Danıştay 5. Daire Başkanlığı

Danıştay 5. Daire Başkanlığı         2023/8136 E.  ,  2023/6816 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

Davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin maliki olduğu İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mah. … Ada, … Parsel numaralı taşınmaz üzerindeki tedbirin terkin edilerek taşınmazın tamamının Maliye Hazinesi adına tescil edilmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı Fatih Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemi ile işlemin dayanağı olan İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu'nun … tarihli ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle … Valiliği ve … Kaymakamlığına karşı açılan davada; İstanbul 11. İdare Mahkemesinin 30/11/2022 tarih ve E:2022/685, K:2022/2218 sayılı ve Ankara 28. İdare Mahkemesinin 14/03/2023 tarih ve E:2023/30, K:2023/546 sayılı kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü: 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Muvazaalı devir işlemleri" başlıklı 12. maddesinde; "(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonlarının faaliyetlerinin sürdürüldüğü dönemde üzerlerinde bulundukları, mülkiyeti kapatılanların sahibi gerçek veya tüzel kişilere ait taşınmazlardan 1/1/2014 tarihi ila bahse konu yerlerin kapatılma tarihleri arasında üçüncü kişilere devri yapılmış olan ve üzerinde kapatılanlar tarafından aynı faaliyete kapatılma tarihi itibarıyla devam edilen taşınmazların devir işlemleri muvazaalı kabul edilir ve tapuda ilgisine göre Hazine veya Vakıflar Genel Müdürlüğü adına her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak resen tescil edilir. " düzenlemesine yer verilmiştir. 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "İlave tedbirler için başvuru yolu" başlıklı Geçici 4. maddesinde; "(1) Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvurulur. Kamu kurum ve kuruluşları, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar verir. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi hükmü saklıdır. (2) Başvuruların incelenmesi ve sonuçlandırılması için kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde komisyon kurulabilir ... (7) Kamu kurum ve kuruluşlarının kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir." hükmü getirilmiştir.

Öte yandan, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 26/03/2021 tarih ve 271 sayılı kararı ile; ''29/03/2021 tarihi itibariyle, 1-7075 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde yapılacak başvuruların reddine ilişkin işlemlere karşı açılacak davalara Ankara 26, 27 ve 28 numaralı idare mahkemelerinin bakmasına, 2- İşbu kararın 29/03/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına, bu kapsamda görülmekte olan dava ve işler bakımından mahkemelerin dosyalarını, Ankara 26, 27 ve 28 numaralı idare mahkemelerine göndermemesine, 29/03/2021 tarihinden itibaren açılacak davaların Ankara 26, 27 ve 28 numaralı idare mahkemelerine tevzi edilmesine....'' karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 24/12/2019 tarih ve E:2018/74, K:2019/92 sayılı kararında da, ilave tedbirlere ilişkin olarak ''.... 31/10/2016 tarihli ve 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında KHK’nın 3. maddesinde, KHK’ya ekli (6) ve (7) sayılı listede yer alan dernekler ve basın yayın kuruluşlarının kapatılması öngörüldükten sonra (2) numaralı fıkrasında, kapatılan derneklere ve basın yayın kuruluşlarına ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrakın Hazineye bedelsiz olarak devredilmesi; bunlara ait taşınmazların tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilmesi gibi ilave tedbirlerin uygulanması öngörülmüştür.....'' açıklamalarına yer verildiği görülmüştür.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerden, davacı hakkında uygulanan tedbirin 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 12. maddesinde düzenleme altına alınan muvazaalı devir iddiasına dayalı bulunduğu, İstanbul İli, Fatih İlçesi, … Mah. … Ada, … parselde kayıtlı taşınmazın, … Eğitim Sanayi Dış Ticaret A.Ş adına kayıtlı iken 31/03/2016 tarihinde gerçekleştirilen satış işlemi ile davacı adına tescil edildiği, sonrasında davacıya yapılan devrin muvazaalı olduğu gerekçesiyle taşınmaz üzerine tedbir konulduğu, sonrasında İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu'nun … tarih ve … sayılı işlemi ile taşınmaz üzerindeki tedbirin terkin edilerek taşınmazın tamamının Maliye Hazinesine devredildiği, davacı tarafından … tarihli ve … sayılı Fatih Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemi ile dayanağı İstanbul Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu'nun … tarihli ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan, İstanbul Valiliği savunma dilekçesinde davacı tarafından dava konusu el koyma işlemine karşı itiraz edilmesi üzerine İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce davacı talebi hususunda yapılacak bir işlem bulunmadığının belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda, yukarıda yer verilen Anayasa Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere Kanun Hükmünde Kararnameler uyarınca kapatılan kurum ve kuruluşların her türlü mal varlığının Hazineye devri, kapatma tedbirine bağlı olarak getirilen ilave tedbir niteliğinde olup; 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında ilave tedbirlere itiraz edilmesinden kaynaklandığı anlaşılan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin anılan kararı ile belirlenen Ankara İdare Mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen Ankara 28.

İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın İstanbul 11.

İdare Mahkemesine ve taraflara bildirilmesine, 23/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.