Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2018/438 E.  ,  2023/2795 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

Sanayi A.Ş.

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: "… Mahallesi, … Caddesi, No:… Yenimahalle/ANKARA" adresinde … tarih ve … sayılı bayilik lisansı kapsamında faaliyet gösteren davacı şirketin, lisansın verdiği haklar dışında faaliyet göstererek yeniden satış amaçlı akaryakıt sattığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanun'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinin 2 numaralı alt bendi ve aynı fıkranın (f) bendi uyarınca 70.000,00-TL idarî para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ihbar üzerine 02/09/2013 tarihinde kolluk görevlilerince davacı şirketin dağıtıcısı … Petrolcülük A.Ş.'den teslim aldığı akaryakıtı taşıyan … plakalı tankerin takibe alındığı, söz konusu tankerin gün içerisinde MMG Petrol Dağıtım ve Pazarlama İç ve Dış Ticaret A.Ş'nin bayisi olan … Petrol Ürünleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. ile … Akaryakıt Ürünleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ne ait akaryakıt istasyonlarına giderek akaryakıt boşalttığı, suç üstü yapılması üzerine araç şoförü E.D. tarafından da … Petrol'e 10.000 litre akaryakıtın boşaltıldığının kabul edildiği anlaşıldığından, sadece kullanıcılara akaryakıt satışı yapmasına izin verilmesine karşın, yeniden satış amaçlı akaryakıt satışı yapıldığından bahisle davacı şirkete idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davadan feragat hakkında karar verilebilmesini teminen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 310. maddesine 7251 sayılı Kanun'la eklenen üçüncü fıkra uyarınca dosyanın Mahkemesine gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle atıfta bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceğini kurala bağlayan 310. maddesine, 28/07/2020 tarih ve 31199 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle birinci fıkradan sonra gelmek üzere iki yeni fıkra eklenmiştir. Hükmün verilmesinden sonra, ancak dosyanın kanun yolu incelemesine gönderilmesinden önce davadan feragat edilmesine ilişkin ikinci fıkrada, "Feragat veya kabul, hükmün verilmesinden sonra yapılmışsa, taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, dosya kanun yolu incelemesine gönderilmez ve ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek karar verilir."; dosyanın kanun yolu incelemesine gönderilmesinden sonra davadan feragat edilmesine ilişkin üçüncü fıkrada ise, "Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir." kuralına yer verilmiştir.

Değişikliğe ilişkin gerekçede; "... Maddeye eklenen ikinci fıkrada feragat veya kabulün, ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince hükmün verilmesinden, bir başka ifadeyle anılan mahkemelerin dosyadan el çekmelerinden sonra yapılması hâli düzenlenmektedir. Bu durumda hüküm aleyhine taraflarca kanun yoluna başvurulmuş olsa dahi, hükmü veren ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesince feragat veya kabul doğrultusunda ek bir karar verileceği ve dosyanın kanun yolu incelemesi için ilgili merciye gönderilmeyeceği hüküm altına alınmaktadır. Maddeye eklenen üçüncü fıkrada ise, feragat veya kabulün dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılması hâlinde Yargıtay'ın temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye göndermesi gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Düzenlemeyle, mevcut hükümden kaynaklanan ve feragat veya kabulün hükmün verilmesinden sonra gerçekleşmesi hâlinde yapılan farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Yargıtay'ın, davaya son veren taraf işlemleri olan feragat ve kabulün kanun yolu süresi içinde yapılması hâlinde, hükmü veren mahkemenin davadan el çekmiş olması sebebiyle dava hakkında bir karar veremeyeceği, dosyanın temyiz incelemesi için Yargıtay'a gönderilmesi gerektiği şeklindeki içtihadı ile feragat veya kabulün dosya Yargıtay'da iken yapılması hâlinde kararın bozularak gerekli kararın verilmesi için dosyanın hükmü veren mahkemeye gönderilmesi yönündeki içtihadından kaynaklanan usul ekonomisine aykırılığın da önüne geçilmesi hedeflenmektedir." açıklaması yer almıştır. 12/03/2023 tarih ve 32130 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un ''Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklar'' başlıklı 3. maddesinin onuncu fıkrasında, ''Bu madde hükmünden yararlanılması için madde kapsamına giren alacaklara karşı dava açılmaması, açılmış davalardan vazgeçilmesi ve kanun yollarına başvurulmaması şarttır.''; ''Ortak Hükümler'' başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ''Bu Kanunun ilgili maddelerindeki başvuru ve ödeme süresine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idareye başvuruda bulunmaları şarttır.'' kuralına yer verilmiştir. 7440 sayılı Kanun'un uygulanmasına ilişkin 25/03/2023 tarih ve 32143 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 sayılı Kanun Genel Tebliği'n ''A) Başvuru Süresi ve Şekli'' başlıklı kısmın ''ii) İdari para cezaları" kısmında, "7440 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen ve idari yaptırım kararlarına karşı dava açma süresi geçmemiş veya dava açılmış idari para cezalarına ilişkin hükümden yararlanmak isteyen borçluların, Kanunun 9 uncu maddesinin on üçüncü fıkrasının (b) bendinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, idari para cezasını veren idarelere başvuruda bulunmaları ve 3 üncü madde kapsamında Kanun hükmünden yararlanmak istediklerini ve dava açmayacaklarını veya açılmış davadan vazgeçtiklerini belirtir bu Tebliğ ekinde yer alan durumlarına uygun dilekçeyi (Ek:3/D-1, 3/D-2, 3/D-3) 3 örnek hazırlayarak 31/5/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) ilgili idarelere vermek suretiyle başvurmaları uygun görülmüştür. ... Ayrıca, ihtilaf konusu olan idari para cezalarına ilişkin davadan vazgeçme dilekçelerini alan bu idarelerce dilekçelerin alındığı tarih ilgili yargı merciine verildiği tarih sayılarak dilekçeler ilgili yargı merciine derhal gönderilecektir.'' düzenlemesi yer almaktadır.

Bu kanunî düzenlemeler uyarınca, davadan feragat istemi henüz dosya kanun yolu incelemesine gönderilmeden yapılmış ise dosyanın temyiz veya istinaf merciine gönderilmemesi ve hükmü veren mahkemece feragat hakkında ek bir karar verilmesi; öte yandan, dosya kanun yolu incelemesine gönderildikten sonra davadan feragat edilmesi hâlinde ise dosyanın temyiz merciince temyiz incelemesi yapılmaksızın feragat hakkında ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderilmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce istinaf başvurusu karara bağlandıktan ve dosya temyiz incelemesi için Danıştay'a gönderildikten sonra davacı tarafından davalı idareye hitaben verilmiş olan 12/05/2023 tarihli dilekçe ile 7440 sayılı Kanun'dan faydalanmak üzere başvuruda bulunduğu ve işbu davadan feragat ettiğini belirttiği, davalı idare tarafından ise 16/05/2023 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile davacının davadan feragat ettiğinin bildirildiği anlaşıldığından, anılan dilekçe uyarınca Mahkemece davadan feragat talebi değerlendirilerek ek bir karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle; davacının davadan feragata ilişkin dilekçesi uyarınca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 310. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, gerekli değerlendirme yapıldıktan sonra ek bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine; anılan madde uyarınca temyiz incelemesi yapılmadığından temyiz aşamasında yatırılan toplam …-TL harcın istemi hâlinde davacıya iadesine, 31/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.