25. Hukuk Dairesi

T. C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 25.

HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/690 - 2024/914

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı şirketin adli yardım talebinin reddi ile davacı şirkete dava değeri üzerinden peşin harcı tamamlaması için kesin süre verilmesine ve verilecek süre içinde de harcın tamamlanmaması halinde davanın reddine, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde iş bölümü ve yetki itirazının kabulü ile görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilerek dava dosyasının görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, bu taleplerinin de kabul görmemesi halinde ise usule ilişkin itirazlarının kabulü ile davanın usulden, kabul görmemesi halinde de esasa ilişkin cevaplarının kabulü ile davanın esastan reddine karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle; mahkemece 07/11/2023 tarihli ara kararla;

23/08/2023 tarihli kararla adli yardım talebinin reddine karar verildiği, red kararına itiraz edildiği, itiraz incelemesi için dosyanın Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği, 20/09/2023 tarih, 2023/115 D. İş Esas-2023/115 D. İş sayılı kararla, itirazın reddine karar verildiği, davacıya gerekli harç ve masrafları yatırmak üzere 25/09/2023 tarihli tensip zaptı ile 2 hafta kesin süre verildiği, ihtarı içerir tensip zaptının 12/10/2023 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, verilen süre içerisinde harcın yatırılmadığı anlaşılmakla, dava dosyasının 27/10/2023 tarihi itibariyle yenileninceye kadar HMK 150.maddesi gereğince yenileninceye işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve aradan 3 ay geçtiği halde harç yatırılıp dava yenilenmemiş bulunduğundan aynı yasanın 150/5. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı yetkilisi istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin yeterli inceleme olmaksızın hatalı bir şekilde adli yardım taleplerini reddettiğini, tarafınca adli yardıma muhtaç durumda olduğunu gösterir tüm belge ve deliller sunulduğu halde talebinin reddine karar verilmesi ve akabinde sırf mahkeme harcı yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin hukuki belirlilik, ölçülülük ilkelerine aykırı olduğunu, adil yargılanma hakkının açıkça ihlalini oluşturduğunu belirterek huzurdaki dosya kapsamında adli yardım kabul kararı verilmesi gerekmekte iken yerel mahkemece kurulan davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın bozularak ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, tacirler arası haksız fiil nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “Adli yardım talebinin incelenmesi” başlıklı 337. maddesi, “(1) Mahkeme, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir.(Ek cümle : 11/4/2013-6459/ 23 md.) Ancak, talep hâlinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. (Ek cümle : 11/4/2013-6459/ 23 md.) Adli yardım taleplerinin reddine ilişkin mahkeme kararlarında sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebi açıkça belirtilir. (2) (Değişik : 11/4/2013-6459/ 23 md.) Adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir. (3) Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz.” şeklindedir. Davanın açılışı ile beraber talep olunan adli yardım talebinin reddine yönelik kararın kesinleşmesi halinde uygulanacak yasa maddeleri aşağıdaki şekildedir: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120/2.maddesi ise; "Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir." hükmünü içermektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. Maddesinin 1 fıkrasının g bendinde; "Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması." dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanun'un 115/2.maddesine göre; "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." hükmünü içermektedir.

Dosya kapsamından davacı vekilinin adli yardım talepli olarak bu davayı açtığı, mahkemece 23/08/2023 tarihli ara karar ile adli yardım talebinin reddine karar verildiği, davacının itirazı üzerine Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/09/2023 gün ve 2023/115 Değişik İş sayılı kararı ile adli yardım talebinin reddine ilişkin itirazın reddedildiği, mahkemece bunun üzerine davacıya dava için gerekli harç ve giderlerin ikmali için 25/09/2023 tarihli tensip ile muhtıra çıkarıldığı, işbu muhtıranın davacıya 12/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği ancak davacı tarafça mahkemece usulüne uygun olarak verilen kesin süre içerisinde işbu eksikliğin ikmal edilmediği anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen yasa maddeleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesince davacı tarafça yargılama için gerekli harç ve giderlerin verilen kesin süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından,

HMK’nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.İlk derece mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesinin 1. fıkrası b bendinin 1 numaralı alt bendi gereğince; davacı tarafın istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2.Davacı tarafın adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi ve istinaf başvurusunun haksız görülmesi nedeniyle, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 1.169,40TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 427,60TL istinaf karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

3.Suçüstü ödeneğinden istinaf kanun yolunda yapılan masrafların davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

4.Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca kesin olmak üzere 17/04/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/04/2024