2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

2....

3.TASFİYE HALİNDE S.S. ... KONUT YAPI KOOPERATİFİ - ..... Halitpaşa Mah. Mütareke Okul Sok. Üstünkent A Blok N:1/A/3 Mudanya/ BURSA

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 15/07/1996 tarihinde davalı kooperatife üye olduğunu, bu üyeliği ile Arabayolu Cad. Üstünkent Sitesi Güzelyalı/BURSA adresindeki Y Blok 5 Nolu dairenin müvekkili davacıya tahsis edildiğini, müvekkilinin 26.970,87-TL tutarında ödeme yaptığını, müvekkilinin istifa etmediği halde adına tahsis edilen dairenin önce dava dışı Suat İşlek isimli üyeye sonrasında ise davalılardan ... adlı üyeye tahsis edildiğini, bu durumun araştırılması üzerine müvekkilince düzenlenmemiş sahte bir imza taşıyan istifa dilekçesi ile davalı kooperatif nezdindeki üyeliğine son verildiğini, bu nedenlerle müvekkiline tahsis edilen dairenin davalı kooperatif tarafından diğer davalı ...'a yapılan ortaklık payı tesisi işleminin iptali müvekkili davacının davalı kooperatife ortak olduğunun ve dairenin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun tespiti, bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde müvekkiline ait ortaklık payının dava tarihi itibariyle değeri karşılığı olmak üzere şimdilik 26.970,00-TL'sin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı tarafça davaya konu tapu kaydı'nın ...'e tahsis edildiğini, bu kişi tarafından da ...'a devredildiğini, bu nedenle ...'ın davaya dahil edilmesine talep edilmiş, mahkememizce ... davaya dahil edilerek dava dilekçesi ve duruşma günleri tebliğ edilmiş, davalı ...'ın vermiş olduğu 09/05/2017 tarihli cevap dilekçesi ile; bahse konu taşınmazı ... isimli tapu sahibinden parasını nakit ödeyerek satın aldığını, satın aldığı tarihte de davacı kooperatiften istifa ettiğini ancak bu istifadan habersiz olduğunu, ayrıca kendisi parayı ödeyerek bu taşınmazı satın aldığı kişinin de kooperatife borcu olmadığı gibi tapu kaydının da şahsın adına verildiğini ve hiçbir şekilde kendisinin sorumluluğu olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının istifa dilekçesindeki mevcut imzanın kendi eli mahsulü olmadığını ispat etmekle yükümlü olduğunu, davacının üyeliğinin bilirkişi incelemesi sonucu belirleneceğini, üyeliğinin iptali istenilen ...'ın koperatiften ihraç edilerek üyeliği sona erdirildiğini ve kararın kesinleştiğini, ...'ın davalı kooperatif aleyhine ödediğini iddia ettiği aidatlar toplamı 65.885,25-TL'yi Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/41 Esas sayılı dosyası ile talep ettiğini, yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda davacının alacaklı olmadığının anlaşılacağını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dahili davalı cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazı ... isimli tapu sahibinden parasını ödeyerek satın aldığını, aldığı kişinin de kooperatife borcu olmadığı gibi tapu kaydı şahsın adına verildiğini hiçbir hukuki sorumluluğu olmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR: Kooperatif kayıtları, makbuz, dekont, hesap ekstresi, banka kayıtları, ceza dosyası, bilirkişi raporu, vs. KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Dava; davacıya tahsis edilen Arabayolu Cad. Üstünkent Sitesi Güzelyalı/BURSA adresindeki Y Blok 5 nolu dairenin davalı kooperatif tarafından diğer davalı ...'a yapılan ortaklık payı tesisi işleminin iptali, davacının davalı kooperatife ortak olduğunun ve dairenin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespiti veya davacıya ait ortaklık payının dava tarihi itibariyle değeri karşılığı olmak üzere 26.970,00-TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesine ilişkindir. Mudanya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/381 Esas sayılı dosyasından aldırılan 01/09/2014 tarihli Grafoloji bilirkişi raporunda; ... adına atfen atılı bulunan imzanın davalılar ..., ..., ..., ...'ın'in eli ürünü olmadığı anlaşılmıştır. Mudanya C. Başsavcılığının 2013/154 soruşturma sayılı dosyasındaki alınan 12/03/2013 tarihli Bursa Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğünden aldırılan raporda; inceleme konusu belge üzerinde ... adına atılı olan imzanın ... eli mahsulu olmadığı bildirilmiştir. Davacıya ait koopertaif üyeliğinin halen boş olup olmadığı, üyeliğin başkasına devredilip devredilmediği hususlarının tespiti yönünden, davalı kooperatif ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması için dosya bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Alınan 07/12/2015 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı kooperatife 15/07/1996 tarihinde ortak olduğu, 15/03/2008 tarihli belge incelendiğinde davacının davalı kooperatiften istifa etmiş olduğu, ancak yapılan kriminal incelemede bu istifa dilekçesi üzerindeki imzanını davacının kendi el ürünü olmadığının belirlendiği, davacının davalı kooperatife halen üye olduğu üyeliğinin devam ettiğinin tespit edildiği, davacının üyeliğinin bulunduğu Y Blok 5 nolu daireye ...'in üye olarak kaydının yapılmasını 15/05/2009 talep tarihli dilekçesi ile davalı kooperatiften talep edildiğini, davalının bu talebine davalı kooperatif tarafından 26/05/2009 tarihinde 02-268 numara ile üyeliğe kabul verildiğini, ...'in işlerinin bozulması ve ödeme zorluğu çektiği gerekçesi ile davalı kooperatife 22/07/2009 tarihinde dilekçe yazarak üyelikten istifa ettiğini, ...'ın ...'in istifa etmiş olduğu Y Blok 5 nolu daireye geçmek için 18/06/2009 havale tarihli dilekçe ile davalı kooperatif müracaat ettiğini, ancak dosya kapsamında bu müracaata ilişkin davalı kooperatif tarafından verilmiş bir cevap bulunmamakla birlikte ... adına üyelik kaydı yapılmış olsa bile müracaat tarihi itibariyle ...'in herhangi bir istifasının bulunmadığı ve istifa tarihinin talep tarihinden sonrasına ilişkin olup halen üyeliğinin devam ettiğinin belirlendiği, ...'in kooperatif üyeliğinden istifa etmesi, ...'ın talebinin üyelik istifasından önce olması nedeniyle geçersiz bir üyelik talebi olması nedeniyle Y Blok 5 numaralı dairede halen davacının üyeliğinin bulunduğu, adı geçen daireye başka üye kaydı yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği bildirilmiştir.

