11. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 10/11/2009 tarih ve 2008/460-2009/749 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ile temlik alacaklıları ... ve Santiago Estates Limited vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 27.04.2010 gününde davacı avukatı ... ve temlik alacaklılarından ... avukatı ..., ... ile davalılardan Ata İnşaat San. ve Tic. A.Ş. avukatları ... ve ...gelip, diğer taraflar tebliğe rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı Ata İnş. San. ve Tic. A.Ş. arasında varılan mutabakat neticesinde, müvekkilinin Ata İnş. A.Ş. lehine Rusya Federasyonu'nda bulunan Yamalo-Nenetik Özerk Bölgesi Salekhard şehrinde devir suretiyle konut inşaatı sağlama borcunu yüklendiğini, bunun karşılığında da Ata İnş. A. Ş.'nin müvekkiline inşaat işi karşılığında birim fiyat yüzdesinden belirli bir meblağ para ödemeyi kabul ettiğini, bu mutabakat çerçevesinde davacının çabaları ile Ata İnş. San. Tic. A.Ş. ile Salekhard Şehir İdaresi'nin 18.04.1995 tarihinde aralarında anlaşarak konusu toplam 35.420.000 USD' lik konut inşaat işini ihtiva eden (4) nolu sözleşmeyi düzenleyerek imzaladıklarını, yine 07.06.1996 tarihinde esas sözleşmeye ek niteliğinde Ek-2 numaralı sözleşmeyle inşaat alanının toplam 81.514 m2'ye çıktığı, esas sözleşmenin değerinin de toplam (105.642.144.00) USD' ye yükseltildiğini, müvekkili ile Ata İnş. Ltd. Şti. arasında varılan mutabakatın 20.07.1996 tarihinde "İşbirliği Anlaşması" şeklinde taraflar arasında imza altına alındığını, bu sözleşmeyi davalı ...'ın şirket kaşesi altında imzaladığını, Salekhard İdaresi tarafından Ata İnş. ve Tic. Ltd. Şti.' ne ödemeler yapılmasına rağmen işbirliği sözleşmesinin 3 ve 4.maddesine göre müvekkiline hiçbir ödeme yapılmadığını ileri sürerek, müvekkillerinin toplam (25.522.848) USD alacağının faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının müvekkili ile imzaladığı sözleşme tarihinin, Salekhard İdaresi'nin müvekkili ile imzaladığı sözleşmenin tarihinden sonra olduğu, bu durumda Salekhard İdaresi tarafından müvekkiline verilen inşaat işini davacının sağlamadığının ortaya çıktığını, işbirliği sözleşmesinde yer alan ödeme yükümünün şarta bağlı olup, Salekhard İdaresi'nce sözleşmenin feshedilmiş olması karşısında müvekkiline yapılmış bir ödeme bulunmamakla davacının talep hakkı bulunmadığını, gerçek kişi davalıya husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı yanın ıslah dilekçesinin davalılar vekiline 10.10.2005 günlü celsede tebliğ edilmiş olmasına rağmen, ıslah dilekçesine süresinde yanıt vermediği, bunun üzerine davacı vekilinin ıslah yolu ile yapılan zamanaşımı savunmasına, savunmanın genişletilmesi niteliğinde olmak üzere karşı koyarak muvafakat etmediği, cevap süresi içerisinde ileri sürülmeyen zamanaşımı savunmasına muvafakat edilmediğine göre ıslah yoluyla da artık ileri sürülemeyeceği, usule ilişkin yasal sürelerin ıslah yoluyla ortadan kaldırılmasına imkan bulunmadığı, kaldı ki, uyuşmazlık konusu borcun ödeme vadesin de belirgin olmaması karşısında 5 yıllık zamanaşımı süresinin başlangıç tarihinin de belli olmadığı, taraflar arasında 20.07.1996 tarihli işbirliği anlaşması imzalandığı, sözleşme kapsamında davalı şirkete Salekhard Şehrinde toplam 81.514 m2 konut inşaatı sağlandığı, taraflar arasındaki sözleşmede ödeme miktarının da açıkça belirlendiği, ödeme zamanlarının ise Salekhard İdaresi tarafından davalı şirkete yapılacak ödemelere bağlandığı, davalının bu yükümlülükten kurtulabilmesinin ancak