5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline davalı tarafından KDV dahil 129.800,00-TL bedel ile 100 mm çapında ------ satılmış olduğu ancak satılan makinenin sözleşme kapsamında belirtilen ve vaat edilmiş olan teknik özelliklerde olmadığı ve ayıplı olduğu, ayıplar ile ilgili detayların davalı ile telefon ve mail yoluyla paylaşılmış olduğunu ancak sorunun çözülmemiş olduğunu, üstelik müvekkilinin bu süreçte 5.000,00-TL ekstra masraf yapmış olduğunu, makinede ayıbın halen devam ettiğini, makinenin kullanılamamasından kaynaklı müvekkilinin emek ve sarf malzemesi kaybının bulunduğunu, bu kapsamda noter kanalı ile davalıya ihtarname gönderilmiş olduğunu ancak çözüm bulunamadığını, söz konusu makinede Makine Mühendisi kanalı ile alınan raporda pres makinesinde ayıp bulunduğu tespitlerinin yapılmış olduğunu, tüm bu nedenler ile şimdilik 15.000,00-TL'nin ticari faizi ile birlikte tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH DİLEKÇESİ:Davacı vekili 06.11.2023 tarihli dilekçesi ile; HMK M.107 uyarınca anılan bilirkişi raporu doğrultusunda, dava değerinin artırımı yoluna gidilerek öncelikle dava konusu ayıplı hidrolik presin davalı tarafça ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini, bu talebinin kabul edilmesi halinde ve misli mal tarafına teslim edildiğinde, müvekkilinin elindeki ayıplı hidrolik presi davalıya iadeye hazır olduğunu ve bu hali ile davalıya teslimine karar verilmesini, ayıpsız misliyle değişim talebi reddedilecek olması halinde bilirkişi raporunda belirlenen 129.800,00-TL'nin, davalıya ayıp ihbarının tebliğ edildiği 22.06.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ürünü ustaları ile birlikte gelip teslim almış olduklarını, davacının esas sorununun bu presin kendilerine yetmemiş olduğu için değiştirmek istediklerini, daha büyük prese ihtiyaçlarının olduğunu, davacının ürünü on üç ay kullandıktan sonra iade etmek istediklerini, fatura tarihinin 15.05.2019 tarihi olduğunu ve ilk servis talebinin 16.10.2020 tarihi olduğunu, davacı işyerine gidildiğinde limitlerin dışında basınç uygulaması sonucu manometre patlaması oluşmuş olduğunu ve parça değişimi yapıldığını ayrıca flanşlardan yağ sızdırdığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının her kalıba göre kanal açılmasını istediğini bu hususun mümkün olmadığını, bu sorunun ancak yeni bir pres ile çözülebileceğini ayrıca davacının makineye müdahale ederek elektrik panosuna müdahale edildiğini ve makinaya pedal konulmuş olduğunu, teknik servis elemanı -----------------tarafından prese harici pedal ilavesi sonucunda teknik hata oluştuğunu ayrıca ışık bariyerleri üzerine bant yapıştırılmış olması nedeni ile fonksiyonunun yitirmiş olduğu ve presin arızalandığı tespitinin yapılmış olduğu tespitinin yapılmış olduğu, tüm bu nedenler ile davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE; Dava, eser sözleşmesine konu malın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak açılan, ayıbın giderilmesi bedelinin tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.

Davacı vekili; davalı tarafından satılan 100 mm çapında ---------makinesinin, sözleşme kapsamında belirtilen ve vaat edilmiş olan teknik özelliklerde olmadığı ve ayıplı olduğunu, makinenin çalıştırılabilmesi için masraf yapılması gerektiğini beyan ederek zararlarının tazminini dava ve talep etmiş; davalı vekili ise; davacının esasen bu pres makinesinin kendisine yetmemesinden ötürü değiştirmek istediğini, kendilerinin ayıplı bir mal teslimi yapmadıklarını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış, yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasına geçilmiş, yerinde inceleme yetkisi verilerek alınan bilirkişi raporunun yetersiz olması ve taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmaması dikkate alınarak makine başında keşif yapılmış, bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Dava konusu uyuşmazlığın; davacı ile davalı arasındaki satış-eser sözleşmesine konu makinenin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ifa varsa, bundan kaynaklı zarar oluşup oluşmadığı, davacının tamir bedeli talep edip edemeyeceği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.Keşif sonucu düzenlenen teknik bilirkişinin tarihli raporunda özetle; ------------- maddesinde açıkça belirtildiği üzere, 2006 yılından sonra üretilen------ standartlarına uygun değilse ve ----- yoksa ------ satılamayacağı; dava konusu ------ kapasiteli, etiketine göre 14.06.2019 tarihinde kurulmuş hidrolik presin ---- standartlarına göre üretilmediği için ----gereğince ------satılamayacağı; dava konusu ---- olduğu ve söz konusu bedelin ---- yılı itibariyle ---- standartlarına uygun üretilmiş, ------- kapasitesinde, alıcının kalıplarına ve isteklerine göre özel olarak tasarlanmış ve üretilmiş hidrolik presin temini için davalı üreticiden yana emniyetli olarak uygun olduğu; teknik yönden davalı satıcının gizli ayıplı hidrolik presi geri alması ve 110.000 TL+ KDV dahil 129.800,00-TL bedelini iade etmesi gerektiği ancak halihazırda iyileştirme bedeli talep edildiği; presin iyileştirilerek ------------ şartlarına uygun hale getirilmesinin teknik yönden mümkün olmadığı gibi iyileştirme bedeli pres bedelini aşacağı için ekonomik olmadığı; Davacı alıcının gizli ayıplı hidrolik presi kullanabilmek için fazladan ödediği alt tabla ve elektrik panosu tamir bedeli 600+30=630 Euro tutarın presin kullanımı süresince sağlanan faydaya denk olduğu için sağlanan fayda karşılığında mahsup edilebileceği; davacı alıcının alt tabla ve elektrik panosu tamir bedelini, davalı satıcının da kullanım süresince sağlanan fayda bedelini talep edemeyeceği; faiz başlangıç tarihi belirtilmediği için dava tarihi 17.12.2020 itibariyle avans faizi talepedilebileceği.." şeklinde kanaat belirttiği görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.Eser sözleşmesi, iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşmedir.

