10. Hukuk Dairesi
10. Hukuk Dairesi 2024/702 E. , 2024/521 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. İş Mahkemesi
Taraflar arasındaki maluliyet aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının adi malul olduğundan davacının emekliliğine karar verilmesi ve adi malullük aylığı bağlanması talep edilerek davalı Kuruma başvuru yapıldığını, başvurunun reddedildiği, ret işleminin iptali talepli olarak ...
8.İdare Mahkemesinin 2020/1059 E sayılı dosyasında dava açıldığı, Mahkemece görevsizlik kararı verildiği, davacının görevde olduğu dönemde ... Askeri Hastanesinin 08.08.2016 tarihli raporunun değerlendirilmesi sonucunda Sosyal Güvenlik Kurulu tarafından 25.01.2017 tarihinde davacının adi malul olduğuna karar verildiği, davacının sınıf değiştirerek görevine devam ettiği, Milli Savunma Bakanlığının 07.02.2020 tarihli kararı ile kamu görevinden çıkarıldığı; ancak davacı hakkında verilmiş adi malullük kararı bulunduğundan kazanılmış hak gereğince adi malullük aylığından faydalanması gerektiğini, davacının 30.08.2011 tarihinden görevden çıkarıldığı Şubat 2020 tarihine kadar 10 yıldan fazla hizmetinin bulunduğunu belirtip davalı Kurum tarafından verilen kararın iptaliyle davacının malulen emekliliğinin tespitini, adi malullük aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini, davacının yoksun kaldığı maddi kayıpların 30.03.2020 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun sağlık kurulunca raporlarının incelenerek maluliyete karar verilmesi için, bağlı bulunduğu kurumdan da emekliliğe sevkine olur almış olmasının gerektiğini, emeklilik sicil dosyasının incelenmesinde davacının emeklilik nedeniyle değil görevden çıkarma sebebiyle işine son verildiğini, davacının icrai ve etkili bir idare işleme karşı açılmadığını belirtip davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; "...Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının malulüyet aylığına hak kazanma şartlarının mevcut olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, dosya kapsamında davacının "sınıfı görevini yapamaz, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait 1 ve 2 nolu sınıfılandırma çizelgesindeki + ile gösterilen sınıflarda görev yapar" kararlı raporun MSB Sağlık Daire Başkanlığınca onaylandığı, ... Başkanlığınca davacının adi malul olduğuna karar verildiği, buna göre uyuşmazlıkta davacının adi malul olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, davacının hizmet belgesinin incelenmesinde toplam hizmet süresinin 10 yılın üzerinde olduğu, toplam prim süresinin 1800 günün üzerinde olduğu, davacının kamu görevinden çıkarılmasına, dayanak teşkil eden 375 sayılı KHK da Sosyal Güvenlik Hakkına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının adi malul sayılması gerektiği yönünde mahkememizde kanaat oluşmuş davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, "Davanın kabulü ile Davacının malulen emekli sayılması gerektiğinin, adi malullük aylığı bağlanması gerektiğinin ve bağlanacak aylığa başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili;
Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...somut olayda, davacının "sınıfı görevini yapamaz, TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Deniz Kuvvetleri Komutanlığına ait 1 ve 2 nolu sınıfılandırma çizelgesindeki + ile gösterilen sınıflarda görev yapar" kararlı raporun MSB Sağlık Daire Başkanlığınca onaylandığı, ... Başkanlığınca davacının adi malul olduğuna karar verildiği, buna göre uyuşmazlıkta davacının adi malul olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, davacının hizmet belgesinin incelenmesinde toplam hizmet süresinin 10 yılın üzerinde olduğu, toplam prim süresinin 1800 günün üzerinde olduğu, davacının kamu görevinden çıkarılmasına, dayanak teşkil eden 375 sayılı KHK da Sosyal Güvenlik Hakkına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği görülmekle kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı,..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığı bağlanmasına ilişkindir.
2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddeleri,42, 94 ve 95 nci maddeleri
3.Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli olan davacı hakkında ... Askeri Hastanesinin 08.08.2016 tarihli raporunda sınıfı görevini yapamayacağı başka sınıfta görev yapabileceği içerikli rapor üzerine davalı Kurumun 25.01.2017 tarihli raporuyla davacının 5510 sayılı Kanun'un 25/1 nci maddesi gereğince malul olduğuna karar verildiği, 07.02.2020 tarihinde meslekten çıkartılan davacının maluliyet aylığı talebi üzerine, davalı Kurum tarafından yeniden maluliyet incelemesi yapılması gerektiğinin bildirilmesi sonucu açılan işbu davada davacının malul olduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı kazanılmış hak gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği ne var ki eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
2.Maluliyet aylığı bağlanma şartları 5510 sayılı Kanun'un 25 ve devamı maddelerinde sayılmış olmakla birlikte, aynı Kanun'un 94 ncü maddesinde Kurumun kontrol muayenesi yapma hususları düzenlenmiş olup anılan düzenlemeler gereğince Kurumun kontrol yetkisinin her zaman bulunduğu gözetilerek 5510 sayılı Kanun'un 95 nci maddesinde gösterilen prosedür ve gerektiğinde Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor/raporların sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
3.Diğer taraftan, maluliyet aylığı başlangıç tarihinin 30.03.2020 tarihli tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olarak belirlenmemesi ve işletilecek faiz yönünden, aylıkların bağlanmasında Kuruma tanınan 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesindeki 3 aylık işlem süresinin gözetilmemesi de isabetsiz bulunmuştur. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.