4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/09/2023 tarih ve 2023/381 Esas, 2023/688 Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine Mahkememize tevdi edilen, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında ticari ilişki olduğu, son yapılan ticari iş sonrası müvekkilinin 08.11.2021 tarihli faturayı keserek davalı şirkete ilettiğini, davalı şirketin ilgili faturayı ticari defterlerine işlettiğini, daha sonrasında davalı şirketin ekonomik durumunun sıkıntılı olduğunu , ödemelerin ileri vadeli yapılabileceğini müvekkili şirkete beyan ettiğini, müvekkilinin şirkette uzun yılların verdiği ticari güvene dayanarak ödeme için beklediğini, sürenin uzaması nedeniyle davalı şirketten en azından fatura bedelinin kısmı bedelinin karşılanması için 25.03.2022 keşide tarihli 60.000 TL değerinde bir adet çek aldıklarını, davalı tarafın acil paraya ihtiyacı olması sebebiyle elinde bulunan çeki ... Şirketine ciro ederek alacağına kavuştuğunu, elindeki faturaya dayanan kalan bakiye bedel için ...

16.İcra Dairesinde ...esas numarası ile icra takibine geçildiğini, davalı tarafından yetkisizlik itirazı yapılarak dosyanın ...

37.İcra dairesine gönderildiğini ve ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icraya başlandığını, yapılan icra takibine itiraz edildiğini, mevcut itirazın kendilerine tebliğ edilmediğini açıklanan nedenlerle İstanbul 37. İcra Müdürlüğünün 2022/21149 esas numaralı dosyasına yapılan itirazın iptaline, yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle alacağın %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/09/2023 tarih ve ... Esas, ...Karar sayılı "Dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemesi Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE," dair karar verildiği, dosyanın ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına tevzi edildiği görülmüştür.

Dava dosyasının, ...

13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/01/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile "dosyanın gönderme kararı veren ...3. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine" kararı verildiği ve dosyanın ...

3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasına tevzi edildiği görülmüştür. Dava dosyasının, ...3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/09/2023 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile "Mahkememizin YETKİSİZLİĞİ sebebiyle davanın usulden REDDİNE" kararı verildiği ve dosyanın Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmaktadır.

Dava, faturaya dayalı takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19. maddesi şöyledir: “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” 6100 sayılı Kanun'un “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi şöyledir: “Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un "İfa yeri" başlıklı 89.maddesi ise "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;

1.Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,

2.Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,

3.Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir" şeklindedir.

Yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer (Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin 10/04/2023 tarih, 2022/16524 Esas ve 2023/3600 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, uyuşmazlığın para alacağından kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, HMK kapsamında kesin yetki kuralının geçerli olduğu davalardan olmadığı, TBK’nın 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda borcun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiği, genel yetkinin yanı sıra alacaklının bulunduğu yer mahkemelerinin ve icra dairelerinin de yetkili olacağı, itirazın iptali davalarında icra takibinin başlatıldığı yerdeki mahkemelerin yetkili olduğuna dair herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmadığı, davacının dava dilekçesinde açıkça seçimlik yetkisini kullanarak seçimlik mahkemelerden biri olan ... Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açtığı, davacı tarafça yetkisiz mahkemede dava açılmadığından seçimlik yetkinin davalı tarafa geçmesinin mümkün olmadığı, bu durumda, alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu ...

3.Asliye Ticaret Mahkemesinin işbu davaya bakmakla yetkili olduğu anlaşıldığından Mahkememizce karşı yetkisizlik kararı verilerek dosyanın olumsuz yetki uyuşmazlığın çözümü için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

1.HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(ç). Maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden REDDİNE, mahkememizin karşı YETKİSİZLİĞİNE,

2.HMK'nun 20/1. Maddesi gereğince iş bu kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı olması nedeniyle merci tayini için HMK'nun 22/2. Maddesi uyarınca dava dosyasının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,

3.HMK'nun 20/1. maddesi gereğince ...

3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ilişkin merci tayini kararı verilmesi halinde, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini istemesi halinde dosyanın yetkili ...

3.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini istememesi durumunda HMK'nun 331/2. maddesi gereğince talep halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine,

4.HMK'nun 331/2. maddesi gereğince davaya yetkili mahkemede devam edilmesi halinde harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin yetkili mahkemede değerlendirilerek hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.02/04/2024