Davacı vekilinin raporu itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 05/05/2016 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı vekili tarafından verilen itiraz dilekçesinde hesap ekstresinde ödemelerinin 22.403,00-TL olarak gözükmesine rağmen yapılan mutabakat ile 26.932,00-TL'nin de mutabık kaldıkları belirtilmiş ise de davacının mutabık kaldıklarına ilişkin dayanak yapmış olduğu belge üzerinde kooperatif kaşe ve imzasının olmadığını, bahse konu belgenin geçerli bir belge olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacını itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu 11/12/2002 tarihli 470,00-TL bedelli ödemesine ilişkin belgeyi dilekçe ekinde sundukları beyan etmişler ise de sunulan belgeler tarafından hazırlanan kök raporda sıralandığı gibi olduğu davacının belirtmiş olduğu belgeye rastlanmadığını, davacının 05/05/2004 tarihinde vermiş olduğu 2.000,00-TL bedelli ödemenin davalı kooperatif kayıtlarında gözükmediği ve bu ödemeye ilişkin belgenin delil listesi ekinde sunulduğunun belirtildiği, davacı tarafından sunulan 05/05/2004 tarihli belge incelendiğinde ise ödemenin 30/11/2004 vadeli Kuveyt Türk Bankasına ait çek ile yapıldığının belirtildiği, davalı kooperatife ait C/H ekstresinde 15/12/2004 tarihli bankaya yapılan ödeme olarak 2.000,00-TL kayıt edilmiş olup bu tarih itibariyle başkaca bir davacı ödeme belgesinin bulunmaması nedeniyle bu kaydın 30/11/2004 tarihli başkaca bir ödeme belgesinin ibraz edilmesi, çek bedelinin de ödendiğine ilişkin belgenin ibraz edilmesi durumunda bu tutarın davacı ödemesi olarak değerlendirilebileceği, davacının 25/08/2004 tarihinde ödediğini ancak davalı kooperatif kayıtlarında bulunmadığını iddia ettiği ödemenin de 30/01/2007 tarihli çek olduğu, kaydın davalı kayıtlarında bulunmadığı, davacı tarafından çek bedelinin ödendiğine ilişkin belgenin ibraz edilmesi durumunda ödemenin davacı ödemesi olarak değerlendirilmesinin mümkün olacağını, davacı tarafından 16/01/2007 tarihinde davalı kooperatife 7.000,00-TL ödendiği ancak bu tutarın kayıtlarda bulunmadığı belirtilmiş ise de sunulan belgeler içerisinde böyle bir tutara rastlanılmamış olduğu davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin belgenin dava dosyasına sunulması durumunda bu tutarın olası davacı ödemesi olarak değerlendirilmesinin mümkün olabileceği, davacının 08/03/2008 tarihinde davalı kooperatife yaptıkları 470,00-TL'lik ödemenin tarihi ödemeye ilişkin belgeye dosya kapsamında rastlanılmadığı, davacı tarafından belgenin sunulması durumunda tutarın davacı ödemesi olarak değerlendirilmesinin mümkün olabileceği, bu hususların kanıtlanması durumunda davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödemelerin toplam tutarının, 22.792,00-TL davalı kayıtlarında gözüken davacı ödemesi, 4.529,00-TL mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda mutabık kalınan ile aradaki fark), 11.940,00-TL davacı tarafından ödendiği kanıtlanması gereken belge tutarı olmak üzere toplamda 39.261,00-TL kadar olabileceği davacı tarafından yukarıda belirtilen hususların kantlanması durumunda davacının davalı kooperatife yapmış olduğu ödemelerin toplam tutarının 22.792,00-TL kadar olduğu bildirilmiştir.

