersiz ve yok hükmünde olduğu, borçlu şirket bakımından dava tarihinde geçerli bir haciz bulunmadığı gerekçesi ile başvurunun kısmen kabulü ile davanın ön koşul yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, 6102 sayılı Kanun'un 643 üncü maddesi gereğince sona eren limited şirketin tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. 6102 sayılı Kanun'un 533 üncü maddesi gereğince sona eren anonim şirket, tasfiye hâline gelir; tasfiye hâlindeki şirket pay sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve ticaret unvanını “tasfiye hâlinde” ibaresi eklenmiş olarak kullanır. Tasfiye ise anonim şirketin malvarlığının nakde dönüştürülmesi, alacakların tahsil edilip borçların ödenmesi ve varsa kalanın kural olarak ortaklara dağıtılmasını ifade eder. Bu işlemlerin kesin olarak sonuçlandırılmasıyla tasfiye tamamlanır. Tasfiye işlerinin tamamlanması için zorunlu olduğundan, sona eren şirketin tüzel kişiliği ve hak ehliyeti tasfiye sürecinde de devam eder. Ancak tasfiye işlerinin tamamlanması, ticaret siciline kayıtla tüzel kişilik kazanan anonim/limited şirketin ortadan kalkması için gerekli olsa da yeterli değildir. Başka bir deyişle anonim şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi için 6102 sayılı Kanun'un 545/1 maddesi gereğince tasfiyenin tamamlanmasından sonra tasfiye memurları, şeklen var olan durumun ortadan kalkması amacıyla ticaret unvanının ticaret sicilinden silinmesini talep etmesi ve bu istemin kabul edilerek silinmenin tescil edilmesi gerekmektedir. Ticaret unvanının ticaret sicilinden silinmesiyle birlikte anonim şirketin tüzel kişiliği ortadan kalkar, şirket hukuki varlığını ve hak ehliyetini kaybeder (Ünal Tekinalp: Sermaye Ortaklıklarının Yeni Hukuku, 4. Baskı, İstanbul, 2015, s. 192).

Görüldüğü üzere bir anonim şirketin sona ermesiyle hukuki varlığının tamamen ortadan kalkmasını ifade eden tüzel kişiliğinin sona ermesi birbirinden tamamen farklı durumlardır. Sona ererek tasfiye hâline gelen ve tasfiye işlemleri eksiksiz bir şekilde tamamlanan şirketin tüzel kişiliğinin sona erebilmesi için ayrıca ticaret sicilinden de silinmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle anonim şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinden bahsedebilmemiz için hem tasfiye işlemlerinin eksiksiz olarak tamamlanması hem de hukuk güvenliğinin sağlanması açısından ticaret sicilinden silinmesi ve bu iki durumun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Dolayısıyla mal varlığı olmayan veya tasfiyesi eksiksiz tamamlanan bir anonim şirket ticaret sicilinden terkin edilmemişse tüzel kişi olarak varlığını devam ettirir (Asuman Yılmaz: Türk Ticaret Kanununa ... Anonim ve Limited Şirketlerde Ek Tasfiye, BATİDER, 2016, C. XXXII, S. 2, s. 154).

Dolayısıyla, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi, bir anonim şirketin tüzel kişiliğinin sona ermesi için hem tasfiye işlemlerinin eksiksiz olarak tamamlanmasının hem de ticaret sicilinden silinmesinin birlikte gerçekleşmesi gerektiğini göstermektedir. (Hukuk Genel Kurulunun 13.12.2023 tarih, 2023/11-340 Esas, 2023/1236 Karar)

Somut olayda, ticaret sicil kayıtlarına ... 10.2.2016 tarihinde borçlu ... Giyim Tekstil San. Tic. Ltd. Şti hakkında tasfiyenin sonuçlandırıldığı, bu hususunda 16.02.2016 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen açıklamalara ..., tüzel kişiliğin sona ermesi için hem tasfiye işlemlerinin eksiksiz olarak tamamlanmasının hem de ticaret sicilinden silinmesinin birlikte gerçekleşmesi gerektiği, ticaret sicil kayıtlarına ... borçlu şirketin tasfiye işlemleri tamamlanmakla birlikte şirketin terkin edilmediği, buna ilişkin ticaret sicil gazetesinde ilan bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda, borçlu şirketin tüzel kişi olarak varlığını devam ettirdiğinin kabulü gerekir. O halde, işin esasına girilerek, bir karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde davanın usulden reddi hatalı olmuştur.