5. Hukuk Dairesi
5. Hukuk Dairesi 2023/8038 E. , 2024/2655 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde;
İstanbul ili, Esenler ilçesi, ... Mahallesi 769 ada 40 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılan kısmının bedelinin tespiti ile kamulaştırılan kısmın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; idarenin takdir ettiği bedelin düşük olduğunu, taşınmazın değerli konumda olduğunu belirterek ülke gerçekleri ve piyasa şartları dikkate alınarak değer tespit edilmesini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 08.10.2015 tarihli ve 2015/114 Esas, 2015/453 Karar sayılı kararı ile metrekare değeri 3800 TL/m² üzerinden zemin bedeli ve kamulaştırılan alandaki yapıların bedelininin tespiti ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkemenin 08.10.2015 tarihli ve 2015/114 Esas, 2015/453 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın emlak vergi beyanı getirilmeden değer tespitinin, dava konusu taşınmazın imar parseli emsal taşınmazın kadastral parsel olduğu gözetilerek düzenleme ortaklık payı kesintisinin hesaplamada gözetilmesi gerektiği gerekçeleri ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin 26.01.2021 tarihli ve 2019/1 Esas, 2021/53 Karar sayılı kararı ile metrekare değeri 6000 TL/m² üzerinden zemin bedeli ile kamulaştırılan alandaki yapıların bedelininin tespiti ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1.Mahkemenin 26.01.2021 tarihli ve 2019/1 Esas, 2021/53 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; aynı kamulaştırma kapsamında bitişik konumda bulunan taşınmaza Nisan 2015 tarihi itibarıyla 3400 TL/m² değer biçildiği belirtilerek bu bedelden ayrılma sebeplerinin tespiti gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile metrekare değeri 3400 TL/m² üzerinden zemin bedeli ve kamulaştırılan alandaki yapıların bedelininin tespiti ile davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında ve bu dosya kapsamında blokeler yapıldığını, faiz bedellerini de bloke ettiklerini buna rağmen mahkemece iade bedelinin hatalı hesaplandığını ileri sürmüştür.
2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın değerli konumda olduğunu, tespit edilen bedelin düşük olduğunu, bozma sonrası alınan ilk ek raporda bilirkişi kurulunun bozma ilamında belirtilen bedelin neden uygun olmadığını izah ettiklerini, hüküm kurulurken dava konusu taşınmazın üstün yönlerinin gözetilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.
3.Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Arsa niteliğindeki taşınmazın üzerindeki yapılar için belirlenen değer Dairemizin bozma ilamlarına konu edilmediğinden, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığından yapılara biçilen değerde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3.Buna karşın; bilirkişi kurulunun ek raporu ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dava konusu taşınmazın imar parseli olduğu, Dairemiz bozma ilamında belirtilen aynı kamulaştırma kapsamında kamulaştırılan 1250 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ise kadastral parsel olduğu hususu 11.04.2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporundaki tespitler ile birlikte gözetildiğinde dava konusu taşınmazın zeminine 6000 TL/m² değer tespit eden bilirkişi kurulu raporu üzerinden değer biçilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
5.Kabule göre de; dosya kapsamındaki belgelerden davacı idarenin süreçte Mahkemece hükmedilen bedelleri hem de faiz bedellerini bloke ettiği gözetildiğinde hüküm kurulurken mükerrer ödemeye sebebiyet verilmemesi için tespit edilen kamulaştırma bedelinden acele kamulaştırma dosyasında bloke edilen bedelin mahsubu ile ilk kararla hükmedilen fark bedele 12.06.2015 tarihinden 08.10.2015 tarihine; ikinci kararla hükmedilen fark bedele 12.06.2015 tarihinden 26.01.2021 tarihine kadar faiz işletilmesi ile yetinilip fazla bloke edilen -faizde dahil- bedelin davacı idareye iadesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,
05.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.