Davacı tarafça dosyaya sunulan ödeme belgelerinin dosyaya sunulması ve davacının yaptığı ödemelerin güncel değerlerinin (Yargıtay kararları doğrultusunda) tespiti yönünden bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 01/11/2017 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; davacı tarafından başkaca bir ödeme belgesinin dava dosyasına sunulmaması nedeniyle dava dosyası içerisinde bulunan davacı ödemeleri esas alınarak yapılan hesaplamada davacını ödemiş olduğu 22.403,00-Tl tutarındaki ödemenin dava tarihi olan 29/01/2013 tarihindeki eskale edilmiş parasal karşılığının 74.099,78-TL kadar olduğu bildirilmiştir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ve tarafların kusur oranının tespiti yönünden dosya üzerinde kooperatifler alanında uzman bilirkişiye dosya tevdi edilmiştir.

Alınan 21/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı kooperatifin Mudanya'da arsa sahipleri ile kart karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını, kooperatif üyesi 62 kişiye hangi konutların düştüğüne dair kura çekimine dosyada rastlanılmadığını, davacının Y Blokta 5 numaralı konutun kendisine tahsis edildiğini iddia etmekte ise de buna dair yazılı belge olmadığını, kaldı ki kooperatife üye kaydedilirken "Y Blok 5 no.lu daire üyeliği" şeklinde yapı kooperatiflerinde uygulama olmadığını, kat irtifakı kurulurken ( Y Blok 5no.lu daire), arsa sahibi ... adına tesis olmuş, dahili davalı ..., parasını ödeyerek adı geçenden satın aldığını, dosyadaki resmi senedin bunun kanıtı olduğunu, ...'a tahsis edildiği bildirilen dairenin E Blok No:5 daire olduğu, dava ve talep ile ilgisi olmadığı celp edilen dosyaların incelenmesi ile anlaşıldığı, bu durumda davacının kooperatife aidat olarak ödediği toplam paranın mali müşavir bilirkişinin 22.792,00-TL olduğunu, iadesi gereken bu paranın dava tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte iadesi gerekeceği, mahkemenin güncellemeyi esas alacaksa bilirkişinin hesapladığı miktar olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizin 2014/507 Esas, 2019/976 Karar, 18/06/2019 tarihli kararıyla davanın kabulü ile; 74.099,78-TL'nin dava tarihi olan 23/01/2013 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 temerrüt faizi ile birlikte davalı S.S. ... Kent Konut Yapı Kooperatifi'nden alınarak davacıya verilmesine, davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememiz kararı davacılar vekilince İstinaf edilmiş, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2020/117 Esas, 2022/1409 Karar, 27/10/2022 tarihli kararıyla mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, dosya yeniden mahkememizin yukarıda yazılı esasını alarak yargılamaya devam olunmuştur. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun “Ortağın ölümü ve ortaklığın devri” başlıklı 14.maddesinde; ”Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. (Değişik: 6/10/1988 - 3476/3 md.) Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Buna göre, gerçek kişi bir ortağın ölümü halinde ortaklığı da sona erer. Ölen ortağın mirasçılarının ortaklığa devamının sağlanabilmesi, ana sözleşmeye bu yönde bir hüküm konulmasına bağlıdır. Ancak, ortaklığın mirasçılara hangi şartlarla geçeceğinin de yine ana sözleşmede gösterilmesi gereklidir. Ana sözleşmede, ortaklığın mirasçılara geçebileceğine dair bir hüküm yoksa, mirasçıların ortak kalmaları mümkün değildir.

Mahkememizce Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin ana sözleşmesinin onaylı bir örneğininin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Kooperatif Ana Sözleşmesinin 16. Maddesinde "ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçıları üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder." hükmünün düzenlendiği, Mudanya Tapu Sicil Müdürlüğü yazısında ferdileşme işleminin yapılmadığını belirttiği, ayrıca sözleşme gereği mirasçılar tarafından kooperatife bildirim yapılmadığından ortaklık hak ve yükümlülükleri mirasçılara geçmemiş olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1.Davanın REDDİNE,

2.Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 383,30-TL'den mahsubu ile eksik 44,30- TL fazla harcın davacıdan tahsiline,

3.Kararın niteliği gereği davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,

4.Davalı ... Kent Konut Yapı Kooperatifi tarafından yapılan posta, tebligat gideri 74,80-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Kent Konut Yapı Kooperatifi'ne verilmesine,

5.Davalı ... vekili yararına ölçümlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

6.Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 29/02/2024 Katip ...