TBK’nın 470 ve devamı maddelerine göre, yüklenici bir bedel karşılığında iş sahibine bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de yapılan iş karşılığı bir bedel ödemeyi yükümlenmiştir. Yüklenici, eseri sözleşmeye fen ve sanat kurallarına ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak imal edip, tam ve eksiksiz olarak süresinde iş sahibine teslim ettiğini, iş sahibi de iş bedelini ödediğini ispatla yükümlüdür. Eser sözleşmesi ilişkisinin bulunduğu durumlarda kural olarak işin yüklenici tarafından yapılıp tamamlandığı karine olarak kabul edilir.Borç doğuran sözleşmelerden birisi olan “Eser sözleşmesi”, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470. maddesinde, “Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir” biçiminde tanımlanmıştır. Eser sözleşmeleri iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesidir. Yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yaparak ve zamanında tamamlayarak iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür. Eser sözleşmelerinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici istenen özellikte eseri meydana getirmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “İspat yükü” başlıklı 6. maddesi uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatlamakla yükümlü olup,

HMK’nın 190. maddesinin 1. fıkrasına göre ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğundan; yüklenici, sözleşmeye uygun olarak eseri meydana getirip teslim ettiğini, iş sahibi de sözleşmede kararlaştırılan ve teslimle muaccel hâle gelen iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır.--------Eser sözleşmesinde yüklenicinin ayıptan sorumluluğu TBK'nın 474 ile 478. maddeleri arasında düzenlenmiştir.TBK'nın 474/1.maddesi gereğince açık ayıplar bakımından iş sahibi işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve uygun bir süre içerisinde tespit ettiği ayıpların yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Bu külfetlerin yerine getirilmemesi iş sahibinin yükleniciye karşı sorumluluğunu gerektirmemekte, sadece ayıplı eser teslimi dolayısıyla sahip olduğu haklardan yararlanamaması sonucunu doğurmaktadır.

TBK'nın 477/1. maddesi gereğince gizli ayıplar açısından ise, ayıbın varlığı zaman aşımı süresi içerisinde vakit geçirilmeksizin yükleniciye bildirilmelidir. Bu açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; dosya konusunun satış sözleşmesi değil eser sözleşmesi olduğu, dilekçe ve beyanlardan anlaşıldığı üzere, davacının davalıdan hidrolik pres makinesi üretmesini istediği, ancak makinenin teknik özelliklerine ve üretimine dair yazılı bir sözleşme yapmadıkları, davacının makinenin istediği teknik özelliklerde üretilmediği iddiasına kaşılık, davalının makinenin davacının istediği teknik özelliklerde üretildiğini savunduğu, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığından ve tarafların makinenin teknik özellikleri konusundaki beyanları uyuşmadığından, öncelikle davacının üzerinde anlaşmaya varılan teknik hususları ispat etmesi gerektiği, ancak davacının bu yönde bir ispat vasıtası sunmadığı, usulüne uyun bir ayıp ihbarı bulunmadığı, makinenin yaklaşık 13 ay kullanıldıktan sonra ilk servis talebinin yapıldığı, sonrasında davacının makineye kendi imkanları ile müdahale ederek parçalar taktırdığı, makinenin üretilen orjinal halinin de bozulduğu anlaşılmakla; ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:

1.Davacının davasının REDDİNE,

2.Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 427,60-TL karar harcının HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

3.Davacı tarafından yatırılan 256,17-TL peşin harç ve 1.961,00-TL ıslah harcının alınması gereken 427,60-TL karar harcından mahsubu ile artan 1.789,57-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

4.Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL karar harcının davacı üzerinde bırakılmasına,

5.Davacı tarafından başvurma harcı, vekalet harcı, keşif harcı, keşif araç gideri, bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 7.452,70-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6.Davalı tarafından vekalet harcı, bilirkişi ücreti gideri olarak sarf edilen 1.511,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7.Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre davalı lehine takdir olunan 20.768,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8.Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----------- bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

9.Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, taraf vekillerinin ve davalı şirket yetkilisinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde---------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.12.03.2024