sözleşmenin kendi elinde olmayan nedenlerle dava dışı idarece ifa olanağının ortadan kaldırıldığını, hiç bir kusurunun bulunmadığını ortaya koyup ispat etmesi ile mümkün olabileceği, ancak davalının bu hususu kanıtlayamadığı, kaldı ki Salekhard İdaresi'nin davalıya ödemelerde bulunduğuna dair davalı şirketin imza ve kaşesini içeren belgeler de sunulduğu, davalı şirketin bu ödemeleri inkar etmeyip, ödemelerin başka bir iş kapsamında yapıldığını ileri sürmesine karşın, ayrı ticari ilişkiyi açıklayamadığı, davalı şirket tarafından dosyaya sunulan belgelerle işbirliği sözleşmesi kapsamındaki inşaat işinin davalı şirketle organik bağları açıkça ortaya konulan Yamalo İnşaat A.Ş.' ne tamamlattırıldığı, her iki şirketin imza yetkililerinin ... ve ... olduğu, ödemelerin sonradan bu şirkete yönlendirildiği, böylece karışıklık yaratılarak davacıya ödemelerin engellenmeye çalışıldığı, (105.642.144) USD iş bedeli üzerinden davacının tellallık ücretinin ödenmesi gerektiği ve alacağın muaccel olduğunun sabit bulunduğu, davacı alacağının (25,522.848) USD olarak hesaplandığı, davacının 16.09.2005 tarihli temlikle davalı şirketten doğmuş ve doğacak haklarının tamamını ...'na temlik ve devir ettiği, bu anlaşmaya göre ...'na temlik ve devir edildikten sonra davacıya toplam (4.000.000) USD ödeyeceği, dolayısıyla davacının sonraki temliknamelerin tarihi itibariyle sadece (4.000.000) USD temlik edebileceği alacağının bulunduğu, bunun da Santiago Estates Limited'e yapılmış sayılması gerektiği, diğer temlik alacaklısı D.A.Y.E. Consuting Limited Şirketi yönünden davacının 20.06.2006 tarihinde temlik edecek alacağı bulunmadığından, bu alacaklı yönünden davanın reddinin gerektiği gerekçesiyle, davacı ...'un alacağını temlik etmiş bulunması nedeniyle aktif dava ehliyeti sona ermekle davacı yönünden ve temlik alacaklısı D.A.Y.E. Consulting Limited yönünden usulen, davalı ... aleyhindeki davanın husumet yönünden reddine, (21.522.848) USD'nin faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak temlik alacaklısı ...' na verilmesine, (4.000.000) USD'nin faiziyle birlikte davalı şirketten alınarak temlik alacaklısı Santiago Estates Limited Şirketine verilmesine dair verilen kararın davacı vekili, davalı Ata İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili ile temlik alacaklı bulunduğu Santiago Estates Limited ve D.A.Y.E. Consulting Ltd. vekillerince ayrı ayrı temyizi üzerine Dairemizin 2007/9191 E,14402 K sayılı ilamıyla karar bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davacının 16.09.2005 tarihli temlikname ile alacağının 4.000.000 USD dışında kalan bölümünü ...’na temlik ettiği bu miktarın dışında kalan kesim için aktif taraf ehliyetinin sona erdiği, 20/07/1996 tarihli işbirliği sözleşmesinin geciktirici şarta bağlı tellallık sözleşmesi niteliğinde bulunduğu, davacının aracılık ettiğini ileri sürdüğü sözleşmelerin davalının elinde olmayan nedenlerle sözleşmenin diğer tarafı Salekhard İdaresince feshedildiği, davacının tellallık ücreti talep hakkının bulunmadığı, buna bağlı olarak yapılan temliklerin de hukuken geçerli bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... hakkındaki husumet nedeniyle verilen ret kararı kesinleştiğinden bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ile temlik alacaklıları ... ve Santiago Estates Limited vekillerince ayrı ayrı temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekili ile temlik alacaklıları ... ve Santiago Estates Limited vekilleri bütün temyiz itirazları yerinde değildir.